Кіріспе

Францияның Grand Est аймағындағы Вогез департаменті

департамент

Вогез (voʒ) – Францияның солтүстік-шығысындағы Grand Est аймағындағы департамент. Ол Вогез тауларының бір бөлігін қамтиды, осы таулардың атымен аталған. Вогез департаменті үш округ, 17 кантон және 507 коммунадан тұрады, оның ішінде Жанна д'Арк туған Домреми-ла-Пюсель коммунасы бар. 2019 жылы халық саны 364 499 адамды құрады, ал ауданы 5 874 км² (2 268 шаршы миль) – префектурасы Эпинал қаласы.

Жүз жылдық соғыс

Жанна Д'Арк Домреми ауылында, сол кезде Бар герцогтігінің француз бөлігінде, немесе Бароис-мувантта, Муазаның батысында дүниеге келді. Герцогтіктің Муа өзенінің шығысында жатқан бөлігі Киелі Рим империясының құрамына кірді. Бар герцогтығы кейін Лотарингия провинциясының бір бөлігіне айналды. Жаннаның құрметіне Домреми ауылы Домреми ла Пучелл деп қайта аталды.

Француз төңкерісі

Вогез департаменті – Францияның алғашқы 83 департаментінің бірі, ол 1790 жылғы 4 наурызда Франция революциясы кезінде құрылған. Вогез департаменті сол кезде 6 127 км² (2 366 шаршы миль) аумақты алып, осылай 1871 жылға дейін сақталды. 1794 жылы Вогез Франция революциялық күштері мен одақтас коалиция арасындағы маңызды шайқасқа куә болды. Париждегі ең көне алаң – Король алаңы 1800 жылы департамент жаңа революциялық салықтарды төлеуде бірінші болып болғандықтан Place des Vosges деп өзгертілді.

Франко-прусиялық соғыс

1870-1871 жылдардағы Франко-Прус соғысында Франция жеңілгеннен кейін, департаменттің соңғы солтүстік-шығысындағы Вогез департаментінің 4 пайызы Франкфурт шарты бойынша Германия империясына қосылды, себебі ондағы халық герман тілдерінің диалектілерінде сөйледі. 1871 жылдың 18 мамырында қосылған аумақ Ширмек кантонына және Сааль кантонының солтүстік жартысына сай келді. Ширмек және Сааль тарихи тұрғыдан Эльзастың құрамында болған. Бұл территориялар, Эльзастың қалған бөлігімен және Лотарингияның қосылған территорияларымен бірге Эльзас-Лотарингия Рейхсландының бөлігіне айналды. Осылайша Вогез департаментінің ауданы қазіргі 5,874 км² (2,268 шаршы миль) көлеміне дейін азайды.

Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс

1919 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастар жеңіске жеткеннен кейін, Версаль келісімі бойынша Германия Эльзас-Лотарингияны Францияға қайтарды. Бірақ Ширмек және Саалес Вогез департаментіне қайтарылмады, олар қайта құрылған Баз-Рин департаментінің құрамына енді. 1944 жылы Вогез ормандарында «Лойтон» операциясы деп аталған, Special Air Service (SAS) арнайы күштерінің тағдырсыз миссиясы орын алды. Департамент аумағында түрлі әскери зираттар орналасқан, олардың ең ірісі – Эпиналь қаласының жанындағы Динозедегі Эпиналь американдық әскери зираты және мемориалы. Ол 1944 жылдың қыркүйегінде американдық 45-ші жаяу әскер дивизиясымен салынып, 1959 жылы аяқталды. Францияда, Вогезде, Рейн аңғарында және Германияда шайқаста қаза болған 5253 әскердің денесі осы зиратқа жерленген.

География

Вогездердің батыс бөлігі жазық шөгінді жер (минералды суларға өте қолайлы), ал шығысында Вогез таулары мен Ballons des Vosges табиғи паркі басым. 1363 метр биіктіктегі Хонек – Вогез департаментінің ең биік шыңы. Монт-Фоцильдер департаменттің оңтүстігін кең қисықпен кесіп өтеді, солтүстікте биік платоларға төмендейді, ал оңтүстікте Саона өзенінің жоғарғы бассейнін қоршап тұрады. Бұл тізбек Рона және Рейн бассейндерін бөліп, Жерорта теңізі мен Атлант мұхиты бассейндері арасындағы Еуропаның суайырық бөлігінің бір бөлігін құрайды. Департаменттің 48 пайызы орманды және ормандық алқаптармен жабылған (Францияда үшінші орында), ал 45 пайызы ауыл шаруашылығына пайдаланылады. Саона (келттік Сагона құдайының атымен аталған) Вогездердегі Виоменилде басталады. Anger өзені де осы аймақтан өтеді.

Мәдениет

Туль қаласынан 30 шақырым қашықтықта орналасқан Гранд римдік бекінілген қаласында амфитеатр және Аполлонға арналған ғибадатхана бар. Сен-Ди-де-Вожеден бірнеше шақырым жерде орналасқан Ла-Буреде археологтар б.з.д. 2000 жылға дейін сонатын адамдар қоныстанғандығының дәлелдерін тапты.

Сере де Ривьер бекіністері

Шекаралық аймақ ретінде Вогеж аймағы ықтимал шапқышылыққа арналған бағыт болды. Осы себепті департаментте төрт маңызды бекініс салынды: Мон-ле-Нёфшатодағы Бурлемонт бекінісі (1878 және 1881 жылдар аралығында салынған); Уксегни бекінісі (1882 және 1884 жылдар аралығында салынған); Боис-л’Аббе бекінісі (1884 және 1885 жылдары салынған); және Ремиремонттағы Ле-Пармонт бекінісі (1874 және 1876 жылдар аралығында салынған).

Саясат

Департамент кеңесінің төрағасы Франсуа Ваннсон, ол алғаш рет 2015 жылы сайланды.

Президент сайлауы 2-ші тур

СайлауЖеңімпаз КандидатПартия%2 орын КандидатПартия%2022Эммануэль МакронLREM47.59Марин Ле ПенRN52.41 2017 Эммануэль Макрон LREM 55.26 Марин Ле Пен FN 44.74 2012 Николя Саркози UMP 50.94 Франсуа Олланд PS 49.06 2007 Николя Саркози UMP 54.72 Сеголен Рояль PS 45.28 2002 Жак Ширак RPR 51.44 Лионель Жоспен PS 48.56