Бенджамин Рич: «Жасырындықтың әкесі» және авиациялық конструктор
Ben Rich (engineer)
Бенджамин Рич – американдық авиаконструктор, "стелс әкесі" ретінде танымал. F-117, SR-71 сияқты ұшақтарды жасауға жетекшілік еткен. Биографиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ұшақ конструкторы
American aircraft designer
Бенджамин Роберт Рич (18 маусым 1925 жыл - 5 қаңтар 1995 жыл) – американдық инженер және 1975 жылдан 1991 жылға дейін Lockheed компаниясының Skunk Works бөлімшесінің екінші директоры, оның негізін қалаушы Келли Джонсоннан кейін осы қызметке тағайындалды. "Жасырын технологияның әкесі" деп есептелетін Рич F-117, алғашқы сериялық жасырын ұшақтың әзірлеуін басқарды. Ол сонымен қатар F-104, U-2, A-12, SR-71 және F-22 сияқты ұшақтардың жобаларында да жұмыс істеді.
Benjamin Robert Rich (June 18, 1925 – January 5, 1995) was an American engineer and the second Director of Lockheed's Skunk Works from 1975 to 1991, succeeding its founder, Kelly Johnson. Regarded as the "father of stealth", Rich was responsible for leading the development of the F 117, the first production stealth aircraft. He also worked on the F 104, U 2, A 12, SR 71, and F 22, among others.
Жас кезінде
Рич Филиппиндегі Манила қаласында дүниеге келді. Ол британдық ағаш өңдеу зауытының басқарушысы Исидор Рич пен оның француз әйелі Эннидің бес баласының бірі болды. Энни – оның әкесінің әкесінің яһуди тұтынушысының қызы, ол Мысырдың Александрия қаласында тұрған. Ричтер отбасы Манилаға қоныс аударған алғашқы яһуди отбасыларының бірі еді. Жапон империясының Перл-Харборға шабуыл жасауына бірнеше апта қалғанда Филиппинден қашып кеткен олар 1942 жылы АҚШ-қа көшіп, Рич АҚШ азаматы атанды. Ол (әкесімен бірге) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы машина жасау шеберханасында жұмыс істеді және Александр Гамильтон орта мектебінде оқыды. Соғыстан кейін 21 жасында университетте білім алуын бастады, Калифорния университетінде (Беркли) механикалық инженер мамандығын таңдап, содан кейін Калифорния университетінде (Лос-Анджелес) әуе-ғарыш инженерлігі бойынша магистр дәрежесін алды, бұл бастапқыда жоспарланған медициналық саладан өзгеше болды. Кейін ол Гарвард бизнес мектебіндегі Advanced Management Program бағдарламасын аяқтады.
Rich was born in Manila in the Philippines. He was one of five children of British lumber mill superintendent Isidore Rich and his French wife, Annie, the daughter of one of his paternal grandfather's Jewish customers who lived in Alexandria, Egypt. The Rich family was one of the first Jewish families to settle in Manila. Having fled the Philippines just weeks before the Empire of Japan's attack on Pearl Harbor, they moved to the United States in 1942, where Rich became a naturalized US citizen. He worked (with his father) in a Los Angeles, California, machine shop during World War II, and studied at Alexander Hamilton High School. After the war he started his college education when he was 21, majoring in mechanical engineering at University of California, Berkeley, followed by a master's degree in aeronautical engineering at University of California, Los Angeles, instead of the medical field as originally planned. He would later complete the Advanced Management Program at Harvard Business School.
Локхид
Мектепті бітіргеннен кейін Рич Локхид компаниясына термодинамик ретінде жұмысқа қабылданды. Ол онда түрлі жобалармен айналысты. Оған нихромдық жылыту жүйесін жобалағаны үшін патент берілді, бұл жүйе Әскери-теңіз күштерінің патрульдік ұшақтары экипажының жыныс мүшелері мен қуыс тесігінің зәр шығару құбырларына тоңуын болдырмады. Ол F 104 Starfighter, C 130 көліктік ұшағы және F 90 истребителі үшін кіретін каналдарды жобалады.
Upon graduation Rich was hired by Lockheed as a thermodynamicist. There he worked on a variety of projects he was awarded a patent for designing a nichrome heating system which prevented Navy patrol plane crew members' penises and anuses from freezing to their urine elimination pipes. He designed inlet ducts for the F 104 Starfighter, the C 130 transport aircraft, and the F 90 fighter.
Скунк жұмыс істейді
1954 жылдың желтоқсанында Рич Локхидтің бас инженері Кларенс "Келли" Джонсон басқаратын құпия зерттеу және әзірлеме бөлімі – Сканк-Воркске ауысты. Ол онда U-2 үшін ауа түсірілетін құбырларын жобалады, содан кейін "Сунтан" жобасы үшін ірі масштабты сутекті сұйыту орнатымын жобалау және салу жұмыстарын басқарды. "Сунтан" – U-2 ұшағын алмастыруға арналған, сутегімен жұмыс істейтін, аса жоғары биіктіктегі, дыбыс жылдамдығынан асып өтетін ұшақ болатын. "Сунтан" жобасы тоқтатылғаннан кейін Рич U-2 ұшағының ізбасарлары – A-12 және SR-71 Blackbird ұшақтарының қозғалтқыш жүйелері бағдарламасының менеджері болды. Рич жобалардың бас аэродинамигі, соққылық конус тәрізді қозғалтқыш кіреберісінің, кондиционерлеу және жылуды басқару жүйелерінің конструкторы болды. Ол сондай-ақ ұшақтың қара түсті қаптамасының техникалық талаптарын анықтауға қатысты, бұл олардың аэродинамикалық қызуын тиімді түрде таратуға және радарлық қолтаңбаны азайтуға мүмкіндік берді. Ұшақта кейін "төмен байқалатындық" немесе жасырын технология деп аталған мүмкіндіктер енгізілді. SR-71 экипажы инженерлердің ұшу кезінде қозғалтқыштың күрт тоқтауы (unstart) мәселесін шешуге жеткілікті күш жұмсамағанына наразы болғанда, Рич өзі сол құбылысты сезіну үшін SR-71 ұшағымен ұшуды қарастырды, бұл үшін ұшқыштармен бірдей медициналық тексеруден өту қажет еді. Бірақ ол ұшудан бас тартты. Ақырында ол мәселені автоматты басқару жүйелерін орнату арқылы шешті, бұл ұшақтың тоқтау кезінде бақылауын сақтауға мүмкіндік берді. Ол қысқа мерзімге ұшақтың алдынан келетін радар сәулелерін сіңіруге иондаушы сәулеленуді пайдаланатын бағдарламада жұмыс істеді. Бірақ сәулеленудің деңгейі қалыптыдан жоғары екені анықталды және сынақ пилоты ауыр радиациялық қорғаныс киімдерін киюге келіспеді. Әскерилер радарлық қолтаңба иондаушы жабдықсыз да жеткілікті деңгейде төмен екенін шешкен кезде жоба тоқтатылды. Концепция жұмыс істейтіні дәлелденді, бірақ іске асыру мүмкін болмады. Кейіннен Джонсонның Skunk Works басшысы ретінде Рич жасырын технологияның алғашқы экспериментальдық прототиптерін қолдады және басқарды, сондай-ақ F-117 жасырын истребителінің әзірленуіне жетекшілік етті. Ол "Сканк-Воркс: Локхидтегі жылдарым туралы жеке естеліктер" кітабының авторы.
In December 1954 Rich transferred to the Skunk Works, the secret research and development section run by Lockheed's Chief Engineer, Clarence "Kelly" Johnson. There he designed the inlet ducts for the U 2, then led the effort to design and build a large scale hydrogen liquefaction plant for project Suntan, a proposed hydrogen powered supersonic very high altitude aircraft to replace the U 2. After Suntan was canceled, Rich became propulsion systems program manager for the U 2's successors, the A 12 and the SR 71 Blackbird. Rich was chief aerodynamicist for the projects, designer of the shock cone engine inlet, air conditioning and heat management systems. He was also involved in the specification of the aircraft's black skin coatings which optimized dissipation of their tremendous aerodynamic heating as well as incorporating materials to reduce radar signature. The aircraft incorporated features that were later referred to as low observables or stealth technology. When SR 71 crews became upset that engineers were not putting enough effort into solving a constant problem with violent engine unstarts in flight, Rich considered taking a flight in the SR 71 to experience the phenomenon himself, which included having to go through the same flight physical as pilots. He did not go through with the flight. He did eventually manage the problem by installing automatic controllers to maintain aircraft control during unstarts. He briefly worked on a program that used ionizing radiation to help absorb radar coming from ahead of the aircraft. The radiation proved to be excessive and the test pilot disliked the heavy radiation shielding he had to wear. The project was cancelled when the military decided the radar signature was sufficiently low enough without the ionizing equipment. The concept was proven to work, but unfeasible. Later, as Johnson's successor as leader of the Skunk Works, Rich championed and directed the early experimental prototypes of stealth technology and led the development of the F 117 stealth fighter. He is the author of Skunk Works: A Personal Memoir of My Years at Lockheed.
Марапаттар
Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі болған ол өмірінде көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде Collier Trophy сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылы ол Ұлттық авиациялық даңқ залына енгізілді. 1981 жылдың қаңтар айында ол, сол кезде құпия сақталған жасырын ұшақ бойынша жұмысы үшін, қорғаныс министрі Гарольд Браунның кеңсесінде өткен құпия салтанатта Қорғаныс департаментінің Ерекше мемлекеттік қызмет медалін алды. Ол медальді өзінің екі баласы – Карен мен Майклға көрсетуге рұқсат алды, бірақ оларға оны не үшін алғанын айтуға тыйым салынды.
A member of the National Academy of Engineering, he won numerous awards during his career, including the Collier Trophy. In 2005 he was inducted into the National Aviation Hall of Fame. In January 1981, he received the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service for his work on the then still classified stealth airplane, in a secret ceremony in the office of then Secretary of Defense Harold Brown. He was allowed to show the medal to his two children, Karen and Michael, but was not allowed to tell them why he had received it.
Жеке өмір
1950 жылы Рич сәндеме үлгісі болған Фэй Майерге үйленді, ол 1980 жылы қайтыс болды. 1982 жылы Рич Хилда Эллиотқа үйленді. Оның ұлы Майкл – RAND корпорациясының президенті және бас директоры, ал қызы Карен – ботаник.
In 1950, Rich married Faye Mayer, a fashion model, who died in 1980. In 1982, Rich married Hilda Elliot. His son, Michael, is the president and CEO of RAND Corporation and his daughter, Karen, is a botanist.
Өлім
1995 жылдың 5 қаңтарында Рич Калифорния штатының Вентура қаласында қызыл ішек қатерінен қайтыс болды.
Rich died of esophageal cancer in Ventura, California, on January 5, 1995.
Таңдалған әуе кемелері
F-104 «Жұлдызша ұшақ». Бір қозғалтқышты, жоғары өнімділікке ие, дыбыс жылдамдығынан асып ұшатын жойғыш ұшақ. XF-90. Эксперименталдық жауынгер/бомбалаушы ұшағы. U-2 «Аждаһа ханым». Барлау ұшағы. Бұл ұшақ суық соғыс кезінде ЦРУ және АҚШ Әуе күштері қолданған. SR-71 «Қара құс». Жоғары жетілген, ұзақ қашықтықты, 3,2 Мах жылдамдығымен ұшатын стратегиялық барлау ұшағы. «Қара құс» қоршалған әуе кеңістігінде барлау жүргізуді қамтамасыз ету және ұшақ экипажының амандығын арттыру үшін жасалған. «Қара құста» миссияның сәттілігі мен амандығы ұшақтың жылдамдығына тікелей байланысты болды. Бен Рич «Қара құстарды» әлемдегі ең жылдам реактивтік ұшақтарға айналдырған қозғалтқыш жүйелерін және қанат тікпелерін жасауға жауапты болды. F-117 «Найтхок». Әлемдегі алғашқы сериялық жасырын ұшақ. YF-22, F-22 «Раптор» ұшағының прототипі.
F 104 Starfighter. Single engine, high performance, supersonic interceptor aircraft. XF 90. Experimental fighter / bomber escort aircraft. U 2 "Dragon Lady". Reconnaissance aircraft. A high altitude jet aircraft used by the CIA and the US Air Force during the cold war. SR 71 "Blackbird". An advanced, long range, Mach 3.2 strategic reconnaissance aircraft. The Blackbird was designed to provide reconnaissance in defended airspace while improving aircrew survivability. In the Blackbird, mission success and survivability depended on aircraft speed. Ben Rich was responsible for engineering the spikes and engine inlet systems which made the Blackbirds the fastest jet aircraft in the world. F 117 Nighthawk. World's first production stealth aircraft. YF 22, prototype of the F 22 Raptor.