Гаити Водусындағы Папа Легба – Құдай мен адамдар арасындағы делдал. Ол рухтармен байланысқа рұқсат береді, барлық тілде сөйлейді, коммуникацияны жеңілдетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гинен гаитилік Водуда
Ginen in Haitian Vodou
Папа Легба – гаитилік Воду, Доминикан Водуы, Винти және Луизиана Водуындағы луа, ол Құдай мен адамзат арасында делдал ретінде қызмет етеді. Ол рухани тоғысқа тұрып, Гвинея рухтарымен сөйлесуге рұқсат береді (немесе бас тартады) және барлық адам тілдерінде сөйлей алады деп саналады. Гаитиде ол – шешендік өнердің шебері. Легба байланыс, сөйлеу және түсінуді жеңілдетеді. Ол көбінесе иттермен байланыстырылады. Папа Легба әрбір рәсімнің басында шақырылады. Папа Легбаның шығу тегі қазіргі Бенин мемлекетінің аумағында орналасқан Батыс Африканың тарихи Дагоме патшалығында.
Papa Legba is a lwa in Haitian Vodou, Dominican Vodou, Winti and Louisiana Voodoo, who serves as the intermediary between God and humanity. He stands at a spiritual crossroads and gives (or denies) permission to speak with the spirits of Guineé, and is believed to speak all human languages. In Haiti, he is the great elocutioner. Legba facilitates communication, speech, and understanding. He is commonly associated with dogs. Papa Legba is invoked at the beginning of every ceremony. Papa Legba has his origins in the historic West African kingdom of Dahomey, located within present day Benin.
Сыртқы келбеті
Ол әдетте таяқпен немесе қамытпен жүретін, кең қалпақты сабан шапқысын киіп, түтік шегетін немесе қара ром ішетін қарт адам түрінде көрінеді. Ит оған қасиетті. Легба – қасиетті Петр, қасиетті Лазар және қасиетті Антониймен синкретизацияланған. Оның вевесінде оң жағында қамыт бейнеленген. Оған сыйлық ретінде әдетте тәттілер ұсынылады. Легба балалардың сүйікті лоасы, себебі оның көңілді, әжеге ұқсайтын бейнесі бар. Ол көбінесе балаларға қарау және оларды ойын-сауықпен ұстау (аналық рулық діндегі еркектерге тән рөл) міндеті жүктеледі, ал ересектер маңызды рәсімдерді орындайды. Бұл туралы этномузыколог Бруно Блумның «Америкадағы Вуду» CD жинағына жазылған мәтінінде де айтылады, онда Роберт Джонсонның «Crossroads» әніндегі жолдар мен жол тоғысқан жердің құдайы Папа Легбаға жасалған сілтеме түсіндіріледі. Уильям Гибсонның «Sprawl» трилогиясында (1984-1988) вуду туралы жиі айтылады. Екінші кітабында, «Count Zero» (1986) Папа Легба киберкеңістікке кіретін қақпада «жолдар мен жолдардың иесі» ретінде тұрады, кітап бойында басқа лоалар да пайда болады. Папа Легба мен Вуду Гибсонның тағы бір трилогиясынан шыққан «Spook Country» (2007) кітабында қайтадан көрінеді. 1985 жылғы «Майами Вайс» телесериалының 2-ші маусымы, 8-ші бөлімі («Ешкі туралы әңгіме») зұлым Воду діни қызметкері Папа Легбаға (Кларенс Уильямс III ойнады) арналған. Гаити Воду мәдениетіндегі Легбаның бейнесіне сәйкес, Папа Легба рухани әлемге кіретін қақпаны «басқарып» (есірткі заттарды қолдану арқылы), қамыттың көмегімен жүріп, құбырды темекілейді. «Talking Heads» музыкалық тобы оның құрметіне ән жазды. Бұл ән олардың 1986 жылғы «True Stories» альбомында (Дэвид Бернның осы аттас фильмінің саундтрегі) бар. Даниялық «Volbeat» тобының 2017 жылғы «The Black Rose» анимациялық бейнеклипінде Папа Легбаның мультфильмдегі бейнесі көрсетілген. Папа Легба «American Horror Story» сериалының үшінші және сегізінші маусымдарында кейіпкер ретінде пайда болады. Ол Мари Лавомен таныс, оған жыл сайын бір күнәсіз адамды құрбан ету шартымен өлместік сыйлаған. Сериалдағы Папа Легбаның бейнесі сынға ұшырады, көптеген адамдар оның бейнесі мифтік Папа Легбадан гөрі Барон Самедиге көбірек ұқсайтынын атап өтті.
He usually appears as an old man on a crutch or with a cane, wearing a broad brimmed straw hat and smoking a pipe, or drinking dark rum. The dog is sacred to him. Legba is syncretized with Saint Peter, Saint Lazarus, and Saint Anthony. His veve incorporates a walking cane on the right side. Offerings to him typically include candy. Legba is a favorite lwa of children due to his jolly, grandpa like image. He is often tasked with babysitting and distracting children (a typical male role in the matrilineal religion) while more serious rituals are being performed by the adults. This is also made clear in ethnomusicologist Bruno Blum's text for the CD box set Voodoo in America where reference to Papa Legba, deity of roads and crossroads, in Robert Johnson's iconic song "Crossroads" is explained. There is extensive referencing to voodoo in the Sprawl trilogy (1984 1988) by William Gibson. In the second book, Count Zero (1986), Papa Legba stands at the gateway to cyberspace as the "master of roads and pathways," with other loa appearing throughout the book. Papa Legba and Voodoo appear again in Spook Country (2007), a book from one of Gibson's other trilogies. A 1985 episode of the TV series Miami Vice (Season 2, Episode 8, "Tale of the Goat") centers on a malign Vodou priest by the name of Papa Legba (played by Clarence Williams III). In keeping with the image of Legba often conceptualised in Haitian Vodou subculture, Papa Legba is depicted as "controlling" the gateway to the spiritual world (through the use of drugs), walking with the aid of crutches, and smoking a pipe. The musical group Talking Heads made a song named after him. The song can be found on their 1986 album (and soundtrack to the David Byrne film of the same name), True Stories. The Danish band Volbeat features what appears to be a cartoon interpretation of Papa Legba in their 2017 animated video for "The Black Rose." Papa Legba is a recurring character in American Horror Story, appearing in the third and eighth season, as a gatekeeper of the afterlife. He is an acquaintance of Marie Laveau, having granted her immortality in exchange for the offering of one innocent every year. Papa Legba’s portrayal in the show has attracted some criticism, with many noting that the portrayal of Papa Legba was more similar to Baron Samedi than the mythical Papa Legba himself.