Худу дәстүріндегі сиқырлы әміл-жапырақ қалтасы

Кіріспе

Худу дәстүріндегі сиқырлы амулет қалтасы

Моджо (mojo) – африкалық-американдық рухани тәжірибесі Худуда қолданылатын, бір немесе бірнеше сиқырлы заттардан тұратын матадан тігілген қалтадан құралған амулет. Бұл – "қалтадағы дұға" немесе иесімен бірге немесе оның денесінде тасымалданатын сиқыр. Моджо қалтасының американдық атаулары: грис-грис қалтасы, қол, моджо қолы, Тоби, ұлттық қалта, сиқырлы қол, бақытты қол, сиқырлы қалта, джуджу қалтасы, алдау қалтасы, тамыр қалтасы және жомо. Моджо сөзі сондай-ақ сиқыр мен шармайсыздарды да білдіреді. Моджо ыдыстары – қаптар, лақтар, бөтелкелер, қабықшалар және басқа да ыдыстар. Худуда моджо қалтасын жасау – афроамерикандық оккульттік сиқыр жүйесі. Моджо қалталарын жасау – бұл эзотерикалық жүйе, ол кейде қорғаныш, емдеу немесе зиян келтіру үшін, сондай-ақ рухтармен кеңесу үшін рухтарды қалталардың ішіне орналастыруды қамтиды. Басқа кездерде моджо қалталары адамның өмірінде бақыт, ақша немесе махаббат сияқты нәтижелерді іске асыру үшін жасалады.

Этимология

Моджо деген сөз киконго тіліндегі моойо сөзінен шыққан деп саналады, ол "сияқтылық талсмандардың ішіндегі рухтарға" деген мағынаны білдіреді. Бұл нкисидің ішкі қуысын, онда әдетте сиқырлы заттар сақталады, көрсетеді.

Сөздің семантикалық өзгеруі

ХХ ғасырдан бастап американдық мәдениетте "можо" сөзі фильмдер мен әндерде мағыналық өзгеріске ұшырады және жыныстық тартымдылық пен ерлікті білдіретін болды. Музыканттар "можо" сөзін афроамерикалық мәдениеттегі түпкілікті мағынасынан тыс, мәдени контекстін ескермей қолданады. Гулла қауымында "можо" сөзі сиқыр және сиқырлы қалтаға қатысты.

Тарих және идеология

Орталық және Батыс Африканың халқы қорғаныш, емделу және рухтармен байланыс үшін сиқырлы қаптар жасаудың рухани өнерімен айналысқан. Грис-грис Ганадағы Дагомбадан пайда болды және ислам дәстүрлерімен байланысты болды. Бастапқыда грис-грис ислам жазуларымен безендіріліп, зұлым рухтарды (зұлым джинн) немесе жаман сәтті болдырмау үшін қолданылған. Атлантикалық құл саудасы кезінде, бірнеше африкалық құл Америкаға бағытталған құл кемелеріне отырғанда, өздерінің сиқырлы қаптарын жасыра алды. Мысалы, Гулла Джек Анголадан келген африкалық еді, ол Занзибардан АҚШ-қа келе жатқан құл кемесіне сиқырлы қап (моджо қап) алып барды. Гулла Джек өзінің рухани қорғанысы үшін әрдайым сиқырлы қаппен жүретін. Мандинго (Мандинка) халқы Батыс Африкадағы Сьерра-Леонеден Америкаға әкелінген алғашқы мұсылман этносы еді. Мандинго халқы күшті сиқырлы қаптарымен белгілі болды. Кейбір мандинголар Америкаға бағытталған құл кемелеріне отырып, АҚШ-қа осы практиканы әкелген кезде өздерімен бірге грис-грис қаптарын алып жүруге мүмкіндік алды. Құлдар құлдыққа түскен қара мұсылмандарға барып, өздерін құл қылушылардан қорғау үшін олардан грис-грис қаптарын (моджо қаптарын) жасауды сұрады. Батыс-Орталық Африкада Баконго және Йоруба халықтары былғарыдан немесе матадан дәрілік қаптар жасап, қорғаныш үшін қауырсын, жануарлардың мүшелері, тамырлар, шөптер және басқа да ингредиенттерді салды. Йоруба және Баконго халықтары АҚШ-та құлдықта болған кезде, африкалық американдық қауымдастықтарында моджо қаптарын жасау үшін қауырсын, жануарлардың мүшелері, жануарлар мен адам сүйектері және басқа да ингредиенттерді пайдалану практикасы Худу дәстүрінде жалғасты. Батыс-Орталық Африкада адамдар жамандықтан қорғану, жамандықты жою және ауруды емдеу үшін нкиси, ванга және басқа да сыйлық қаптарды киеді. Батыс Африкада осы сиқырлы қаптарды Джуджу деп атайды. Джуджу сөзі африкалық диаспорада Худу, Африкалық диаспора діндері және Африкалық дәстүрлі діндердегі барлық сыйлық түрлерін сипаттау үшін қолданылады. Бұл африкалық идеялар сыйлық қаптар жасауға және африкалық американдық қауымдастықтарындағы рухани-философиялық практикаға әсер етті. Моджо қаптарын ағаштарға іліп, баумен байлап, немесе әсер ету үшін киімнің астына киюге болады. Африкалық американдық Худуда моджо қаптарына Орталық Африканың да ықпалы бар. Мысалы, минкиси мен нкиси – тамыр дәрігерінің қолымен жасалған рух ыдыстары. Бұл рухтар қаптарда, лақтылар мен қабықшаларда және басқа да ыдыстарда сақталады. Баконго халқының Нкиси Нкубулусы Худудағы моджо қаптарына ұқсас. Моджолар рухтарды белгілі бір жерлерде ұстап, өлгендердің рухтарының қайтып келуіне және тірілерді мазалауына жол бермейді, өлгендердің соңғы тиген заттарын қабірлеріне қояды. Өлгендердің соңғы тиген заттары да қорғаныш үшін рухты алып жүру үшін моджо қаптарына салынады. Моджо – бұл рухтарды ұстауға арналған бөтелкедегі ағаш сиқырлы, рухтарды ұстауға арналған құмыралар немесе ескерткіш құмыралар болуы мүмкін. Нью-Йорктегі археологтар Батыс-Орталық Африканың жерлеу рәсімдерін Нью-Йорк қаласының Төменгі Манхэттен ауданында тапты, ол қазір Африканың жерлеу орны ұлттық ескерткішінің орналасқан жері. Тарихшылар мен археологтар Африканың жерлеу орнында Африканың қалдықтарымен бірге жерленген минкиси және нкиси сияқты Конгоға қатысты артефакттарды тапты. Бұл нкиси мен минкиси түйіршіктері Худудағы сиқырлы қаптарға айналды. Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Эрмитаж плантациясында археологтар Батыс Африканың балалылық және басқа да рухани мақсаттар үшін алты бұрышты шыны бұрандаларды пайдалану дәстүрін жалғастыратынын анықтады. Сонымен қатар, моджо қолдары, сәтті тамырлар, еншік сүйектері, керамика және көк бұрандалар табылды. Құлдар үйінен табылған заттар африкалық американдық құлдардың жергілікті тамырларды пайдаланып, қорғаныш пен емделу үшін моджо қолдарын жасағанын көрсетті. Эрмитаж плантациясындағы африкалық американдық құлдар ежелгі артефактілерден рухани күш алу үшін амулет ретінде тарихқа дейінгі артефактілерді қолданды. Сонымен қатар, археологтар ақ шашақ тастардан алынған марморларға рухани күш үшін жазылған конголық космограммаларды тапты. Бұл сыйлықтар сиқырдан қорғайды, сиқырдан арылтып, сиқыршының өзіне қайтаратын қарғыстарды жояды. Сыйлық қаптар туралы білім құлдар қауымдастығының арасында ауызша беріліп, таралды. Бұл жағдайда "қол" сөзі ингредиенттердің жиынтығы деп түсіндіріледі. Бұл термин, мүмкін, өлгендердің саусақтары мен қолының сүйектерін моджо қаптарында пайдаланудан немесе сәттілікке әкелетін тамыр сияқты ингредиенттерден туындаған. Соңғысы, карта ойынындағы қол сияқты, әртүрлі ингредиенттердің алуандығын көрсетеді.

Central and West Africans all practiced the spiritual art of creating conjure bags for protection, healing and to communicate with spirits. The gris gris originated in Dagomba in Ghana and was associated with Islamic traditions. Originally the gris gris was adorned with Islamic scripture and was used to ward off evil spirits (evil djinn) or bad luck. During the Trans Atlantic slave trade, a few enslaved Africans were able to conceal their conjure bags when they boarded slave ships heading to the Americas. For example, Gullah Jack was an African from Angola who carried a conjure bag (mojo bag) onto a slave ship leaving Zanzibar for the United States. Gullah Jack was known to carry a conjure bag with him at all times for his spiritual protection. The Mandingo (Mandinka) were the first Muslim ethnic group imported from Sierra Leone in West Africa to the Americas. Mandingo people were known for their powerful conjure bags called gris gris (later called mojo bags in the United States). Some of the Mandingo people were able to carry their gris gris bags with them when they boarded slave ships heading to the Americas bringing the practice to the United States. Enslaved people went to enslaved black Muslims for conjure services requesting them to make gris gris bags (mojo bags) for protection against their enslavers. In West Central Africa, Bakongo and Yoruba people created medicine bags using leather or cloth and placed feathers, animal parts, roots, herbs and other ingredients for protection. When Yoruba and Bakongo people were enslaved in the United States, the practice of using feathers, animal parts, animal and human bones, and other ingredients to create mojo bags continued in African American communities in the tradition of Hoodoo. In West Central Africa, people wear nkisi, wanga, and other charm bags to ward from and reverse evil and to cure illness. In West Africa these conjure bags are called Juju. The word Juju is used in the African Diaspora to describe all forms of charms made in Hoodoo, African Diaspora Religions and African Traditional Religions. These African ideals about charm bags influenced the creation of mojo bags and the spiritual philosophical practice in African American communities. Mojo bags can be hung from trees, tied to a string, worn underneath the clothes to cause an effect on the target. There is also a Central African influence of the mojo bag in African American Hoodoo. For example, the minkisi and nkisi are spirit containers made by hand from a root doctor. These spirits are contained in a bag, gourd, shells and other containers. The Bakongo people's Nkisi Nkubulu looks similar to the mojo bags in Hoodoo. Mojos are used to ground spirits in certain locations to prevent the spirits of the dead from coming back and haunting the living by placing the last items they touched on top of their graves. The last items touched by the dead are also placed inside mojo bags to carry the spirit of the deceased with the living for protection. A mojo can be a bottle tree charm, spirit jugs or memorial jugs to capture spirits inside containers to house their spirit to later work with the spirit in rituals. Archeologists in New York discovered continued West Central African burial practices in a section of Lower Manhattan, New York City which is now the location of the African Burial Ground National Monument. Historians and archeologists found Kongo related artifacts at the African Burial Ground such as minkisi and nkisi conjure bundles buried with African remains. These nkisi and minkisi bundles became the conjure bags in Hoodoo. At Hermitage plantation in Nashville, Tennessee, archeologists discovered continued West African traditions of using hexagonal glass beads for fertility and other spiritual purposes. Other charms found were mojo hands, lucky roots, raccoon penis bones, ceramics, and blue beads. These items found in a slave cabin showed enslaved African Americans used local roots and created mojo hands for protection and healing. Enslaved African Americans at Hermitage plantation used prehistoric artifacts for charms to draw spiritual power from ancient artifacts. In addition, archeologists found Kongo cosmograms engraved onto limestone marbles for spiritual power. The charms were used to protect from conjure and remove sorcery and reverse curses back onto the conjurer. The knowledge of charm bags was shared and passed down orally amongst people in the slave community. The word hand in this context is defined as a combination of ingredients. The term may derive from the use of finger and hand bones from the dead in mojo bags, or from ingredients such as the lucky hand root (favored by gamblers). The latter suggests an analogy between the varied bag ingredients and the several cards that make up a hand in card games.

Моджо жасау

Оңтүстік стильіндегі сиқырлы қаптардың көпшілігі қызыл фланель матадан жасалады. Қызыл фланельден жасалған қаптарды моджо қаптары үшін қолдану Орталық Африкадағы Баконго халқының минкисилерінен әсер алды. Худуда қызыл түс жамандықтан қорғау және рухани күштің символы болып табылады. Қызыл мата қол жетімді болмаған кезде африкалық американдықтар қолда бар кез келген матадан сиқырлы қап жасаған. Әр қаптың мазмұны сиқыршының мақсатына байланысты өзгереді. Мысалы, махаббат үшін жасалған моджо, құмар ойында сәттілік немесе сиқырлы қорғаныс үшін жасалғаннан өзгеше ингредиенттерден тұрады. Ингредиенттерге зират топырағы, тамырлар, шөптер, жануарлардың бөліктері, минералдар, монеталар, кристалдар, сәттілік нышандары және оюлы амулеттер кіруі мүмкін. Жекеленген заттар символдық құндылығынан туындаған қосымша күш беру үшін қолданылады. Өлгендердің рухтарын моджо қаптарына, банкаларға, пакеттерге және басқа ыдыстарға орналастыру үшін қайтыс болған адамның жерленген жерінен алынған зират топырағы қолданылады. Өлгендердің рухтары адамды физикалық және рухани зияннан қорғай алады. Сиқыршы зират топырағын белгілі бір дұғалармен, тілектермен, Киелі кітап немесе Құран аяттарымен және басқа ингредиенттермен дайындап, рухты адамды емдеу немесе қорғау үшін нұсқайды. Тарихшылар осы тәжірибені Орталық Африканың Баконго халқына дейін жегізеді, онда Баконго (банту халқы) мәйітхана топырағын емдеу немесе қорғау үшін сиқырлы қаптардың ішінде өлілердің, жануарлардың немесе ата-бабалардың рухтарын орналастыру үшін пайдаланады. Құлдық және азаттық кезеңіндегі африкалық американдықтар америкалық шөптер туралы білімді африкалық руханилықпен біріктірді. Құлдыққа түскен және азат болған африкалықтар Америка Құрама Штаттарына келгеннен кейін Солтүстік Америка шөптерін, тамырларын және жануарлардың бөліктерін сиқырлы қаптар жасау үшін қолданды. Алайда, олар дәрілік ингредиенттерді дайындауда африкалық интерпретацияны қолданды, нкиси жасап, рухани медицина дайындауда африкалық діни ритуалдарды орындады. Техас штатынан келген бұрынғы құл афроамерикандықтардың сиқырлы қап жасау үшін "шашты, мыс тырнақтарды, саусақты, инелерді алып, сиқырлы қапқа салып араластыратынын" айтты. Миссисипиден келген бұрынғы құл Принс Джонсон өз құл иесінің құлдарын киімдерінің астында сыйлықтары жоқ екеніне көз жеткізу үшін тексеріп отыратынын айтты. Техастан келген Пэтси Мозестің ауызша баяндауында, жаудан қорғану үшін бақа сүйектерін қолдана отырып, қызыл фланель матасын сиқырлы қаптар жасау үшін қолданғаны айтылған. Техастағы басқа құлдар туралы әңгімелерде қызыл фланель матадан жабайы сүйектер, жылан терілері мен тамырларды қоса отырып, жаулардан қорғану және қарғыстарды жою үшін моджо пакеттерін жасау үшін қолданылған. Кейбір моджо пакеттер құл иелеріне зиян келтіріп, жамандық әкеледі, ал басқа моджо пакеттер тамыр жұмысшысының қолданатын ингредиенттеріне байланысты қорғаныс үшін жасалды. Уильям Уэбб Кентюкидегі құлдар мен құл иелерінің арасында бейбітшілік орнату үшін құлдарға арнап моджо пакеттерін жасады. Вебб құлдарға жергілікті ортадан тамыр жинап, оларды сиқырлы қаптарға салып, моджо қаптарының рухани сиқырын белсенді етіп сақтау үшін оларға дұға етуді тапсырды. Құлдық кезінде Вирджиния мен Оңтүстік Каролинадағы қара шіркеулердегі африкалық американдық діни қызметкерлер мен шіркеу мүшелерінің қауым мүшелері мен құлдар қауымында рухтарды шақыру, өлгендердің рухтарымен сөйлесу және моджо пакеттерін алып жүру және жасау туралы мәліметтер бар. Америкада Азамат соғысынан кейін кейбір афроамерикандық дін қызметкерлері мен шіркеу мүшелері Худуға және моджо пакеттерін жасауға сенім білдірді және олардың іс-әрекетінде христиандықпен қайшы келмейді. Бір африкалық-америкалық шіркеу пасторы өз шіркеуіне көбірек мүшелерді тарту үшін сиқыршыдан сиқырлы қалта жасатты. Төрт жыл бойы ол шіркеуінің мүшелерін көбейту үшін моджо пакетіне сүйенді. Әр жексенбі сайын шіркеудің орындықтары толы болды. Төрт жылдан кейін дін қызметкері өз шіркеуін өсіру үшін христиан құдайларына емес, моджо торбасының рухына сенім артуды жөн көрмейді. Ол соны тастап кетті, содан кейін адамдар шіркеуге келуін тоқтатты. Бұл жазба деректер христиандық деп танылған африкалық американдықтардың африкалық руханилыққа сенуін және оны ұстануын жалғастырғанын және кейбір африкалық американдық мәсіхшілер өмірде қиын кезеңдерді бастан кешірген кезде Худуға арқа сүйегенін көрсетті. Кейбір афроамерикандықтар моджо торталарын сатумен толық уақытты бизнес ретінде айналысты. Доктор Джим Джордан Солтүстік Каролинадағы сиқыршы дәрігер болды және Джим Кроу дәуірінде Америка Құрама Штаттарының барлық аймалдарындағы адамдарға сиқырлы қызметтер ұсынған арқасында миллионер атанды. Оның сиқырлы Худу дүкені болды және ол клиенттеріне шармдар мен шөптік емдер арқылы медициналық және рухани емдеу ұсынды. Моджо қаптарының тағы бір түрі - дұға матасы. Дұға маталары - бұл шіркеу пасторының рухани күшімен сіңген ақ шіркеу маталары. Пастор матаға дұға оқып, Құдайдың күшін дұға мен қасиетті майды құйып матаға жеткізеді және ол моджо қабындай жұмыс істейді. Шіркеу мүшелері дұға маталарын әмияндарымен алып жүреді немесе төсектерінің астына қорғаныш үшін қояды. Бұл моджо қабының өзгертілген түрі көбінесе афроамерикандық шіркеулерде кездеседі. Худудағы моджо қаптарын жасау - Америка Құрама Штаттарына құлдармен әкелінген Батыс және Орталық Африкадағы тәжірибе. Африкада Құран аяттарымен, шөптермен, тамырлармен және басқа ингредиенттермен жазылған тілектерді былғары қаптың ішіне салып, киімнің астына жасырады. Бірнеше құлдар Африкадан құл кемелеріне отырғанда өздерімен бірге сиқырлы қаптарын (моджо қаптарын) әкепті. Афроамерикандық тігіншілер қорғаныш үшін жамылғыларға қол қаптарын тігіпті. Бұл тәжірибе Батыс Африка халқының маталарына қорғаныш шармдары ретінде Аджинкр және Нсибиди белгілерін тігуінен басталады. Камерунның Эжагам әйелдері мен Нигерияның Йоруба әйелдері қасиетті белгілермен мата жасайды. Атлант мұхитының құл саудасы кезінде көптеген Батыс Африка халқы Америка Құрама Штаттарына әкелініп, плантацияларда құлдыққа түсіп, өздерінің дәстүрлерін жамылғыларына қол қаптарын тігу арқылы жалғастырды. Америка Құрама Штаттарындағы құл плантацияларында гри-гри (моджо) жасаушылар тамыр жұмысшыларына, сиқыршы дәрігерлеріне және Худу дәрігерлеріне айналды. Құлдыққа түскен және азат болған қара тамыр жұмысшылары моджо қаптарын жасап, жағымды немесе жағымсыз әсер ету үшін Киелі кітап аяттарын, тілек қағаздарын, тамырларды, шөптерді, жануарлардың бөліктерін, зират топырағын және басқа ингредиенттерді салған. Олар рухани түрде моджо қабын зарядтау үшін христиандық немесе исламдық дұғаларды қолданды. Құлдық кезінде жасалған көптеген моджо қаптары қатал құл иесінен қорғану үшін жасалған. Моджо қабының ішіне салынған тілек қағаздарында жағымды немесе жағымсыз сиқырлы нәтижеге қол жеткізу үшін Киелі кітап аяты, Құран аяты, белгілер және басқа да таңбалар болуы мүмкін. Америка Құрама Штаттарында құлдар моджо қаптарын "вуду қаптары" деп атаған. Азамат соғысынан кейін моджо қаптары құқық қорғау органдарынан қорғану, махаббатқа қол жеткізу, қорғаныс, ақша табу, жұмыс табу немесе рухтармен байланысу үшін қара американдық қауымдастырында жасалған. Фольклорист Ньюбелл Найлс Пакетт Миссисипи дельтасындағы афроамерикандық асханашының моджо тәжірибесін құжаттады. Афроамерикандық асханашының "кесіртке құйрығы, қоян аяғы, балық көзі, жылан терісі, қоңыз және тесігі бар тиын" бар моджо қабы болған. Бұл моджо қабы асханашыға сәттілік үшін киіліпті. Худу дәстүріндегі басқа да сиқырлы жинақтар есіктердің жанына немесе адамдар ұйықтайтын төсектерге сиқырдан қорғану үшін ілінеді. Дәстүр бойынша, клиент тамыр жұмысшысына өзіне қандай моджо қабы керек екенін білу үшін кеңес сұрады, өйткені барлық моджо бірдей емес, бір моджо барлығына жұмыс істемейді. Әр адамға әртүрлі моджо қабы керек. Худу дәстүрінде, егер бірнеше адамға махаббат қажет болса, тамыр жұмысшысы немесе сиқыршы клиенттерінің әрқайсысы үшін әртүрлі моджо қаптарын жасады. Бірдей жасалған бір моджо барлығына жұмыс істемейді. XX ғасырға қарай Худу афроамерикандық мәдениетінен тыс адамдармен мәдениеттік қабылдауға ұшырады.

Most Southern style conjure bags are made of red flannel material. The use of red flannel bags for mojo bags was influenced by the Bakongo people's minkisi in Central Africa, and in Hoodoo red symbolizes protection from evil and spiritual power. Other times when red cloth was not available, African Americans used whatever cloth they had to create a conjure bag. The contents of each bag vary directly with the aim of the conjurer. For example, a mojo carried for love drawing will contain different ingredients than one for gambling luck or magical protection. Ingredients can include graveyard dirt, roots, herbs, animal parts, minerals, coins, crystals, good luck tokens, and carved amulets. The more personalized objects are used to add extra power because of their symbolic value. To house spirits of the dead inside mojo bags, jars, packets, and other containers and charms graveyard dirt from a deceased person's burial plot is used. Spirits of the dead can protect a person from physical and spiritual harm. The conjurer prepares the graveyard dirt with certain incantations, prayers, Biblical or Quranic scriptures and other ingredients to instruct the spirit to heal or protect a person. Historians have traced this practice to the Bakongo people of Central Africa where Bakongo (Bantu people) utilize graveyard dirt to house spirits of the dead, animal spirits, or ancestral spirits inside conjure bags for healing or protection. African Americans during slavery and freedom combined Native American herbal knowledge with African spirituality. Enslaved and free Africans upon arrival to the United States used North American herbs, roots, and animal parts to create conjure bags. However, they applied an African interpretation in the preparation of herbal ingredients by creating nkisi and performing African religious rituals in the preparation of spiritual medicines. A former slave from Texas said to make a conjure bag African Americans "would take hair and brass nails and thimbles and needles and mix them up in a conjure bag." Prince Johnson a former slave from Mississippi said his slaveholder would inspect her slaves to make sure they did not have any charms underneath their clothes. An oral account from Patsy Moses a former slave from Texas, mentioned the use of red flannel cloth to make conjure bags using frog bones to protect from an enemy. Other Texas slave narratives showed that red flannel cloth was commonly used to make mojo bags incorporating frog bones, snake skins, and roots to protect from their enemies and remove curses. Some mojo bags were made to cause harm and bad luck for slaveholders, and other mojo bags were for protection depending on the ingredients used by the root worker. William Webb made mojo bags for enslaved people in Kentucky to keep the peace between the enslaved and their enslavers. Webb instructed the enslaved to gather roots from their local environment and place them in conjure bags and pray over them to keep the spiritual magic of the mojo bags active. During slavery, there are records of African American ministers and church members in Black churches in Virginia and South Carolina were known by the members of their congregation and in the slave community to conjure spirits, speak to the spirits of the dead and carry and make mojo bags. After the American Civil War, some African American ministers and church members continued to rely on Hoodoo and make mojo bags and saw no contradiction in their practice with Christianity. One African American church minister relied on a conjurer to make him a mojo bag to attract more members to his church. For four years the minister relied on the mojo bag to increase the membership of his church. Every Sunday the church pews were filled. After four years the minister did not feel comfortable depending on the spirit of a mojo bag and not the Christian God to grow his church. The minister threw away the mojo bag and when he did people stopped coming to his church. These written accounts showed that African Americans who identified as Christian continued to believe and practice African spirituality and some African American Christians relied on Hoodoo when experiencing tough times in life. Some African Americans made money making and selling mojo bags as a full time business. Dr. Jim Jordan was a conjure doctor in North Carolina and became a multi millionaire by providing conjure services to people all over the United States during the Jim Crow era. He owned a conjure Hoodoo store and provided medicinal and spiritual healing to his clients using charms and herbal remedies. Another version of a mojo bag is a prayer cloth. Prayer cloths are white church cloths imbued with spiritual power from a pastor of a church. A pastor prays over the cloth speaking the power of God into the cloth with prayer and anointing of Holy Oil and functions like a mojo bag. Church members take prayer cloths with them in their purses or placed under their beds for protection. This modified version of a mojo bag is mostly found in African American churches. The creation of mojo bags in Hoodoo is a West and Central African practice brought to the United States by enslaved Africans. In Africa, petition papers with Quranic verses along with herbs, roots and other ingredients are placed inside a leather bag and concealed by wearing them under the clothes. A few enslaved Africans brought their conjure bags (mojo bags) with them from Africa when they boarded slave ships heading to North America. African American quilt makers sewed mojo hands into quilts for protection. This practice originates among West African people as they sewed Adinkra and Nsibidi symbols as protective charms into their fabrics. The Ejagham women of Cameroon and Yoruba women in Nigeria make cloths with sacred symbols on them. During the Trans Atlantic slave trade, many West African people were taken to the United States and enslaved on plantations and continued to practice their traditions by sewing mojo hands into their quilts. On slave plantations in the United States, the creators of gris gris (mojos) became the root workers, conjure doctors, and Hoodoo doctors in enslaved and free African American communities. Enslaved and free black root workers created mojo bags and placed Bible verses, petition papers, roots, herbs, animal parts, graveyard dirt, and other ingredients to conjure a negative or positive effect. They used either Christian or Islamic prayers to spirituality charge the mojo bag. During slavery, many of the mojo bags created were for protection against a harsh slaveholder. The petition papers placed inside a mojo bag can have either a Bible verse, a Quranic verse, symbols, and other characters to conjure a positive or negative magical result. In the United States, enslaved African Americans called mojo bags "voodoo bags." After the Civil War, mojo bags were created in Black American communities for protection from law enforcement, to attract love, protection, money, employment, or to communicate with spirits. Folklorist Newbell Niles Puckett documented a mojo practice of an African American cook in the Mississippi Delta. The African American cook had a mojo bag with a "lizard's tail, rabbit's foot, a fish eye, snake skins, a beetle, and a dime with a hole in it." This mojo bag was worn by the cook for good luck. Other conjure bundles in the hoodoo tradition are hanged on the side of the door or beds where people sleep to protect from conjure. Traditionally, a client consulted with a root worker to know what kind of mojo he or she needed as not all mojos are the same, as one mojo can not work for everyone. Each person needs a different mojo. In traditional Hoodoo, if there are several people needing love, the root worker or conjurer created different mojos for each of their clients. One mojo created the same can not work for everyone. By the twentieth century, Hoodoo was culturally appropriated by outsiders to African American culture to make a profit. Spiritual shops began to sell the same mojo for everyone. In traditional Hoodoo, certain songs, prayers, symbols, and ingredients are used to conjure or manifest results. However, when Hoodoo was appropriated by white spiritual merchants, the same mojo was sold to consumers. "For Hoodoo practitioners looking to sell their goods, it has therefore become more profitable to rely 'on stereotypes of [H]oodoo to attract their primarily white clientele' (ibid.) than to promote the sale of historically accurate ritual objects that appeal to modern, African American practitioners of Hoodoo. Additionally, white shop owners seem to dominate the mainstream Hoodoo market, undermining the ability of African American people to rely on their religious beliefs to assure their economic empowerment."

Моджо қолын жөндеу және тамақтандыру

Дұрыс маджо жасаудың өзіндік процесі бар. Моджоны толтырып, оны өмірге ояту үшін міндетті түрде рәсім орындалуы керек. Бұл үшін құрбандық шалуға арналған хош иісті заттар мен шамдарды жағуға болады, немесе оған дем салу арқылы жандандыруға болады. Бұл қадамды орындау үшін дұға оқылып, басқа да әдістер қолданылуы мүмкін. Моджо дайындалғаннан кейін, оны алкоголь (виски, ром), парфюм, су немесе дене сұйықтықтары сияқты сұйықтықтармен "киіндіреді" немесе "тамақтандырады". Моджоны тамақтандыру себебі – оның ішінде рух бар екендігіне сену, соның арқасында ол әрекет етеді. "Менің халқымнан" атты кітаптағы бір әңгімеде, құл үйінен қашу үшін маджо жасаушыны іздеп шығады, ол оған маджо сыйлайды. Әңгімеде құлдың маджосы оны түрлі жағдайларға түсіріп, соңында оның күшін дұрыс пайдаланбағаны үшін қайтыс болады. Егер ол берілген маджоға сеніп, оны дұрыс қолданғанда, плантациядан аман шығуға мүмкін еді.

Моджоны жасыру

Мохо әдетте жеке адам үшін жасалады, сондықтан оны әрдайым денеге жасырып тасу керек. Ерлер әдетте оны шалбар қалтасына жасырады, ал әйелдер көбінесе ішкі киімге іліп тасады. Олар сондай-ақ белден төменгі жағына киімге қыстырылып тасылады. Мохоның түріне байланысты, оның тиімді болуы үшін жасыру орны маңызды рөл атқарады, себебі махаббат сиқырын сыйырлауға арналған қап жасаушылар кейде мохоны теріге жақын кию керектігін айтады.

Блюз музыкасындағы моджо пакеттері

Блюз – 19 ғасырдың ортасында Америка Құрама Штаттарында африкалық американдықтар құраған музыка жанры. Оған спиричуэлдер, африкалық американдық еңбек әндері, құлдардың ұрандары, далалық шақырулар және сұрақ-жауап әдісі кіреді. Көптеген блюз орындаушылары моджо қаптары туралы әндер жазды. Мысалы, Престон “Red” Фостердің “Got My Mojo Working” әнін 1956 жылы Энн Коул, ал келесі жылы Мэдди Уотерс орындады. Бұл ән моджо қабының рухани күші туралы айтады. Джуниор Уэллс 1965 жылы “Hoodoo Man Blues” атты альбом шығарды. Ән ішінде Уэллс Луизианаға сапар шегіп, Худу шеберінен басқа біреуге кеткен сүйіктісін қайтару үшін өзіне моджо қабы жасатып алғанын айтады.

Зора Нил Херстон

1930 жылдары Зора Нил Херстон Оңтүстіктегі афроамерикандықтардың Худу дәстүрінде тамырлар, шөптер және жануарлардың бөліктерін қолданып, "моджо" қаптарын жасауын құжаттады. 1935 жылы Херстон "Есектер мен адамдар" атты кітабында "моджо" мәдениеті туралы білгендерін жариялады.

Құлдар туралы әңгіме

1930 жылдары Ұлы депрессия кезінде Federal Writers' Project, Works Progress Administration-ның бір бөлігі ретінде, жұмыссыз жазушыларға бұрынғы құлдардың өмір тәжірибесін жазу және жинау үшін жұмыс ұсынды. Ақ және қара нәсілді жазушылар құлдықта туған африкалық американдықтардың соңғы буынының өмірін жазды. Бұрынғы африкалық-американдық құлдар жазушыларға құлдықта өткен өмірлері туралы айтты, осы арқылы оқырмандарға құлдардың өміріне үңілуге мүмкіндік берді. Құлдардың әңгімелері африкалық американдықтардың құлдықтағы мәдениетін ашты. Африкалық-американдық бұрынғы құлдар сиқыр, тамырмен емдеу және Худу туралы айтты. Бұл әңгімелерде африкалық американдық құлдардың өздерін құл иелерінен және сиқырдан қорғау үшін моджо қаптарын қалай жасағаны көрсетілді. Басқа құлдардың әңгімелерінде африкалық американдықтардың құлдықта да, еркіндікте де мұрыннан қан кетуді тоқтату және ауруды емдеу үшін моджо сиырларын қалай жасағаны түсіндірілді. Конгресс кітапханасының цифрлық архивінде бұрынғы құлдардың 2300 жеке есебі сақталған.