Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Францияның Кот-д’Армор департаменті
Department of France
Кот-д’Армор (/k//oʊ//t// //d//ɑː//ɹ//m//ə//ɹ/ koht darmər, / //d//ɑː//ɹ//m//ɔɹ/ darmor; kot daʁmɔʁ; ), бұрын 1990 жылға дейін Кот-дю-Нор деп аталатын, Францияның солтүстік-батысындағы Бретаньнің солтүстігіндегі департамент. 2019 жылы оның халқы 600 582 адамды құрады.
The Côtes d'Armor (/k//oʊ//t// //d//ɑː//ɹ//m//ə//ɹ/ koht darmər, / //d//ɑː//ɹ//m//ɔɹ/ darmor; kot daʁmɔʁ; , ), formerly known as Côtes du Nord until 1990 (, ), is a department in the north of Brittany, in northwestern France. In 2019, it had a population of 600,582.
Тарих
Côtes du Nord – француз төңкерісінен кейін 1790 жылдың 4 наурызында құрылған 83 департаменттің бірі. Ол көне Сен-Брюк аймағының дерлік барлық бөлігінен, тарихи Трегордың көп бөлігінен, Корнуайльдің шығыс жартысынан және бұрынғы Сен-Мало діни округінің солтүстік-батыс бөлігінен тұрды. 1990 жылдың 27 ақпанында атауы Côtes d'Armor деп өзгертілді: француз тіліндегі côtes сөзі "жағалаулар" дегенді білдіреді, ал ар мор бретон тілінде "теңіз" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау сонымен қатар Римнің Арморика провинциясын ("жағалау аймағы") еске түсіреді.
Côtes du Nord was one of the original 83 departments created on 4 March 1790 following the French Revolution. It was made up from the near entirety of the ancient Pays de Saint Brieuc, most of historical Trégor, the eastern half of Cornouaille, and the north western part of the former diocese of Saint Malo. On February 27, 1990, the name was changed to Côtes d'Armor: the French word côtes means "coasts" and ar mor is "the sea" in Breton. The name also recalls that of the Roman province of Armorica ("the coastal region").
Негізгі қалалары
Ең көп халқы бар коммуна – Сент-Брюк, префектура. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, 10 000 тұрғынынан асатын 6 коммуна бар:|график орналасуы=төмен|15=1801|16=504 303|17=1821|18=552 424|19=1831|20=598 872|21=1841|22=607 572|23=1851|24=632 613|25=1861|26=628 676|27=1876|28=630 957|29=1881|30=627 585|31=1891|32=618 652|33=1901|34=609 349|35=1921|36=557 824|37=1936|38=532 000|39=1946|40=526 955|41=1954|42=503 178|43=1962|44=501 923|45=1968|46=506 000|47=1975|48=525 556|49=1982|50=538 860|51=1990|52=538 443|53=1999|54=542 398|55=2006|56=569 498|57=2011|58=594 375|59=2016|60=598 953
The most populous commune is Saint Brieuc, the prefecture. As of 2019, there are 6 communes with more than 10,000 inhabitants:|graph pos=bottom|15=1801|16=504,303|17=1821|18=552,424|19=1831|20=598,872|21=1841|22=607,572|23=1851|24=632,613|25=1861|26=628,676|27=1876|28=630,957|29=1881|30=627,585|31=1891|32=618,652|33=1901|34=609,349|35=1921|36=557,824|37=1936|38=532,000|39=1946|40=526,955|41=1954|42=503,178|43=1962|44=501,923|45=1968|46=506,000|47=1975|48=525,556|49=1982|50=538,860|51=1990|52=538,443|53=1999|54=542,398|55=2006|56=569,498|57=2011|58=594,375|59=2016|60=598,953
Мәдениет
Департаменттің батыс бөлігі дәстүрлі бретон тілінде сөйлейтін "Төменгі Бретаньның" (бретон тілінде Breizh Izel) құрамына кіреді. Шекара Плухадан Мюр-де-Бретаньға дейін жүреді. Бретон тілі Бретаньның көптеген аймақтарында өзекті мәселеге айналды, және көптеген бретон тілінде сөйлейтіндер екі тілді мектептерді жақтап сөйлейді. Галло тілі шығыс бөлігінде де қолданылады және мектептерде, сондай-ақ бакалавриат емтихандарында тіл ретінде ұсынылады.
The western part of the department is part of the traditionally Breton speaking "Lower Brittany" (Breizh Izel in Breton). The boundary runs from Plouha to Mûr de Bretagne. The Breton language has become an intense issue in many parts of Brittany, and many Breton speakers advocate for bilingual schools. Gallo is also spoken in the east and is offered as a language in the schools and on the baccalaureat exams.