Ирландиялық актер Томас МакКеннаның өмірі мен мансабы

Кіріспе

Ирландиялық актер Томас Патрик МакКенна (7 қыркүйек 1929 – 13 ақпан 2011) – Ирландияның Каван графтығындағы Муллаг қаласында туған ирландиялық актер. Ол сахнада және кинода кең ауқымды мансапқа ие болды.

Алғашқы жылдар

Томас Патрик МакКенна 1929 жылы Ирландияның Каван графтығындағы Муллаг қаласында дүниеге келді және Каванның Муллаг мектебінде, содан кейін Сент-Патрик колледжінде білім алды. Ол аукционшы және саудагер Рафаэль МакКенна мен оның әйелі Мэйдің он баласының үлкені болды. 1954 жылы ол компанияның тұрақты мүшесі атанды және келесі сегіз жыл бойы жетпістен астам рөлді сомдады. 1963 жылы ол Лондонға (Сент-Мартин театры) Гейт театрының «Стивен D» қойылымымен барды. Бұл қойылым Хью Леонардтың Джойстің «Суретшінің жас шағы» ромасы бойынша қойылған пьеса еді және 1962 жылғы Дублин театр фестивалінде үлкен сәтті қабылдаған. Пьесаны Лондон сыншылары жақсы қарсы алды, соның нәтижесінде оған басқа сахналық жұмыстар да ұсырылды, олардың ішінде Дж. П. Донлевидің «Жәндік адам» пьесасындағы «О’Киф» (Ашкрофт, Кройдон), Линдсей Андерсонның «Юлий Цезарь» пьесасының қайта қойылымы (1964, Англия сахналық компаниясы) және 1965 жылы Шоудың «Тым шындыққа жақын» (Гаррик) пьесасында Алистер Сим мен Джордж Коулмен бірге ойнауы болды. Ол ирланд сахнасын толығымен тастап кеткен жоқ және Дублин театр фестивалінде «Кішкентай қысқы махаббат», «Жатқан атты түсір», «Қаланың патшасы» және «Кім Вирджиния Вулфтан қорқады?» пьесаларында жиі ойнады. 1968 жылы ол Стюарт Бердждің труппасына Ноттингем ойын үйінде қосылып, Джонатан Миллердің режиссерлігімен «Кейік» пьесасында Тригорин және Шериданның «Скандалға толы мектеп» пьесасында сэр Джозеф Серфэйс рөлін ойнады. 1969 жылы ол Лондонның Корольдік театрында Линдсей Андерсоннің режиссерлігімен Дэвид Сторидің «Контрактшы» пьесасында Фитцпатрик рөлін сомдады. Бұл қойылым кейін Fortune театрына көшіріліп, бір жылдан астам уақыт бойы көрсетілді. 1973 жылы ол Питер Шаффердің «Слеут» пьесасының ирландтық премьерасында досы Донал Доннеллимен бірге Эндрю Уайк рөлін ойнады. Бұл қойылым Корк қаласындағы Опера үйінде және Дублиндегі Олимпиа театрында сәтті қойылды, кассалық рекордтарды жаңартты. Сол жылы ол Корольдік Шекспир компаниясына қосылып, Гарольд Пинтердің режиссерлігімен Джеймс Джойстің жалғыз пьесасы – «Шеттеулерде» Роберт Хэнд рөлін ойнады. Сол маусымда ол Терри Хэндстің режиссерлігімен Жан Женедің «Балкон» пьесасының сирек қойылымында да ойнады. 1976 жылы ол Шоудың «Жынның шәкірті» пьесасы үшін Американың екі жүз жылдық мерекесіне арналған Джек Голдтың қойылымында революциялық пастор Энтони Андерсон рөлінде RSC-ге оралды. 1980-1990 жылдары ол Дублин сахнасына қайта оралды, режиссер Майкл Колган оны бірнеше рет Гейт театрына шақырды, соның ішінде «Ванья аға», «Шәует бақшасы» және «Ешкімнің жері» пьесаларында ойнады. Ол сол жерде Брайан Фрильдің «Молли Суини» (1994) драмасында доктор Райс рөлін сомдады және Лондонның «Альмейда» театрында қайтадан ойнады. Фрильдің басқа қойылымдары: «Коммуникация корды» (Хэмпстед театры, 1984) және «Аристократтар» (2004) – оның соңғы сахналық көрінісі болды. МакКенна кейде режиссерлік жұмыстармен де айналысты, оның ішінде Джон Миллингтон Синдждің «Батыс әлемінің ойыншысы» (Ноттингем ойын үйі, 1968), Томас Килройдың «Мырза Роштің өлімі мен тірілуі» (Абби театры, 1973) және Сеан О’Кейсидің «Тапаншаның көлеңкесі» (Крусибл театры, Шеффилд, 1980) пьесаларын қойды.

Thomas Patrick McKenna was born at Mullagh, County Cavan, Ireland, in 1929 and educated at Mullagh School and St Patrick's College, Cavan. He was the eldest of ten children of Raphael McKenna, an auctioneer and merchant, and his wife Mae. he eventually became a permanent member of the company in 1954 and would remain there for the next eight years, performing over seventy roles. In 1963, he secured a short leave of absence to go to London (St. Martin's Theatre) with the Gate Theatre's production of Stephen D, an adaptation of Joyce's A Portrait of the Artist as a Young Man by Hugh Leonard which had been a hit of the 1962 Dublin Theatre Festival. The play was well received by the London critics, leading to offers of further other stage work there including "O'Keefe" in J. P. Donleavy's The Ginger Man (Ashcroft, Croydon), Lindsay Anderson's revival of Julius Caesar (1964) for the English Stage Company and 1965 as the Burglar (Aubrey "Popsy" Bagot) in Shaw's Too True to be Good (Garrick) opposite Alistair Sim and George Cole. He had not left the Irish stage behind entirely however and would make regular appearances at the Dublin Theatre Festival in A Little Winter Love, Pull Down A Horseman, King of the Castle and Who's Afraid of Virginia Woolf?. He joined Stuart Burge's company at the Nottingham Playhouse in 1968 playing Trigorin in The Seagull and Sir Joseph Surface in Sheridan's The School For Scandal, both directed by Jonathan Miller. In 1969, he created the role of Fitzpatrick in David Storey's The Contractor directed by Lindsay Anderson at the Royal Court Theatre, London. The production later transferred to the Fortune Theatre and ran for over a year. In 1973, he took on the role of Andrew Wyke opposite his friend Donal Donnelly in the Irish premiere of Peter Shaffer's Sleuth. The production played to acclaim at the Opera House, Cork, and at the Olympia Theatre in Dublin where it broke box office records. Later that year he joined the Royal Shakespeare Company and took over the role of Robert Hand in James Joyce's only play, Exiles directed by Harold Pinter. In the same season he also appeared in a rare staging of Jean Genet's The Balcony directed by Terry Hands. He returned to the RSC in 1976 for Shaw's The Devil's Disciple, directed by Jack Gold in a production to mark the American bicentennial celebrations, as the revolutionary pastor Reverend Anthony Anderson. In the late 1980s and 1990s, he returned to the Dublin stage when he was invited by director Michael Colgan to join the Gate Theatre on a number of occasions, including admired productions of Uncle Vanya, The Cherry Orchard and No Man's Land. It was there he created the role of Dr Rice in Brian Friel's drama, Molly Sweeney (1994), and again at London's Almeida Theatre. Other Friel productions he appeared in were The Communication Cord (Hampstead Theatre, 1984) and Aristocrats (2004) at the RNT in his final stage appearance. McKenna directed on occasion, and had to his name productions of John Millington Synge's The Playboy of the Western World (Nottingham Playhouse, 1968), Thomas Kilroy's The Death and Resurrection of Mr Roche (Abbey Theatre, 1973) and Seán O'Casey's The Shadow of A Gunman (Crucible Theatre, Sheffield, 1980).

Кино және теледидар

1960 және 1970 жылдары МакКенна танымал теледрамаларда жиі пайда болды, соның ішінде "Қаһармандық әрекеттер" (1964, 1965, 1968), "Қауіпті адам" (1965), "Ақсүйек" (1966, 1968), "Адам Адамнт тірі!" (1967), "Джейсон Кинг" (1972), "Триллер" сериалының екі эпизоды (1973 және 1976), "Свини" (1975), "Блейк 7" (1978), "Миндер" (1984) және "Доктор Ху" (1988–89) сериалдарындағы "Галактикадағы ең ұлы шоу" атты эпизод. Ол Темаз телеарнасының "Каллан" (1972) сериалында Ричмонд рөлін ойнады және "Crown Court" (1974–1982) сериалында он рет, көбінесе адвокат Патрик Канти рөлінде пайда болды, сонымен қатар танымал ATV антологиялық драмалық сериалы "Махаббат тарихы" (1965–1968) сериалында ойнады. Ол сондай-ақ "Малфи герцогинясы" (1972), "Наполеон және махаббат" (1974), "Өзгергіш" (1974), "Әкелер мен отбасылар" (1977), "Холокост" (1978), "Блейк 7" эпизоды "Жақсылық" (1978), "Америкалық Маниондар" (1981), "Маяққа" (1983), "Қызыл және қара" (1983), "Қараңғы үй" (1985), "Қатты медицина" (1986), "Бірліктегі ойнау: жарияланбаған оқиға" (1988), "Жек-Жарққыш" (1988), "Атуға бұйрық" (1990), "Lovejoy" телесериалының "Ирландиялық стю" (1993) эпизоды және "Инспектор Морс" сериалының "Өкінішті күн" (2000) соңғы эпизоды сияқты басқа теледрамаларда да маңызды рөлдерде ойнады. Ол "Улисс" (1967) және "Суретшінің жас шағы" (1977) фильмдерінде де маңызды рөлдерді ойнады. Басқа фильмдері: "Жеңіл бригаданың шабуылы" (1968), "Мың күндік Анна" (1969), "Тамаша жұма" (1970), "Зұлым адам" (1971), "Қатаң иттің заңы" (1971), "Барлық жаратылыстар ұлы да, кішкентай да" (1975), "Мемед, менің бүркітім" (1984), "Паскали аралы" (1988), "Кариб теңізінің құпиясы" (1989), "Монарх" (2000) және "Жабайы" (2004). Ол Джеймс Джойстың өміріне арналған, Эмми сыйлығын жеңіп алған "Мені түсінген кім бар?" (RTÉ) деректі фильмін баяндады. 2014 жылы "Монарх" фильміндегі Генрих VIII рөлі қайтадан көрсетілді.

Радио және аудиокітаптар

МакКеннаның керемет, еңбектейтін дауысы BBC және Дүниежүзілік радио қызметі үшін жасалған отыздан астам түпнұсқа драмалық қойылымдарда, сондай-ақ түрлі бағдарламалар үшін қысқа әңгімелер мен өлеңдерді оқуда естілді. Ол Кристофер Фитцсаймонның Radio 4 комедиялық сериясы «Ballylenon»-дағы Фонси Доэрти рөлін сомдады, ал кейін Дэвид Трэлфоллмен бірге «Baldi» радио драмасында ойнады. CD және жүктеу арқылы ол W. B. Йейтстің өлеңдерінен аудиокітаптар, Джеймстің «Дублиндер» әңгімелер жинағы және Сомервилл мен Росс авторларының «Ирландиялық R.M. әңгімелері» аудиокөшірмелерін жазды.

Жеке өмір

МакКенна 1956 жылдан 2007 жылы қайтыс болғанға дейін Май Уайтқа, тіпті көрші қызға үйленді. Оның өлімінен кейін Ирландия президенті Мэри МакАлиз, Принц Чарльз және Ирландияның мәдениет министрі Мэри Ханафин құрмет көрсетті. Ханафин МакКеннаны "өзінің талантымен ел ішінде де, шетелде де экранда және сахнада өнер көрсетіп, бәрімізге оның жетістіктерімен мақтана білген ұлы буынның бірі" деп сипаттады. Каван округында ол Т. П. Маккенна атындағы драма стипендиясы (VEC) және Миллрейс жылдық драма фестивалі аясында табыс етілетін Т. П. Маккенна мәңгілік кубогы арқылы еске алынады.