Ақшаның айырбасталу қабілеті: валюталардың халықаралық саудадағы маңыздылығы, еркін айырбастау шарттары, және валюта бағамының реттелуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақшаның басқа құндылық сақтау нысандарына айналу қабілеті
The ability of money to be transformed into other stores of value
Айналымдылық – ақшаның немесе басқа қаржы құралдарының басқа сұйық құндылық сақтау нысандарына айналу мүмкіндігін қамтамасыз ететін қасиет. Айналымдылық халықаралық саудада маңызды фактор болып табылады, мұнда әртүрлі валюталарда бағаланған құралдар айырбасталуы керек.
Convertibility is the quality that allows money or other financial instruments to be converted into other liquid stores of value. Convertibility is an important factor in international trade, where instruments valued in different currencies must be exchanged.
Валюталық сауда
Еркін айырбасталатын валюталар әртүрлі халықаралық нарықтарда дереу құнға ие болады және басқа валютаға айырбастау тәсілі мен сомасына қатысты шектеулердің аз болуымен сипатталады. Еркін айырбасталу – қатты валютаның маңызды белгісі. Кейбір елдер өз валюталарының заңды айырбастау бағамын шектеу туралы немесе белгілі бір сомадан артық айырбастау үшін рұқсат алуды талап ететін заңдар қабылдайды. Солтүстік Корея воны, Транснистрия рублі және Куба ұлттық песосы сияқты кейбір валюталар ресми түрде айырбасталмайды және тек қара нарықта ғана айырбасталады. Ресми бағам белгіленген жағдайда, оның қара нарықтағы құны көбінесе төмен болады. Айырбастауды бақылау шаралары жалпы ақша-кредит саясатының бір бөлігі ретінде енгізілуі мүмкін. Мысалы, Аргентина песосына қатысты шектеулер 1990 жылдардағы экономикалық дағдарыс кезінде енгізіліп, 2002 жылы келесі дағдарыс кезінде алынып тасталды.
Freely convertible currencies have immediate value on the different international markets, and few restrictions on the manner and amount that can be traded for another currency. Free convertibility is a major feature of a hard currency. Some countries pass laws restricting the legal exchange rates of their currencies or requiring permits to exchange more than a certain amount. Some currencies, such as the North Korean won, the Transnistrian ruble, and the Cuban national peso, are officially nonconvertible and can only be exchanged on the black market. If an official exchange rate is set, its value on the black market is often lower. Convertibility controls may be introduced as part of an overall monetary policy. For example, restrictions on the Argentine peso were introduced during an economic crisis in the 1990s and scrapped in 2002 during a subsequent crisis.
Тауар ақшасы
Конвертируемость алғаш рет ақша массасында тауар ақшаны банкноттар ығыстыра бастаған кезде маңызды мәселеге айналды. Алтын мен күміс стандарттары тұсында банкноттар номиналды құнымен монетаға айырбасталатын болды, бірақ көбінесе банкротқа ұшыраған банктер мен үкіметтер өздерінің резервтерін артық кеңейтіп алатын. Тарихи тұрғыдан алғанда, банкнот батыс елдерінде ортақ немесе өте ұқсас үлгіні ұстанды. Бастапқыда орталықтандырылмаған және түрлі тәуелсіз банктерден шығарылған банкноттар, біртіндеп мемлекеттік бақылауға көшіріліп, орталық банктердің монополиялық құқығына айналды. Осы процесте банкноттың нақты тауар ақшаның (алтын мен күміс) орнындағы құрал екендігі туралы қағида біртіндеп тоқтатылды. Мысалы, алтын айырбастау стандарты бойынша, Бреттон-Вудс мекемелері банктерді өз валюталарын алтын таяқшаларына немесе АҚШ долларына айырбастауға міндеттеді, ал доллар өз кезегінде троялық унциясына 35 долларлық ресми бағамен алтын таяқшаларына айырбасталатын болды. Алтын қорының шектеулі өсуіне және доллар ұсынысының үлкен инфляциясына байланысты, АҚШ 1974 жылы алтын айырбастау стандартынан және алтынға конвертируемостьтен бас тартты. Қазіргі заманғы халықаралық валюталық жүйелерде валюталар эмитенттің (үкімет немесе орталық банк) шешімімен шығарылады және материалдық активке айырбастауға кепілдік берілмейді.
Convertibility first became an issue of significance during the time banknotes began to replace commodity money in the money supply. Under the gold and silver standards, notes were redeemable for coin at face value, though often failing banks and governments would overextend their reserves. Historically, the banknote has followed a common or very similar pattern in the western nations. Originally decentralized and issued from various independent banks, it was gradually brought under state control and became a monopoly privilege of the central banks. In the process, the principle that the banknote was merely a substitute for the real commodity money (gold and silver) was gradually abandoned. Under the gold exchange standard, for example the Bretton Woods Institutions, banks of issue were obliged to redeem their currencies in gold bullion, or in United States dollars, which in turn were redeemable in gold bullion at an official rate of $35 per troy ounce. Due to limited growth in the supply of gold reserves, during a time of great inflation of the dollar supply, the United States eventually abandoned the gold exchange standard and thus bullion convertibility in 1974. Under the contemporary international currency regimes, currencies are issued on the fiat of the issuer (a government or central bank), and carry no guarantee of convertibility to a tangible asset.