Аженаи аймағының тарихы

Кіріспе

Ажене (аʒ(ə)нɛ) немесе Ажено (аʒ(ə)нwa) – Францияның Перигордан оңтүстікке қарай орналасқан ежелгі аймағы, графтыққа (Ескі француз тілінде: conté немесе cunté) айналған.

Тарих

Ежелгі Галлияда бұл аймақ Нитиоброгтардың жері болды, Агиннум олардың астанасы еді. IV ғасырда бұл аймақ Агенн епархиясын құраған және Аквитания Екіншінің бөлігі болған Civitas Agennensium атанды. 833-848 жылдар аралығында бүкіл аймақ викингтер тарапынан қиратылған. Меровинг және Каролинг дәуірлерінде Аквитанияның тағдырын бөліскеннен кейін, Агенес 886 жылдан бастап қазір Гаскония (Васкония) деп аталатын аймақтың бөлігінде мұрагерлік графтыққа айналды. Агенес графының (граф д’Аген) біріншісі Перригорлық Вильгельм I (920 ж. қайтыс болды), ол Ангулемнің Вулгрин I-нің ұлы еді. 1038 жылы бұл графтық Аквитания герцогы және Пуатье графы Вильгельм сатып алды. 1152 жылы Аквитаниялық Элеонора мен болашақ Англия королі Генрих II-нің некесі графтықты Анжу Плантагенет үйінің ықпалына енгізді. 1196 жылы Ричард Арыстан жүрек өзінің қарындасы Жоаннаны Тулуза графы Раймунд VI-ға үйлендіргенде, Агенес ханшайымның құдайының бір бөлігі болды және Тулузаның соңғы тәуелсіз графының басқа да иеліктерінің бір бөлігіне айналды. 1259 жылғы Париж шартында Франция королі Людовик IX Агенеске иелік еткені үшін Англия королі Генрих III-ке жыл сайын жалдау ақысын төлеуге келісті. Агенес иеліктері 1271 жылы Франция коронасына өтті. Бірақ бұл ұзаққа соқпады; Франция королі Англия королінің графтыққа иелік етудегі бұрынғы құқықтарын мойындауға мәжбүр болды және оны 1279 жылы қайтарып берді. Англия мен Франция арасындағы Жүз жылдық соғыс кезінде Агенес жиі басып алынып, қайта басып алынды, ал 1453 жылы ағылшындардың соңғы шегінуі Франция короліне бейбіт иелік қалдырды. 1561 жылы Гвиен провинция болып құрылды, оған Бордо, Базадей, Лимузен, Перигор, Кверси, Руэрг, Агенес, Сентонж және Ангумуа кірді. Осыдан кейін Агенес тек әкімшілік атауға айналды. Ескі тәртіптің соңында ол Гвиен үкіметінің бір бөлігі болды, ал революция кезінде ол Лот-э-Гаронна департаментіне қосылды, оның дерлік барлық бөлігін құрайды. Англия патшалары тоқтатып қойған Агенес графының атағы Франция патшалары тарапынан қайта жаңартылды және 1789 жылы Ришелье герцогтарының отбасы иеленді.

In ancient Gaul the region was the country of the Nitiobroges with Aginnum for their capital, which in the fourth century was the Civitas Agennensium, which was a part of Aquitania Secunda and which formed the diocese of Agen. From 833 to 848, all the land seems to have been ravaged by the Vikings. Having in general shared the fortunes of Aquitaine during the Merovingian and Carolingian periods, Agenais from about 886 became an hereditary county in the part of the country now called Gascony (Vasconia). The first count of Agenais (comte d'Agen) was William I of Périgord (d. 920), son of Wulgrin I of Angoulême. In 1038 this county was purchased by William, Duke of Aquitaine and Count of Poitiers. The marriage of Eleanor of Aquitaine with the future Henry II of England in 1152 brought the county under the sway of the Plantagenet house of Anjou. When Richard Coeur de Lion married his sister Joan to Raymund VI, Count of Toulouse, in 1196, Agenais formed part of the princess's dowry, and formed part of the other estates of the last independent count of Toulouse. At the 1259 Treaty of Paris, Louis IX of France agreed to pay an annual rent to Henry III of England for Louis' possession of Agenais. The estates of Agenais lapsed to the crown of France in 1271. This, however, was not for long; the king of France had to recognize the prior rights of the king of England to the possession of the county, and restored it to him in 1279. During the Hundred Years' War between the English and the French, Agenais was frequently taken and retaken, the final retreat of the English in 1453 at last leaving the king of France in peaceable possession. In 1561, Guyenne was made a province, and included Bordelais, Bazadais, Limousin, Périgord, Quercy, Rouergue, Agenais, Saintonge, and Angoumois. Thenceforth Agenais was no more than an administrative term. At the end of the Ancien Régime it formed part of the Gouvernement of Guienne, and at the Revolution it was incorporated within the département of Lot et Garonne, of which it constitutes nearly the whole. The title of count of Agenais, which the kings of England had allowed to fall into desuetude, was revived by the kings of France, and in 1789 was held by the family of the dukes of Richelieu.