Кіріспе
Американдық карикатурист (1894–1968)
американдық карикатурист
the American cartoonist
Гарольд Линкольн Грей (20 қаңтар 1894 – 9 мамыр 1968) – американдық карикатурист, ең белгілісі "Кішкентай жетім Энни" газет комиксінің авторы ретінде танылған.
Ерте өмір
Гарольд Грей 1894 жылғы 20 қаңтарда Иллинойс штатының Канкаки қаласында Эстелла Мэри мен Айра Линкольн Грейдің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де 1912 жылы, ол Индиана штатының Уэст-Лафайет қаласында орта мектепті бітірер алдында қайтыс болды, сол жерге отбасы қоныс аударған еді. 1913 жылы ол Лафайеттегі күнделікті газетте алғашқы газеттік жұмысын тапты. Ол өзінің американдық түбірін 17 ғасырға дейін, алғашқы қоныс аударушыларға дейін жегізе алатындығын айтты. Ол Иллинойс және Индиана штаттарындағы фермаларда өсті, ал Пердью университетінде оқу ақысын төлеу үшін құрылыс саласында жұмыс істеді. 1917 жылы ол инженер мамандығын бітірді. Грей карикатурашы Джон Т. МакКатчонға карикатура саласына қалай қадам басуға болатыны туралы кеңес сұрады. Ол бірден карикатура саласында жұмыс таба алмады, бірақ МакКатчонның ықпалымен Бірінші дүниежүзілік соғысқа аттанғанға дейін "Чикаго Трибьюн" газетінде репортер болып жұмыс істеді, онда ол алты ай бойы штыкпен қару қолдануды үйретуші болды. Әскери қызметтен босатылғаннан кейін, ол "Чикаго Трибьюнға" қайта оралды және 1919 жылға дейін коммерциялық өнер саласында жеке жұмыс істеу үшін кетті. 1923 жылы Иллинойс штатының Ломбард қаласында тұрғанда, ол масондыққа қабылданды.
Комикстер
1921-1924 жылдары ол Сидни Смиттің «Гамп» романына әріптер жазды. 1924 жылы «Бала жетім Отто» үшін комикс идеясын ойлап тапқаннан кейін, атауды Чикаго Трибюн редакторы Джозеф Медилл Паттерсон өзгертіп, 1924 жылғы 5 тамызда «Бала жетім Энни» деп жариялады. Грейдің алғашқы әйелі Дорис С. Плат 1925 жылдың соңында қайтыс болды. 1929 жылы ол Виннифред Фростқа үйленді, олар Гринс Фармсқа (Коннектикут штаты) көшіп барды және қыстарын Калифорния штатының Ла-Холла қаласында өткізді. 1930 жылдары «Бала жетім Энни» әзіл-қалжыңмен суреттелген мелодрамадан романдық сюжеттік желісі бар атмосфералық оқиғаға айналды. Диалог негізінен Грейдің терең консервативті саяси философиясы туралы ой-пікірлерден тұрады. Грей президент Франклин Рузвельттің «Жаңа саясат» жолын ұнатпайтынын жасырмады және көбінесе кәсіподақтарды және басқа да нәрселерді ауыр еңбек ететін американдық өмір салтына кедергі келтіретін факторлар деп қарады. Грей туралы диссертация қорғаған және IDW-нің «Бала жетім Энни» жинақтарына кіріспе жазған сыншы Жит Хир былай деді: «Грей 1920 жылдары шынымен консервативті емес еді: ол көбінесе популист болды, қарыз берушілер мен спекулянттарға қарсы тұрды, ал еңбек етуге дайын қарапайым адамдарды, олар сәтті болса да («Әке» Уорбакс) немесе болмаса да (кедей күресіп жатқан шаруалар, Силос) мақтан тұтты. 1920 жылдары Грей тіпті еңбек одақтарын қорғады, Энни оны қорлаған басшыға қарсы сәтті бір қыздың ереуілін бастады. Грейдің саяси көзқарастары 1930 жылдары Франклин Рузвельт президент болған кезде өзгере түсті, американдық саясат жұмысшы табының құтқарылуы ретінде «Жаңа саясатты» көргендер мен оны американдық бостандықтың соңы деп санағандарға бөлінді. Грей Ф.Р.Ф. лагеріне қосылды және «Энни» оңшыл бағытқа бұрылды. Грейдің өмірінде оның комиксіне енбеген жайттар болуы мүмкін. Ол әйелдерге құмар болған деген әңгімелер бар, бірақ бұл «Энниде» көрінбейді, алайда сіз оның белгілерін кейде байқай аласыз. Газеттегі карикатура – күнделікті күнделік жазуға ұқсайды: тіпті сіз тек ауа райы мен сауда туралы жазсаңыз да, сіздің жеке басыңыздың бір бөлігі жұмысыңызға сіңіп кетеді. Грейдің жағдайында комикс оның әлемге деген көзқарасын, еңбекті сүйетінін, популистік рухын, сондай-ақ қоғамды жалқаулықпен және жамандықпен әлсірететін деп ойлағандардан сескенгенін көрсетті. Сіз оның шығармаларындағы адамды жақсы сезінесіз, бұл оның маңызды комикстердің бірі болуының себебі. Сидни Смит («Гамп» авторы) өз заманындағы алып есім еді, бірақ оның тарихтағы орны көбінесе ұмытылып кеткен. 1920 жылдары және одан кейін «Гамп» Америкадағы ең танымал комикстердің бірі болды және миллиондаған адамдардың сүйіктісіне айналды. «Гампты» бұрынғы комикстерден ерекшелендірген нәрсе – оның комикалық элементтері болғанымен, Смит көбінесе жан-жақты мелодраманы қабылдады. Бұл кейіпкерлердің тағдыры бірнеше ай бойы жалғасатын оқиғалар арқылы ашылатын алғашқы шынайы мыс операсы болды. Грейдің жұмысы неге есте сақталып, сүйіліп келе жатқаны, ал Смит ұмытылып қалғаны қызықты сұрақ. Меніңше, бұл сұраққа жауап Грейдің кейіпкерді сипаттау қабілетімен байланысты. Чарльз Диккенс сияқты, Грей де жанды және шынайы кейіпкерлерді жасауға бейім еді. Энни мен Уорбакс – бұған ең жақсы мысал: екеуі де өте күшті, әсерлі және есте қаларлық. Олардың оқиғаларын оқыған соң, оларды адамдар ретінде ұмыту қиын. Грей кейде Little Joe (1933–1972) комиксінің авторы болды, оны оның көмекшісі (және туысы) Эд Леффингвелл жасады, ал оны Эдтің ағасы Роберт жалғастырды. «Энни» комиксіне қосымша ретінде жарық көрген Maw Green, вадевиль уақытын «Энни» сияқты терең консервативті көзқарастармен үйлестірді. Фильмдер, радио және тауарлар Грейді көп миллиондық байлыққа ие етті. 1968 жылғы 9 мамырда 74 жасында Ла-Холладағы Скриппс мемориалдық ауруханасында қатерлі ісіктен қайтыс болды.
Gray wasn't really a conservative in the 1920s: he was more of a general populist, hostile to loan sharks and speculators while celebrating hard working ordinary people whether they're successful ("Daddy" Warbucks) or not (the poor struggling farmers, the Silos). In the 1920s, Gray even defended labor unions, having Annie launch a successful one girl strike against a boss who mistreats her. Gray's political opinions would take on a more partisan salience in the 1930s when the presidency of Franklin Roosevelt polarized American politics into those who saw the New Deal as the salvation for the working class and those who saw it as the end of American liberty. Gray fell into the anti FDR camp and Annie became much more explicitly right wing There might be aspects of Gray's life that didn't make it into his strip. There are rumors that he was a skirt chaser, and that's something that doesn't show up much in Annie, although you can catch hints of it here and there Newspaper cartooning is like keeping a daily diary: even if you're writing only about the weather and shopping, bits of your personality will seep into the work. In Gray's case, the strip reflected his flinty world view, his love of hard work, his populist spirit, and also his fear of those he thought were undermining society by their laziness and meanness. You get a very strong sense of the man in his work, which is one reason it's one of the major comic strips Sidney Smith (creator of The Gumps) was a giant of his day whose place in history has largely been forgotten. Throughout the 1920s and later, The Gumps was one of the top strips in America, loved by millions. What set The Gumps apart from earlier strips was that, although it had a comic element, Smith also often embraced wholehearted melodrama. It was the first real soap opera strip, with the fate of characters unfolding in month long narratives It's an interesting question why Gray's work continues to be remembered and indeed loved while Smith has been forgotten. I suspect the answer to the question has something to do with Gray's skill at characterization. Like Charles Dickens, Gray had a natural gift for creating characters that are vivid and lifelike. Annie and Warbucks are the best example of this: both of them are so strong and forceful and memorable. Once you read their adventures, it's hard to forget them as people. Gray sometimes ghosted Little Joe (1933–1972), the strip by his assistant (and cousin) Ed Leffingwell which was continued by Ed's brother Robert. Maw Green, a spin off of Annie, was published as a topper to Little Orphan Annie. It mixed vaudeville timing with the same deeply conservative attitudes as Annie. Films, radio and merchandising made Gray a multi millionaire. He died of cancer at the Scripps Memorial Hospital in La Jolla on May 9, 1968, at the age of 74.
Пайдаланылған әдебиеттер
Беккер, Стивен Х. Америкадағы комикстік өнер. Саймон мен Шустер, Нью-Йорк, 1959 жыл. Купери, Пьер және Морис Хорн. Комикстің тарихы. "Корона" баспасы, Нью-Йорк, 1968 жыл. Бұл 1967 жылы Париждегі Декоративтік өнерлер мұражайында өткен комикс өнері көрмесіне орай жарық көрген кітаптың аудармасы.