Кіріспе

Грузия саясаткері Иракли Окруашвили (6 қараша 1973 жылы туған) – Грузия президенті Михаил Саакашвили басшылығымен Грузия үкіметінде түрлі маңызды лауазымдарда қызмет еткен грузин саясаткері. Оның ішінде 2004 жылдың желтоқсанынан 2006 жылдың қарашасына дейін Қорғаныс министрі болды. 2007 жылдың қыркүйегінде Окруашвили Грузия саясатына қайта оралып, Михаил Саакашвилиге ашық қарсы шығып, «Біріккен Грузия үшін қозғалысын» құрды. 2007 жылдың 27 қыркүйегінде Окруашвили партия штаб-пәтерінде сыбайлас жемқорлық, ақша жылыну және лауазымдық өкілеттіктің теріс пайдалануы айыптарымен қысқа мерзімге қамауға алынды. 2007 жылы Грузиядан кетіп, Францияда саяси пана алды. 2008 жылдың наурыз айында Грузияда ол қатысусыз 11 жылға бас бостандығынан айырылды. 2010 жылдың қазан айында Францияда болып, Созар Субари, Леван Гачечиладзе және Эроси Кицмаришвилимен бірге «Жаңа Грузия партиясына» қосылды. Окруашвили 2019 жылдың маусымында өткен үкіметке қарсы митингілердегі топтық зорлық-зомбылыққа қатысқан деген айыппен 5 жылға бас бостандығынан айырылды. Алайда, президент Саломе Зурабишвили 2020 жылдың 15 мамырында оны Джиджи Угулавамен бірге кешірді. 2022 жылдың 8 наурызында Украина Қорғаныс министрлігі Окруашвилидің басқа грузин еріктілерімен бірге 2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруіне қарсы күресу үшін Украинаға келгенін мәлімдеді.

Саяси мансап

Ираклий Окруашвили Грузия КСР-інің Оңтүстік Осетия автономиялық облысының Цхинвали қаласында дүниеге келген. Ол Тбилиси мемлекеттік университетінің Халықаралық құқық және қатынастар факультетін бітірді. Кейін адвокат ретінде жұмыс істеді.

Үкіметте

Окруашвили 2000-2001 жылдары Әділет министрінің орынбасары қызметін атқарды. Ол Михаил Саакашвилидің Біріккен ұлттық қозғалысына қосылды және 2002 жылы Тбилиси қалалық әкімдігінің (Сакребуло) мүшесі болып сайланды. Роза революциясынан кейін 2003 жылдың қараша айында Окруашвили Грузия президентінің Шида Картлидегі өкілетті өкілі (губернаторы) болып тағайындалды, аймақ де-юре Грузияның құрамындағы Оңтүстік Осетияны да қамтыды, және аймақта жемқорлыққа және контрабандаға қарсы күшті шаралар қабылдады. 2004 жылдың қаңтарынан бастап Саакашвили оны 2004 жылдың маусымында Ішкі істер министрі етіп тағайындағанға дейін бас прокурор болып жұмыс істеді, ал 2004 жылдың желтоқсанында қорғаныс министрі лауазымына ауыстырылды. Қорғаныс министрі қызметін атқару кезінде Окруашвили Оңтүстік Осетиядағы сепаратистерге қарсы әскери әрекеттерді қолдағанымен белгілі болды. Окруашвили 2006 жылдың 1 мамырында Грузия 2007 жылдың 1 қаңтарына дейін Оңтүстік Осетияны қайта бақылауға алмаса, отставкаға кететінін мәлімдеді. 2006 жылдың 10 қарашасында Саакашвили оны Экономикалық даму министрі етіп тағайындады. Давит Кезерашвили Қорғаныс министрі болды. Окруашвили 2006 жылдың 17 қарашасында Экономикалық даму министрі қызметінен қанағаттандырылды.

Қарсылық

2007 жылдың 25 қыркүйегінде ол жаңа оппозициялық «Біріккен Грузия» қозғалысын құрғанын жариялады және президент Саакашвилиді сыбайлас жемқорлық, қабілетсіздік және адам құқықтарын бұзуда айыптап, оған сынады. Ол сондай-ақ Зураб Жванияның өлімі төңірегінде жаңа көңіл күйшіліктерді тудырып, ресми тергеудің тұжырымына қарсы шығып, Грузия президентін кәсіпкер Бадри Патаркацишвилиді өлтіруді жоспарлағаны үшін жеке басымен айыптады. Окруашвилидің құруы жоспарланған партиясы туралы әңгімелер бұрыннан тарап жүрген еді, және көптеген сарапшылар Окруашвили саяси аренаға оралған жағдайда, олар «компроматтар соғысы» деп атаған жағдайды күтіп отырды. Бұл презентацияға дейін партияның жаңа кеңсесіне байланысты қаржылық тәртіпсіздіктер мен Окруашвилидің жақын серігі, Шида Картли облысының әкімі Михаил Карелидің сыбайлас жемқорлық айыптарымен ұсталғандығы дау тудырды.

Тұтқындау

2007 жылдың 27 қыркүйегінде Окруашвили Грузия қорғаныс министрі қызметін атқарып тұрғанда, қорқытып ақша алу, ақшаны жылыстату және лауазымын жеміссіз пайдалану айыптарымен ұсталды. 2007 жылдың 28 қыркүйегінде бірнеше оппозициялық партия Грузия Парламенті алдында Окруашвилиді қолдау үшін бейбіт митинг ұйымдастырды. 2007 жылдың 8 қазанында Бас прокуратура жариялаған бейне үндеуде Окруашвили, министрлік қызметін атқарып жүргенде зорлық-зомбылық арқылы және салдарынан ірі көлемде пара алуға кінәлі екенін мойындады, президентке қатысты айыптауларын қайтарып алып, 10 миллион грузин лари көлемінде кепіл төлеп босатылды. Ол бұрын Саакашвилиге тағылған айыптауларының шындыққа сай емес екенін, олардың мақсаты өзіне және Бадри Патаркацишвилиге саяси пайда табу және Грузия Президентінің беделін түсіру болғанын айтты. Кейбір оппозициялық лидерлер Окруашвилидің мәлімдемесін күштеп жасағанын мәлімдеді. Дегенмен Окруашвили тергеуге қатысуға және "өзінің жағдайын жақсартуға" көмектесу үшін шешім қабылдағанын мәлімдеді.