Кіріспе

ЛДС теологиясында "рухтар әлемі" өлгендердің рухтары қайта тірілуді күтетін орынды білдіреді.

Лейтер Дей Сентс теологиясында "рухтар әлемі" термині өлгендердің рухтары қайта тірілуді күтетін әлемді көрсетеді. ЛДС көзқарасы бойынша, бұл рухтар әлемі кем дегенде екі жағдайға бөлінеді: жұмақ және рух түрмесі.

Жұмаққа "өмірде Исаның куәлігінде адал болған әділ адамдардың рухтары" кіреді. Рух түрмесі – "өмірде өздерін тазаламаған, тәкаппар, құдайсыз және тәубе етпегендердің, сондай-ақ пайғамбарлардың куәліктерін және ескертулерін қабылдамаған көңілсіздердің" рухтарының жағдайы. Олар ізгі хабарды үйренуді және тәубе ету мүмкіндігіне ие болады, бірақ олардың тәубе етуге дайындығы тек ізгі хабардың шындығын танып, Иса Мәсіхке сенгеннен кейін ғана өзгереді.

Сыртқы қараңғылық

Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) ілімдерінде "сыртқы қараңғылық" екі бөлек мағынаға ие.

Зұлымдардың уақытша мекені

Біріншіден, ЛДС шіркеуінің қасиетті жазбаларында рухтар әлеміндегі бір жағдайды білдіретін "сыртқы қараңғылық" термині қолданылады. Мормон кітабында, өмірде "жақсылықтың орнына жамандықты таңдағандардың" рухтары өлгеннен кейін "сыртқы қараңғылыққа шығарылады" делінеді. Бұл зор азапты жағдай саналады, онда "айқай-шу, зар еңіреп жылау және тіс қату" болады. Осыған орай, адам өлгеннен кейін бірден баруға болатын екі мүмкін орын – сыртқы қараңғылық пен рухтар жұмағы. Рухтар әлеміндегі осы азапты орын қазіргі заманғы соңғы күндердің қасиеттілері көбінесе "рухтар түрмесі" деп атайды.

Халықтық қолдану: құрып кетудің ұлдарының тұрақты мекені

Екіншіден, қазіргі заманғы соңғы күндердің қасиеттілерінің тілінде сыртқы қараңғылық әдетте мәңгілік жазалау күйін білдіреді. Өмір бойы адасқандар, кешірілмейтін күнә жасағандар сыртқы қараңғылыққа жіберіледі. Алайда, мормондық наным бойынша, адамдардың көпшілігі осындай діни түсінік деңгейіне ие болмағандықтан, олар мәңгілік күнә жасай алмайды, ал сыртқы қараңғылықтағы тұрғындардың басым көпшілігі – «шайтан және оның періштелері, көктегі әскерлердің үштен бірі», олар жаратылыстан бұрын Люциферді құшақтап, ешқашан дене алмаған. Дене алған сыртқы қараңғылықтың тұрғындары, қалған адамзат сияқты қайта тірілгенімен, Құдайдың жалғыз балалары болып табылады, олар соңғы сотта даңқтың үш патшалығының бірін алмайды, мәңгілікке өз күнәлері үшін азапта қалады. Бұл жағдай тозақ туралы кейбір христиандық көзқарастармен ұқсастықтарды бөліседі. Бұл тақырыпта Джозеф Смит кешірілмейтін күнә жасағандардың «Гнолаумға – мәңгілік тозақта, әлемдердің соңына дейін өмір сүруге тағдырланғанын» үйретті. Смит Гнолаум сөзін басқа жерде «мәңгілік» (уақыт бойынша мәңгілік немесе тоқтаусыз) мағынасында қолданады, бірақ «уақыттан тыс» немесе уақытшалықпен байланысы жоқ «мәңгілік» емес. Соңғы күндердің қасиеттілері жер бетінде өмір сүрген «аздаған» адамдар осы жағдайға жіберілетініне сенеді, бірақ соңғы күндердің қасиетті жазбалары кем дегенде Қаиннің сонда болатынын көрсетеді.

Мағынасы

Мормондық ілімдерде сыртқы қараңғылықтың уақытша және мәңгілік қолданылуы физикалық орындарды білдіре ме, әлде екеуі де азап пен қиыншылықтың жеке күйлерін сипаттау ғана ма, бұл белгісіз. Киелі кітаптағы "тозақ оты" туралы айтылғандар, ең болмаса, Құдайға еріксіз мойынсұнбағандардың азабын бейнелейтіні айтылады. Жойылу ұлдарының соңында құтқарылуы да белгісіз; сыртқы қараңғылық және жойылу ұлдары туралы соңғы күндердің Киелі жазбаларында: "Оның соңы, оның орны және олардың азабы ешкімге белгісіз; Ол адам баласына ашылмаған, қазір де ашылмаған, және болашақта да ашылмайды, тек оған қатысушылар ғана біледі" делінген.