Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Италияның ежелгі жалдамалы әскерлері
Ancient mercenaries of south Italy
Мамертиндер (Мамертини, "Марстың ұлдары", Μαμερτῖνοι) – Италиядан шыққан жалдамалы сарбаздар, олар Сиракуза тираны және өзін Сицилия патшасы деп жариялаған Агатокл (б.з.д. 361–289 жж.) тарапынан Кампаниядағы өздерінің туған жерінен шақырылған. 307 жылы Сиракуза жетінші Сицилия соғысында жеңілгеннен кейін Мессина қаласы Карфагенге берілді. 289 жылы Агатокл қайтыс болғаннан кейін Сицилияда көптеген жалдамалы сарбаздары жұмыссыз қалды. Олардың көпшілігі үйлеріне қайтты, бірақ кейбіреулері жақсы климатты ұнатып, шетел аралдағы оқиғаларға қатысу мүмкіндігіне үміттене, қалды. Олар Бірінші Пуникалық соғыстың басталуына зор үлес қосты. 280 жылы Сиракуздықтар Эпир патшасы Пиррден Мамертиндерге қарсы көмек сұрады.
The Mamertines (Mamertini, "sons of Mars", Μαμερτῖνοι) were mercenaries of Italian origin who had been hired from their home in Campania by Agathocles (361–289 BC), Tyrant of Syracuse and self proclaimed King of Sicily. After Syracuse lost the Seventh Sicilian War, the city of Messina was ceded to Carthage in 307 BC. When Agathocles died in 289 BC he left many of his mercenaries idle and unemployed in Sicily. Most of them returned home but some, liking the climate and the prospect of adventure on a foreign island, remained. They played a major role in the lead up to the First Punic War. In 280 BC, the Syracusans appealed to King Pyrrhus of Epirus for help against the Mamertines.
Мессинаны басып алу
Бұл кездегі шағын тоналғандар тобы Сицилия мен Италия арасындағы бұғазда, Сицилияның солтүстік-шығыс ұшында стратегиялық тұсқа салынған қабырғалы грек елді мекені Мессинаға кездесті. Италияның төбесіндегі Региум бекінісімен бірге, ол Италия мен Сицилия арасындағы өту нүктесі болды. Бейбіт халық болғандықтан, тұрғындар саяхаттап жүрген жалдамалы әскерлерді үйлеріне кіргізді. Біраз уақыттан соң жалдамалы әскерлер тынышсыздыққа толып, қаланы басып алуды жоспарлады. Бір түні жалдамалы әскерлер меймандосқа опасыздық жасап, дайындықсыз болған халқының көп бөлігін өлтірді. Осылайша, олар Мессинаны б.з.д. 288 жылы өздеріне қаратып алды. Құтылып қалған мессиналықтар жерден ығыстырылып, мүліктері мен әйелдері бөлісті. Жеңіске жеткеннен кейін жалдамалы әскерлер өздерін Оскан соғыс құдайы Мамерстің атымен Мамертин деп атады.
The then small band of desperados came across the walled Greek settlement of Messina built on a strategic location on the north eastern tip of Sicily on the strait between Sicily and Italy. Together with the fort Rhegium on the toe of Italy, it was the crossing point between Italy and Sicily. Being a peaceful people, the inhabitants allowed the travelling mercenaries into their homes. After a time, the mercenaries became restless and plotted to capture the town. One night, the mercenaries betrayed their hosts and killed most of the population, who were unprepared. In this way, they claimed Messina for themselves in 288 BC. The surviving Messinians were thrown out and the property and women divided. After their victory, the mercenaries named themselves the Mamertines after the Oscan war god Mamers.
Солтүстік-шығыс Сицилияға иелік ету
Мамертиндер Мессина қаласын 20 жылдан астам уақыт бойы бағындырып ұстады. Олар оны өркендеген шаруалар мен саудагерлер қаласынан қарақшылық орталыққа айналдырды. Мамертиндер құрлықта да, теңізде де қарақшыларға айналды. Соғыстан шаршаған сицилиялықтардың әлсіздігін пайдаланып, олар жақын ауылдарды тонады және жол бойындағы сауда кемелерін тонап, олжаларын өздерінің базасына жеткізді. Олар тұтқындарды ұстап, үстеме ақы талап етті. Осы жылдары олар өздерінің есімдерімен және құдайлары мен құдайыларының суреттерімен монеталар шығарды. Олардың жасағандары оларды бай және күшті етті. Олар Гелаға дейін, құрлықтың ішкі аймақтарына саяхаттап, үстеме ақы талап ете бастады.
The Mamertines held the town of Messina for over 20 years. They changed it from a bustling town of farmers and traders to a raiding base. The Mamertines became pirates on land and sea. Taking advantage of the war weary Sicilians, they looted the nearby settlements and captured trade ships on the strait, carrying their plunder back to their base. They captured prisoners and demanded tribute. During this period, they struck coins featuring their name and images of their gods and goddesses. Their exploits made them rich and powerful. They began travelling further inland, even as far as Gela, and demanding tribute.
Құлдырау
Мамертиндердің үстемдігі мәңгілікке созылмады. Шамамен 270 ж.б.д., мамертиндердің ерлігі туралы Сиракузаға қоныс аударған босқындар хабарлады. Сиракузаның тираны Иеро II елдегі бейбітшілікті бұзғандарды жойып, грек туыстарын құтқару үшін азаматтардан әскер жинауға кірісті. Иеро Сиракузаға жақындағанда мамертиндермен кездесті. Әскерін шығарып, ол біріншіден, тәртіпсіз жалдамалыларын алға жіберіп, мамертиндердің оларды талқандауына жол берді. Сенімсіз әскер бөлігінен құтылғаннан кейін, Иеро азамат әскерін қалаға қайтарып, оларды жақсы жағдайға келтіріп жаттықты. Өзінің сенімді әскерін солтүстікке бастап, ол Мюла жазығындағы Лонганус өзенінде мамертиндерді тағы да кездестірді, онда оларды оңай жеңіп, өзін патша деп жариялады. Мамертиндер ірі шайқастарға дағдыланбаған еді және Иероның жалдамалыларын жеңгеннен кейін салғырттануға бейім болды. Шайқаста Иеро мамертиндердің басшыларын тұтқынға алды, ал қалғандары Мессина қаласына қашып құтылды. Иеро мамертиндердің іс-қимылын шектеді және оларды қиын жағдайға түсірді. 265 ж.б.д. Иеро Мессинадағы олардың бекінісін қоршауға оралғанда, мамертиндер Мессина портын басып алған Карфаген флотынан көмек сұрады. Бұған наразы болған Сиракуза күштері Карфаген күштерімен қақтығысуға ниеттемеді және шегінді. Карфагеннің "қорғауы" астында ыңғайсыздық сезінген мамертиндер енді Римге римдіктердің қорғауына алуға рұқсат беруді сұрады. Бастапқыда римдіктер қаланың заңды иелерінен әділетсіз түрде ұрланған әскерлерге көмектескім демеді. Алайда, Карфагеннің Сицилиядағы ықпалын одан әрі кеңейтуіне және Италияға тым жақын келуіне қарамастан, Рим мамертиндермен одаққа келісті. Жауап ретінде Сиракуза Карфагенмен одақтасып, олардан қорғау сұрады. Рим мен Карфагеннің қақтығысына түскен Сиракуза/Мамертин қақтығысы Бірінші Пуникалық соғысқа ұласты.
The Mamertine presence did not go unchallenged forever. In around 270 BC, the Mamertine exploits came to the attention of Syracuse, by word of the refugees from the settlements. Hiero II, tyrant of Syracuse, began to gather an army of citizens with which to rid the land of the destroyers of the peace and rescue his Greek kinsmen. Hiero met with the Mamertines when they were nearing Syracuse. Marching out his troops, he first sent his unruly mercenaries forward and allowed them to be butchered by the Mamertines. The faithless part of his army disposed of, Hiero marched his citizen soldiers back to the city where he drilled them to a better fighting condition. Leading his confident army north, he found the Mamertines again at the Longanus River on the plain of Mylae where he easily defeated them, and proclaimed himself king. The Mamertines were not accustomed to large pitched battles and had become reckless after beating Hiero's mercenaries. In the battle, Hiero captured the Mamertine leaders and the remnants fled back to the safety of Messina. Hiero had restricted the Mamertine activity and placed them in a dire situation. When Hiero returned to besiege their base at Messina in 265 BC, the Mamertines called for help from a nearby fleet from Carthage, which occupied the harbour of Messina. Seeing this, the Syracuse forces retired, not wishing to confront Carthaginian forces. Uncomfortable under the Carthaginian "protection," the Mamertines now appealed to Rome to be allowed into the protection of the Roman people. At first, the Romans did not wish to come to the aid of soldiers who had unjustly stolen a city from its rightful possessors. However, unwilling to see Carthaginian power spread further over Sicily and get too close to Italy, Rome responded by entering into an alliance with the Mamertines. In response, Syracuse allied itself with Carthage, imploring their protection. With Rome and Carthage brought into conflict, the Syracuse/Mamertine conflict escalated into the First Punic War.
Мұра
Соғыс ауқымы олардан асып кеткеннен кейін, мамертиндер тарихтан жоғалып, олардың тағдыры да Пуника соғыстарының ірі оқиғаларында жойылды. Бірақ, Бірінші Пуника соғысынан кейін олардың есімі ежелгі әлемде толығымен ұмытылмады, себебі 1-ғасырда Сицилияның солтүстік-шығыс бөлігіндегі жүзімдіктерінен жасалған "Мамертин шарабы" әлі де танымал және бағалы болды. Бұл Юлий Цезардың сүйікті шарабы еді, және ол үшінші консулдығын тойлауға арналған мәзірге қосып, оны танымал етті. Мамертиндердің билеуі аяқталғаннан кейін де Мессина тұрғындары мамертиндер деп аталды. Гюстав Флаубер өзінің "Саламбо" романында гректердің "мамертиндердің ежелгі әнін" айтқанын былай сипаттайды: "Найза мен қылышыммен егін егемін, орақпен жинаймын; Мен үйдің иесімін! Қарусызданған адам аяғыма құлайды, мені "Мырза" және "Ұлы Патша" деп шақырады".
Once the scale of the conflict had escalated beyond them, the Mamertines were lost to the historical record and their fate is lost, swallowed up in the larger events of the Punic wars. After the First Punic War, however, their name was not quite forgotten in the ancient world since "Mamertine wine" from the vineyards of north eastern tip of Sicily was still known and enjoyed in the 1st century. It was the favourite of Julius Caesar and it was he who made it popular after serving it at a feast to celebrate his third consulship. Even centuries after the Mamertine occupation, the inhabitants of Messina were still called Mamertines. In his novel Salammbô, Gustave Flaubert writes of the Greeks singing the 'old song of the Mamertines': "With my lance and sword I plough and reap; I am master of the house! The disarmed man falls at my feet and calls me Lord and Great King."