Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каскавель – Бразилиядағы муниципалитет. IBGE 2022 жылғы санағы бойынша 348 051 тұрғыны бар, штаттың халық саны бойынша бесінші ірі қала. Штаттың астанасы Куритибаға дейінгі қашықтық тас жолмен 491 шақырымды құрайды. Жаңа және ерекше топографиялық жағдайы бар Каскавельдің дамуы жоспарлы түрде жүзеге асырылды, бұл қалаға кең көшелер мен ыңғайлы орналасқан аудандарды сыйлады. 2,100,831 км² аумақты қамтитын Каскавель – Меркосурдың стратегиялық орталығы саналады. Бұл Каскавель қалалық аймағының бас қаласы. Қала теңіз деңгейінен 781 метр биіктікте орналасқан. Штаттың астанасы Куритибадан батысқа қарай 504 км, Паранагуа теңіз портынан батысқа қарай 605 км, ал Парагвай, Аргентина және Бразилияның үш шекарасынан 140 км қашықтықта, 24° 58' оңтүстік ендігінде және 53° 26' батыс бойламында жатыр.
Cascavel is a municipality in the state of Paraná in Brazil. It is the fifth most populous city in the state with 348 051 inhabitants, according to IBGE 2022 Census. The distance to Curitiba, the state capital, is 491 kilometers by freeway. Relatively new and with a privileged topography, Cascavel's development was planned, which gives it wide streets and well distributed neighborhoods. With an area of 2,100,831 km2, it is considered a strategic hub of Mercosul. It is the main city in the Cascavel Metropolitan Area. The city is on a plateau 781 meters above sea level. It is 504 km west of the state capital of Curitiba and 605 km west of the sea port of Paranaguá, 140 km from the three borders (Paraguay, Argentina and Brazil) at 24° 58' South, 53° 26' West.
Топонимика
Қаланың атауы португал тілінде "құйрықты жылан" дегенді білдіреді; ол классикалық латын тіліндегі "cascabus" сөзінің өзгеруінен туындаған, яғни "көпірген, қайнаған су". Аңыз бойынша, бір топ қоныс аударушылар бір түні осы аймақта кемпінг құрып, қоныс тепкен. Оларды дырқыраған дыбыс оятты, кейін олар құйрықты жыланның қасына кемпінг құрғанын түсінді.
The name of the city means rattlesnake in Portuguese; it arises from a variation of the classical Latin "cascabus", meaning "bubbling water boiling". According to legend, a group of settlers camped one night in the region and they were woken by the sound of a rattle; later they realized they set up the camp next to a rattlesnake.
"Эрва-мате" циклы
Каингау тайпасы 1557 жылы испандықтар басып алған Парананың батыс бөлігінде қоныстанды, олар қазіргі Терра Рокса қаласының орнында Сиудад-дель-Реал-Гуайра қаласын құрды. 1730 жылы әскерлер (португал тілінде тропеиризм) жаңадан иеленуді бастады, бірақ қазіргі қаланың негізі 1910 жылдардың соңында аралас нәсілді (кабоклос – үнді және еуропалық текті адамдар) және славян иммигранттарының ұрпақтарымен қаланды. Ауыл 1928 жылдың 28 наурызында Жозе Сильверио де Оливейра, "Нхо Джека" деп танылған, тарихи "Энкрузильяда дос Гомес" аймағындағы Жозе Антонио Элиас шаруасынан жер сатып алғанда қалыптаса бастады, қазір бұл Cascavel Velho ауданы. Де Оливейра қоймасын ervateiros (erva mate өсірушілер), малшылар және әскерилер ашқан бірнеше жолдардың тоғысында салды. Оның кәсіпкерлік рухы жаңа адамдарды, идеялар мен инвестицияларды тартуға ықпал етті. 1930 және 1940 жылдары мыңдаған оңтүстік аймақтан келген қоныс аударушылар, негізінен поляктар, немістер, итальяндықтар, украиндер және кофе өсіру аймақтарынан көшіп келген кабоклолардың ұрпақтары ауылда орман кесу, егін шаруашылығы және шошқа өсіруді бастады, ол 1938 жылы ауданға айналды. Қызықтысы, бұл жер 1924 жылдан бері әскери карталарға енгізілген, ал 1936 жылы Фос-ду-Игуасу қалалық әкімдігі ауылды Cascavel деп атап ресми түрде бекітті. Сол қаланың прелаты, Монсеньор Уильям Мария Тилетзек, оны "Апаресида дос Портос" (Бразилияда Мария, Исаның анасы) деп атады, бірақ бұл ат тұрғындар арасында қабылдамады.
The Caingangue natives inhabited western Paraná, which was occupied by the Spaniards in 1557, when they founded the Ciudad del Real Guayrá, in the current city of Terra Roxa. A new occupation started in 1730 with troops (tropeirismo in Portuguese), but the settlement of the current city began in the late 1910s by settlers of mixed racial ethnicity (caboclos (people of indigenous and European descent)), and descendants of Slavic immigrants, at the peak of the cycle of erva mate. The village began to form on March 28, 1928, when José Silverio de Oliveira, dubbed "Nho Jeca", bought a glebe from the settler Jose Antonio Elias, in the historical area called Encruzilhada dos Gomes, and which is currently the Cascavel Velho neighborhood. It was at a junction of several trails open by ervateiros (cultivators of erva mate), drovers and military, where de Oliveira set up his warehouse. His entrepreneurial spirit was key to the arrival of new people, who brought ideas and investments. From the 1930s and 1940s, thousands of southern settlers, mostly descendants of Poles, Germans, Italians, Ukrainians and caboclos migrating from coffee regions, began logging, farming and raising pigs in the village, which became a district in 1938. Notably, the locality was already included in military maps from 1924, and the village was made official by the town hall of Foz do Iguaçu in 1936, with the name of Cascavel. The prelate of that city, Monsignor William Maria Thiletzek, renamed it "Aparecida dos Portos" (a Brazilian name for Mary, The Mother of Jesus), a name that did not prosper amongst the inhabitants.
Ағаш циклі
1930 жылдары эрва-мате циклы аяқталып, айналасы "ағаш циклы" деп аталатын кезеңге енді, бұл Санта-Катарина және Рио-Гранде-ду-Сул штаттарынан көптеген отбасыларды қызықтырды. Көптеген поляк, неміс және итальяндық қоныс аударушылар келді, олар муниципалитет халқының негізін қалады. Жергілікті орманның кемуіне байланысты жерлер ауыл шаруашылығына пайдаланыла бастады, ол қазіргі күнгі экономиканың тірегі болып табылады. 1938 жылы Каскавел әкімшілік ауданға айналды.
In the 1930s, with the cycle of erva mate at a close, the surrounding area entered into the so called "cycle of wood", which attracted a large number of families from Santa Catarina and Rio Grande do Sul. In particular, there were many Polish, German and Italian settlers, who formed the basis of the municipal population. As the native forests were depleted, the land became available to agriculture sector, which underpins the present day economy. In 1938, Cascavel became an administrative district.
Еріту
Каскавел муниципалитеті 1951 жылғы 14 қарашада штат заңы № 790 арқылы эмансипацияланды, осылайша ол Фос-ду-Игуасудан бөлінді. Он жылдар бойы осы күннің дұрыс күні болатын-болмайтыны талқыланды, себебі алғашқы муниципалдық басқару 1952 жылғы 14 желтоқсанда ғана құрылды. Дегенмен, 2010 жылы № 5.689 заңмен бұл пікірталасқа нүкте қойылды.
The municipality of Cascavel was emancipated on November 14, 1951, by state law n° 790, separating it from Foz do Iguaçu. For decades there was a discussion about whether this would be the proper date, as the installation of the first municipal government occurred only on December 14, 1952. However, in 2010, with the law n° 5.689, the discussion was put to rest.
Даму
Ағаш өндірісінің айналымы 1970 жылдардың соңында тоқтады, сонымен қатар өнеркәсіп дамуы, ауыл шаруашылығы қызметінің күшеюі және қызмет көрсету саласының өркендеуі басталды. Алты он жылдықтан да аз уақыт ішінде Каскавель саяхатшылар мен аңшылардың тоқтау орнынан Батыс Паранадағы ең ірі муниципалитетке және Оңтүстік Бразилиядағы маңызды экономикалық орталықтардың біріне айналды.
As the cycle of timber closed in the late 1970s, industrialization began along with increased agricultural activity and a rising service industry. In less than six decades, Cascavel went from a rest stop for travelers and trappers, to the largest municipality in western Paraná and one of the largest economic centers in southern Brazil.
Климат
Каскавел ылғалды қала, субтропиктік ылғалды климатқа ие (Кеппен климаттық жіктелімі бойынша Cfa). Жылдық орташа температура 21°C (70°F), ал ең жоғарғы температура 28°C (85°F). Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1965 мм (77.362 дюйм).
Cascavel is a humid city, with a humid subtropical climate (Cfa, according to the Köppen climate classification). The annual average temperature is 21 °C (70 °F), with a maximum of 28° (85 °F). Annual average precipitation is 1965 mm (77.362 inches).
Халық санының дамуы
Қала құрылғаннан бері, әсіресе алғашқы онжылдықтарда, халықтың айтарлықтай өсуін бастан өткерді. Бірақ, бірнеше муниципалитеттер Cascavel қаласының құрамынан шығарылды, бұл оның демографиялық өсуін аздап төмендетті. ЖылХалық саныПайыздық өзгеріс1950404 – 196039,5989.701%197089,921127.08%1980163,45981.78%1991192,99018.07%2000245,36927.14%2010286,17216.63%2022348,05121.6%
The city has experienced significant population growth since its foundation, especially during the first decades. On the other hand, several municipalities were ultimately removed from Cascavel, which slightly reduced its demographic expansion. YearPopulationPercent change1950404 196039,5989.701%197089,921127,08%1980163,45981,78%1991192,99018,07%2000245,36927,14%2010286,17216,63%2022348,05121,6%
Көлік
Ірі жол торабында стратегиялық жағдайда орналасқан, жеті қалааралық жолмен қамтамасыз етілген, оның төртеуі – мемлекетаралық трассалар. Бұл Foz do Iguaçu-дағы Игуасу шатқалына, сондай-ақ Аргентина және Парагвай сияқты көрші елдерге автомобильмен саяхат ететіндер үшін міндетті өту нүктесі. Сонымен қатар, оңтүстіктен Мато-Гросу мен Мато-Гросу-ду-Сулға, солтүстік-батыстан Санта-Катаринаға, Рио-Гранде-ду-Сулға және Уругвайға, немесе батыстан штаттың орталығы Куритибаға, жағажайларға және жағалаудағы теңіз порттарына барушылар үшін де маңызды. Қалаға бұрын полковник Адалберто Мендес да Силва атымен аталатын Батыс аймақтық әуежайы қызмет көрсетеді. Бұл әуежай 2022 және 2023 жылдары Бразилиядағы үздік аймақтық әуежай деп танылды.
In a strategic position within a big road junction, served by seven intercity roads, being four interstates, making it a mandatory passage for those traveling by road to the Iguazu Falls in Foz do Iguaçu, and to the neighboring countries, Argentina and Paraguay. Also for those heading from South to Mato Grosso and Mato Grosso do Sul, Northwest to Santa Catarina, Rio Grande do Sul and Uruguay or West to the state capital, Curitiba, the beaches and the seaports in the coastline. The city is served by the Regional West Airport, previously named Coronel Adalberto Mendes da Silva Airport. The airport has been named in 2022 and 2023, the best regional airport in Brazil.
Университеттер
Каскавел – өте маңызды жоғары білім орталығы. Мемлекеттік университетке қоса, соңғы жылдары қала студенттік өмірдің маңызды орталығына айналды, қалада жекеменшік университеттердің саны артып келеді.
Cascavel is a very important college center. Besides a state university, in recent years the city became an important student hub centre, with an increasing number of private universities starting their activities in the city.
Спорт
Қалада Autódromo Internacional de Cascavel Zilmar Beux автотрассасы орналасқан, онда "Copa Truck", "Stock Car Brasil", "Campeonato Brasileiro de Turismo" және "Mercedes Benz Challenge" сияқты жарыстар өткізіледі. Қалада ең үздік футзал клубтарының бірі – Cascavel Futsal Clube орналасқан, ол екі рет Футзал Либертадорес кубогын жеңіп алған. Жергілікті футбол командалары – FC Cascavel және Cascavel Clube Recreativo, бұрын Cascavel Esporte Clube де болған. Барлық командалардың үй стадионы – Estádio Olímpico Regional Arnaldo Busatto.
The city is home to the Autódromo Internacional de Cascavel Zilmar Beux, racing track hosting among others the Copa Truck, Stock Car Brasil, Campeonato Brasileiro de Turismo, and the Mercedes Benz Challenge. The city is home to one of the top futsal clubs, Cascavel Futsal Clube, being a two time Futsal Libertadores Cup winner. The local association football teams are FC Cascavel and Cascavel Clube Recreativo, in the past there was also Cascavel Esporte Clube. The home of all the teams is the Estádio Olímpico Regional Arnaldo Busatto.