Кіріспе
Неміс генералы Генрих Эбербах (24 қараша 1895 – 13 шілде 1992) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Германия генералы, Нормандияға одақтас әскерлерінің шабуылы кезінде 5-ші танк армиясына қолбасшылық еткен. Ол нацистік Германияның Емен жапырақты Темір крестінің иегері болды.
Heinrich Eberbach (24 November 1895 – 13 July 1992) was a German general during World War II who commanded the 5th Panzer Army during the Allied invasion of Normandy. He was a recipient of the Knight's Cross of the Iron Cross with Oak Leaves of Nazi Germany.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы
Генрих Эбербах 1895 жылы 24 қарашада Германия империясының Штутгарт қаласында дүниеге келген. Эбербах 1914 жылы 30 маусымда Abitur (жоғары мектептің университетке дайындық дипломы) алды. 1914 жылдың 1 шілдесінде Эбербах Вюртемберг армиясына қатарына қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Эбербахтың бөлімшесі Батыс майданға орналастырылды. 1914 жылы 16 қазанда Эбербах артиллериялық сынықтардан жамбасына жара алды. 1915 жылдың қыркүйегінде Эбербах ауыр жарақат алып, мұрнының бір бөлігін жоғалтып, француз әскерлеріне тұтқынға түсті. 1920 жылдары Эбербах полиция қызметкері болды; 1935 жылы Вермахтқа қосылды. 1938 жылы Эбербах генерал Георг Ханс Рейнхардт басқаратын, жаңа құрылған 4-ші танк дивизиясының танк полкінің командирі болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Эбербах 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға неміс басқындығына, ал 1940 жылы Франция шайқасына қатысты. Оның бөлімшесі генерал Хассо фон Мантеуффельдің мамыр айында Мёз өзенінен шабуыл жасауына көмектесті. 1941 жылдың маусымында Германияның Кеңес Одағына басып кіргеннен кейін көп ұзамай, ол Лео Гейр фон Швеппенбургтің XXIV танк корпусындағы 5-ші танк бригадасының командирі болып тағайындалды. Мәскеу шайқасы кезінде Эбербах 4-ші танк дивизиясының құрамындағы біріктірілген қарулы кампфгруппаның командирі ретінде 2-ші танк тобының Мәскеуге қарсы шабуылын жетекшілік етті. Шабуыл 30 қыркүйекте басталды және екі күннің ішінде «Кампфгруп Эбербах» таза серпіліс жасап, 120 шақырымнан астам алға жылжыды, соның салдарынан бүкіл Кеңес Брянск майданы өте қиын жағдайға түсті, өзінен минимал шығынға ұшырады. Эбербах Брянск маңындағы операция аймағында басқа дивизияда қызмет ететін 3-ші танк дивизиясының күш-жігеріне көмектесу үшін екі батальонды бөлген арнайы әскер басшысы ретінде өзінің икемділігін көрсетті. Кеңес авиациясының шабуылдары мен 2 қазанның басындағы отын тапшылығы «кампфгруппаның» агрессивті жауынгерлік басшыларын Орел қаласына қарай жылжуына кедергі келтіре алмады, осы арқылы советтік өнеркәсіптік көшіру шаралары тоқтатылды және 3 қазанда Брянск майданының маңызды байланыс торабы басып алынды. «Кампфгруп Эбербахтың» шығындары аз болды: 6 танк жойылды, 34 адам қаза тапты және 121 адам жарақат алды. Бұл советтік шепті толық бұзу және осындай стратегиялық маңызға ие қаланы басып алу үшін төленген шағын құн болды. 4-ші танк дивизиясы сондай-ақ 1600 совет әскерін тұтқынға алды, оның көп бөлігі «Кампфгруп Эбербахтың» жұмысының нәтижесі болды. 1942 жылдың наурыз айында ол Туладан шамамен 120 миль батысқа орналасқан Сухиничи қаласына қарама-қарсы неміс желілерінде 4-ші танк дивизиясының командирі болды. 1942 жылдың қараша айының соңында Эбербах Сталинград шайқасының ортасындағы Уран операциясының алғашқы күндерінде қоршауға түскен XLVIII танк корпусының командирі болып тағайындалды. Бірақ ол жараланып, эвакуацияланды және ақпанға дейін ауруханада жатты. Содан кейін ол Отандық армиядағы бронетанктік әскерлердің инспекторы болды, Темір крестің рыцарь крестімен марапатталды және генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1943 жылдың қарашасында Эбербах Никополь маңындағы әскерлерге басшылық етті және Кеңес Одағындағы Житомир маңындағы шайқастарда қатысты. 1944 жылдың басында Эбербах генерал-дер-Панцертруппа шеніне көтерілді. Нормандияға одақтас әскерлердің шабуылы кезінде ол «Юно» және «Сворд» жағалауларындағы британдық десанттарына қарсы күресті. 4 шілдеде Лео Гейр фон Швеппенбургтің қызметтен алынуынан кейін (екі күн бұрын) ол «Panzer Group West» (кейіннен 5-ші танк армиясы) командалығын алды. 9 тамызда бұл күш бөлінді, 5-ші танк армиясы ең зақымдалған бөлімшелермен кері шегінді, ал тиімді бөлімшелер Panzergruppe Eberbach ретінде қайта ұйымдастырылды. Эбербахқа бұл күшті Мортен арқылы Аваншқа қарсы шабуылға жетекшілік ету тапсырылды, мақсаты Нормандиядан бұзып өткен одақтас күштерді кесіп тастау еді. Эбербахтың соғыстан кейінгі естеліктерінде айтылғандай, ол шабуылға сенімсіз болды. 1 тамызда ОКВ-ның генерал Варлимонт штаб-пәтеріне келіп, «жағдайды жақыннан қарастырғанда», Эбербах оған «бірден-бір мүмкін шешім – Сена-Ионн желісіне дереу шегіну» екенін айтты. Алайда, Варлимонт Эбербахтың кері шегіну туралы өтінішін қабылдамады, керісінше шабуылға түсу бұйрығын растады. Шабуыл сәтсіз аяқталды және Panzergruppe Eberbach пен 7-ші армияның көп бөлігі Фалез қалтасында қоршалып, жойылды. Эбербах қашып кетіп, 21 тамызда 7-ші армияның қалдықтарына басшылық етті. 31 тамызда Эбербах төсегінде ұйықтап жатқанда британ әскерлерімен Аменде тұтқындалды. Кейіннен ол генерал-лейтенант Брайан Хоррокске таныстырылды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Эбербах 1948 жылға дейін әскери тұтқын лагерінде ұсталды. Ол АҚШ армиясының тарихи бөлімінің жұмысына қатысты, онда Франц Халдердің жетекшілігімен неміс генералдары АҚШ армиясы үшін Екінші дүниежүзілік соғыстың операциялық зерттеулерін жазды, бастапқыда тұтқын ретінде, кейіннен жұмыскер ретінде. Эбербах – теңіз офицері Хайнц Эуген Эбербахтың әкесі, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде U 967 және U 230 кемелерінің командирі болды.