Кіріспе

Америкалық саясаткер және азаматтық құқық қорғаушы (1947 жылы туған)

Дороти Джин Тиллман (қыздығы Райт; 12 мамыр, 1947) – американдық саясаткер, азаматтық құқық қорғаушы және бұрынғы Чикаго, Иллинойс штатының қалалық кеңесшісі. Тиллман 1985 жылдан 2007 жылға дейін қаланың 3-ші округінің (карта) кеңесшісі қызметін атқарды. Демократиялық партия мүшесі, Чикаго қалалық кеңесінде қаланың оңтүстік бөлігін өкілдік етті. Кеңесші ретінде Тиллман құлдық үшін өтемақы беруді ынталандырды. 2007 жылдың сәуірінде Тиллман екінші турда қарсыласы Пэт Доуэллге жеңілді. 2003 жылы Тиллман Доуэллді жеңген болатын. Қалалық кеңесші қызметіне дейін Тиллман Азаматтық құқық қозғалысында белсенділік танытып, Мартин Лютер Кингтің Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясында (SCLC) белсенді ретінде жұмыс істеді. Тиллман үлкен шляпалармен танымал және осы бейнені өзінің айрықша белгісі ретінде қалыптастырды.

Азаматтық құқықтар қозғалысы

Тиллман Дороти Джин Райт ретінде Монтгомери, Алабама штатында, жергілікті шебер Джеймс Райт пен Эдна Мэй Струггс (бұрынғы аты Райт; 30 қараша 2009 ж. қайтыс болды) отбасында дүниеге келді. Тиллманның ата-анасы ол кішкентай кезінде ажырасып, балалық шағын Монтгомериде әкесімен және анасы қайтадан тұрмысқа шығып көшіп кеткен Флорида штатының Пенсакола қаласында өткізді. Тиллман 1963 жылы Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясына (SCLC) стажер және далалық қызметкер-ұйымдастырушы ретінде қосылды. Тиллман Мартин Лютер Кингпен бірге жүріп, 1965 жылғы 7 наурызда Сельмадан Монтгомериге өткен шеруде Эдмунд Петтус көпірінен өту үшін SCLC далалық штабының құрамында болды. Тиллман 1965 жылдың соңында Кинг оны қара нәсілділер үшін жақсы тұрғын үй, білім және жұмыс жағдайларын қамтамасыз ету үшін үгіт жүргізуге Чикагоға жіберген кезде алғаш рет Чикаго саясатына қатысты. Бұл науқан Кингтің қара нәсілділердің әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартуға бағытталған күш-жігерінің бастауы болды. Тиллман 1966 жылдың басында Кингтің Чикагодағы қарапайым үйге көшуін және 1966 жылдың шілдесінде оның науқанын іске қосуын ұйымдастыруға қатысты. 1967 жылы Тиллман күйеуі Джиммимен бірге Сан-Францискоға көшіп, үйлеріне қоғамдық көліктің қызметін жақсартуға бағытталған сәтті науқанға қатысты. Кейін Тиллман күйеуімен Чикагоға оралды, онда ол білім беру мәселелерімен айналысты. Тиллман Чикагоның «Ата-аналар теңдестірушілері» ұйымын құрды, ол қаланың 300 мектебінде белсенді болып, Чикагодағы мектеп реформасының негізін қалады. Тиллман ұйымдастырған бірнеше табысты науқандардың нәтижесінде 1983 жылы Чикагоның алғашқы афроамерикалық мэрі Гарольд Вашингтон сайланды.

Чикаголық кенеш (1985-2007)

Дороти Тиллманды мэр Харольд Вашингтон тағайындады, кейіннен 1985 жылғы ақпанда қаланың үшінші округін білдіретін кенеш мүшесі ретінде сайланды, ол бұл округке сайланған алғашқы әйел болды. Тиллман қара қоғамдастығында қолданылған алғашқы TIF-ті, 55-ші көше мен Дэн Райан сауда орталығының құрылысымен ілгерілетті. Ол Африкалық американдық үй салушылар қауымдастығын құруға көмектесті және келісімшарттардың басым бөлігін африкалық американдықтардың алуын қамтамасыз ету үшін 70/30 жоспарын жақтады. 1989 жылғы Чикаго мэрінің арнайы сайлауының демократиялық алғашқы сайлауында Тимоти С. Эвансты қолдаған Тиллман қазіргі мэр Юджин Сойерді «Том аға» деп атады. 1988 жылғы шілдеде Тиллман, Эванс және Боби Раш сияқты Эванстың басқа да жақтастары оған бірнеше ай бойы шабуыл жасағаннан кейін, Сойер оларға жауап ретінде қалалық кеңесті қайта құру кезінде комитет төрағалықтарын алып тастады. 2000 жылы Тиллман Чикагодағы Палмер Хаус қонақ үйіндегі екі официантты Альдерман Тиллман ұйымдастырған банкетке африкалық-американдық официанттармен ауыстыруды сұрады. Чикаго мэрі Ричард М. Дейли бұл әрекетке қатысты бұқаралық ақпарат құралдарында қатты сөгіс айтты. Тиллман құлдық үшін өтемақы төлеуді жақтады және осы идеяны қолдап бірқатар қаулылар қабылдануына қол жеткізді. Ол 2002 жылы бірауыздан қабылданған заң жобасын жасады, онда кеңеспен келісімшарт жасасқан компаниялар құлдықпен бұрынғы байланыстарын ашуға міндеттелді. 2005 жылдың басында Тиллман Банк оф Америкамен 500 миллион долларлық қайта қаржыландыру келісіміне қарсы кампания ұйымдастырды, оның құлдықпен байланысы бар деп күдіктелді. Банк оф Америка жағдайында бұл байланыс 2004 жылы сатып алынған FleetBoston Financial компаниясы арқылы жүзеге асты. Fleet Boston-ның алдыңғы компаниясы Провиден 1791 жылы құл иесімен құрылған деп есептеледі. Қалалық кеңестің бір дауысты отырысында Тиллман сөмкесінен тапанша шығарып, оны көрсетті, бұл бүкіл залдың назарын аударды. Бұл оқиға кейбір кенеш мүшелері мен Чикаго тұрғындарын Тиллманның кәсіби этикасын сынап, қару қауіпсіздігі бойынша міндетті оқу курстарын ұсынуға итермеледі. Тиллман Гарольд Вашингтон мәдени орталығының (HWCC) құрылысынан бері қатысып келеді. Чикаголық жергілікті Lakefront Outlook газетінің 2006 жылғы үш бөлімді тергеу есебі Тиллман мен оның отбасының есептесудегі бұзушылықтары мен мүдделердің қақтығысы туралы хабарлады. Дау-жанжалға қарамастан және этика реформасына қатысты оның ұстанымына қарамастан, АҚШ сенаторы Барак Обама 2007 жылғы сайлауда Тиллманды қолдады, оның өзінің үміткерлігіне ерте қолдау көрсеткенін атап өтті. Чикаго мэрі Ричард Дейлидің қолдауына ие болғанымен, Тиллман 2007 жылғы ақпанда Чикагоның партиялық емес кенеш мүшесі сайлауында көпшілік дауыс ала алмады. Нәтижесінде Тиллман екінші турда Пэт Доуэллге қарсы күресті. Доуэлл 54 пайыз дауыс жинады, ал Тиллман 46 пайыз дауыс алды. 2007 жылғы 3 сәуірде Тиллман мен Доуэлл арасындағы қызу пікірталас кезінде Доуэлл Тиллманды оның аудандық кеңсесі орналасқан көше бұрышынан тыс жерде бизнес өсуін қамтамасыз ете алмағаны үшін айыптады және «Мен өзгеріс агенті боламын» деді, содан кейін Тиллманның қызы (және саяси қызметкері) «Ақ адамның агенті!» деп айқайлады.

Жеке

Тилман бір рет үйленген және бес баласы бар. Тилман 1967 жыл шамасында музыкант Джимми Ли Тиллманға үйленді. Олардың бес баласы болды, олардың бірі 2014 жылы АҚШ Конгресіне кандидат болды, ал Эбони Тиллман 2011 жылы үшінші округ әкімі Пат Доуэллға қарсы күресті. 2008 жылдың қазан айында Тилман 2008 жылдың наурыз айында Алабама штатындағы бір ауруханаға заңсыз кіргені үшін сотталды. Медициналық құжаттарға байланысты дау туып, полиция шақырылды. Тилман полиция тарапынан қатыгездікке ұшырағанын мәлімдеді. Оған айыппұл салынды және мерзімі тоқтап тұратын жаза берілді. Оның адвокаты шағымдану жоспарланып отырғанын хабарлады. Ақырында, ауруханамен жасалған келісім бойынша айып талқандалды.