Кіріспе

Вертикальды жолақты гастропластика (VBG), сондай-ақ асқазанды тікелей тігу деп те аталады, салмақты бақылау үшін қолданылатын бариатриялық хирургияның бір түрі. VBG процедурасы кішкентай асқазан қалтасын жасау үшін лента мен тігістерді пайдалануды қамтиды. Қалтаның төменгі жағында шамамен бір сантиметрлік тесік болады, осы тесік арқылы қалтаның ішіндегісі асқазанның қалған бөлігіне, содан кейін асқазан-ішек жолының қалған бөлігіне өтеді. Асқазанды тікелей тігу – семіздікті басқарудың шектеуші әдісі. Қалта бір уақытта пациент жей алатын тамақ мөлшерін шектейді және тамақтың өтуін баяулатады. Асқазанды тікелей тігу, сіңіруді төмендететін, яғни тамақ сіңіру жолының бір бөлігін айналып өтетін және калориялар мен қоректік заттардың сіңуін азайтатын процедуралармен біріктірілгенде тиімдірек болады. Шекеуші және сіңіруді төмендететін комбинирленген әдістер асқазанды айналдыру әдістері деп аталады, олардың ішінде Roux en Y асқазанды айналдыру хирургиясы (RGB) ең көп таралғаны. Бұл әдісте тігістер асқазанның төменгі бөлігін, он екі елі ішекті және геюнумның бірінші бөлігін айналып өтетін және жұқа ішекке қосылатын қалта жасау үшін қолданылады. Бұл салмақ жоғалтуға арналған хирургиялық әдіс, көбінесе дәрігерлер реттелетін асқазанды лентаны қолдана бастағандықтан, қазіргі уақытта бұрынғыдан аз қолданылады. Жаңа реттелетін лента асқазанға кесік салуды қажет етпейді және тігістердің қажеті болмайды, сондықтан ол әлдеқайда қауіпсіз балама болып табылады.

Артықшылықтар

Дәмсіздік синдромы жоқ. Қоректік заттардың жетіспеуі/сіңірілмеуі жоқ.

Кемшіліктер

Дәрігерлер емделушілердің диетаға қатаң түрде орындалуын талап етеді. Жүрекке пайдалы тағамдардың көп болуына қарамастан, тығыз консистенциялы табиғи тағамдарды жеу қиынға соғады, ал өте тазартылған тағамдар аз ыңғайсыздық тудырады. Хирургиядан кейін жоғалтқан салмағын қайта жинаған көптеген адамдар «дені сау» тағамдарды тұтынумен байланысты ыңғайсыздықтан қашып, оңай қорытылатын «қоқыс» тағамдарды жеуге көшеді. Вертикалды асқазанды байлау (ВАБ) ешқандай сиқырлы дәрі немесе таблетка емес. Салмақ жоғалту үшін және оны сақтап қалу үшін өмір салтын өзгерту, яғни диета мен жаттығулар өте маңызды екенін қатаң айту керек. Нақты күтулер маңызды. ВАБ-ты кері қайтару, ВАБ салудан гөрі әлдеқайда күрделі және қарқынды хирургиялық процедураны қажет етеді. Полиуретан лентаны алып тастау кезінде (полиуретан негізінен 1980 және 90-шы жылдары қолданылған), ВАБ салғаннан бері өткен уақытқа байланысты, айтарлықтай мүшел жарасы пайда болған болуы мүмкін, оны да алып тастау қажет. Тігістерді алып тастау үшін асқазанның бұрын бөлінген бөліктерін қайта тігіп біріктіру қажет. Осы себептерге байланысты, кері операцияны тек қана ауыр медициналық асқынулар болған жағдайда ғана қарастыру керек. Тамақты тиісті түрде шайнамай немесе тым жылдам жесе, құсу және қатты ыңғайсыздық пайда болады. Реттеуге болмайды (реттелетін асқазанды лентасы, «лента»).

Ұзақ мерзімді

Шектеуші операциялардың көбісі дерлік барлық науқастарда салмақ жоғалтуға алып келсе де, олар маңызды, ұзақ мерзімді салмақ жоғалтуға жетуде сіңіру операцияларынан кем нәтижелі. ВГБ (қарынның тік жолақты бөлігі) жасағандардың шамамен 30% нормалы салмаққа жетеді, ал шамамен 80% салмақтың белгілі бір деңгейін жоғалтады. Көптеген зерттеулер көрсеткендей, операциядан кейін 10 жыл өткен соң пациенттердің тек 10% ғана бастапқы операция кезіндегі артық салмағының кем дегенде 50% жоғалтуын сақтай алады. Кейбір науқастар салмақтарын қайта жинап алады. Ал басқалары тамақтану әдеттерін өзгерте алмай, қалаған салмаққа жете алмайды. Сәтті нәтижелер науқастың дені сау тамақтану және жүйелі дене шынықтыру жоспарын ұзақ мерзімге сақтауына байланысты. 2006 жылғы 24 қазанда Опра Уинфри бағдарламасында айтылғандай, ВГБ немесе асқазан айналып өту сияқты салмақ жоғалту операциясын жасаған адамдардың 30% тәуелділік ауысуына ұшырайды, яғни бұрынғы тамаққа деген тәуелділігі алкоголизмге ауысады. Бағдарламада бұл құбылыстың алдын алу үшін тәуелділіктің түпкі себептерін анықтаудың маңыздылығына баса назар аударылды.

Тарих

Вертикальды жолақты гастропластика 1980 жылы Айова университетінің докторы Эдвард Э. Мейсон жасаған. Доктор Мейсон 1966 жылы салмақты төмендету үшін асқазанды айналып өту әдісін де жасады және "семіздік хирургиясының әкесі" деп танымал болған пионерлік еңбегімен белгілі.