Леопольд фон Бойен: Пруссиялық әскери реформатор және саяхатшы

Кіріспе

Пруссия армиясының офицері Леопольд Герман Людвиг фон Бойен (20 маусым 1771 – 15 ақпан 1848) – XIX ғасырдың басында Пруссия армиясын реформалауға көмектескен Пруссия армиясының офицері. Ол 1810–1813 жылдар аралығында және 1 наурыз 1841 – 6 қазан 1847 жылдары Пруссияның соғыс министрі қызметін де атқарды.

Өмір

Шығыс Пруссиядағы Кройцбургте (қазіргі Славское, Ресей) туған Бойен 1784 жылы Кенигсбергте әскерге қабылданды. 1788 жылы, жаңадан екінші лейтенант атанғаннан кейін, ол Кенигсбергтегі әскери академияда қызметке кірісті, сонымен қатар Иммануил Канттың бірнеше лекцияларын тыңдады. 1794 жылдан 1796 жылға дейін Бойен генерал фон Гюнтердің адъютанты ретінде Польша жорығына қатысты. 1799 жылы капитан болды. 1806 жылғы соғыста ол Брансвик герцогының бас штабында қызмет етті және Ауэрштедт шайқасында (1806 жылдың 14 қазаны) жарақат алды. Тильзит шартынан кейін (1807 жылдың шілдесінде) ол майор және Герхард фон Шарнхорст құрған әскери реформалар комиссиясының мүшесі болды. 1810 жылы Бойен әскери кабинет директоры болды. Пруссия армиясын қайта құруда ол Шарнхорсттың ең белсенді көмекшісі болды, бірақ 1812 жылы Пруссия мен Франция арасындағы одақ жасалғаннан кейін полковник шенінен қағылып, Вена мен Санкт-Петербургке сапарлады. 1813 жылғы оқиғалар оны пруссиялық қызметке қайтарды: полковник ретінде ол орыс армиясын Калиш қаласынан Саксонияға дейін сүйемелдеді. Лютцен шайқасынан (1813 жылдың 2 мамыры) кейін ол шекара күзетшілеріне, соңынан Берлин қаласын қорғауға жауапкер болды. Бірақ бітім шарты жасалғаннан кейін король Фридрих Вильгельм III оны 3-ші армия корпусының бас штабының бастығы етіп тағайындады. Осылайша, Бойен 1813 және 1814 жылдардағы шайқастар мен ұрыстарға қатысып, генерал-майор шеніне көтерілді. Бірінші Париж бейбіт шартынан кейін (1814 жылдың 30 мамырында) Бойен соғыс министрі болып тағайындалды. Ол Ландвер резервін құруды аяқтады (ол соғыс кезінде басталған еді) және 1818 жылы генерал-лейтенант болды. Ол Ландвердің кең халықтық базасына қауіп төндіретін консервативтік күштерге қарсы күресті, бірақ 1819 жылы отставкаға шықты. 21 жыл бойы Бойен зейнеткерлікте өмір сүрді, тарихи зерттеулермен шұғылданды, содан кейін король Фридрих Вильгельм IV таққа отырғаннан кейін оны қайтадан қызметке шақырып, жаяу әскер генералы шеніне көтерді. 1841 жылдың наурыз айында ол тағы да соғыс министрлігін басқарды, бірақ жалпы саяси жағдайға елеулі әсер ете алмады. 1847 жылдың қарашасында отставкаға шығып, фельдмаршал шеніне ие болды және 1848 жылдың 15 ақпанында қайтыс болды. Король Шығыс Пруссиядағы Лётцен бекінісіне оның есімін берді. Бойеннің ұлы, Герман фон Бойен де корольдің генерал-адъютанты болды. 1879 жылы Берлин қаласының губернаторы болып зейнетке шықты. Герман фон Бойен Берлиндегі Инвалиденфридхоф зиратында жерленген. Бұрынғы футбол клубы «Йорк Бойен Инстербург» Бойеннің құрметіне аталған.

Born in Kreuzburg (today's Slavskoye, Russia) in East Prussia, Boyen joined the army in 1784 in Königsberg. In 1788, as a newly minted second lieutenant, he took up a post in the military academy in Königsberg, where he also attended some of the lectures of Immanuel Kant. From 1794 to 1796, Boyen took part in the Polish campaign as Adjutant to General von Günther. In 1799, he became a captain. He served in the war of 1806 on the General Staff of the Duke of Brunswick, and was wounded at the Battle of Auerstädt (14 October 1806). After the Treaty of Tilsit (July 1807) he became a major and a member of Gerhard von Scharnhorst's commission for military re organisation. By 1810 Boyen had become Director of the Military Cabinet. In the re constitution of the Prussian army he functioned as Scharnhorst's most diligent helper, but after the conclusion of the alliance between Prussia and France in 1812 he resigned his commission as a colonel and visited Vienna and St Petersburg. The events of 1813 saw him recalled to the Prussian service: as a colonel he accompanied the Russian army from its base in Kalisz to Saxony. After the Battle of Lützen (2 May 1813) he had charge of the border guards and ultimately the defence of Berlin. But during the truce King Frederick William III named him Chief of General Staff of the 3rd Army Corps. As such, Boyen participated in the battles and skirmishes of 1813 and 1814 and gained promotion to major general. After the first Peace of Paris (30 May 1814) Boyen took up his appointment as War Minister. He completed the setting up of the Landwehr reserve (begun during the war) and in 1818 became a lieutenant general. He struggled in vain against growing reactionary forces which endangered the broad popular base of the Landwehr, and resigned in 1819. For 21 years Boyen lived in retirement, occupying himself with historical studies, until King Frederick William IV, immediately after ascending the throne, recalled him to active service, and promoted him to general of the infantry. In March 1841 he once again took over the War Ministry, though without achieving a great influence in the general political situation. He resigned in November 1847, received the rank of field marshal, and died on 15 February 1848. The King named the fortress of Lötzen in East Prussia after him. Boyen's son, also named Hermann von Boyen, was General Adjutant to the King. He retired a governor of Berlin in 1879. Hermann von Boyen was buried at the Invalidenfriedhof Cemetery in Berlin. The former football club Yorck Boyen Insterburg was named in honor of Boyen.