Кіріспе
Шотландиядағы өзен Итан – Шотландияның солтүстік-шығысындағы өзен. Итан ауылының жанындағы Итан бұлағынан басталып, Файви, Метлик және Элон қалалары арқылы оңтүстік-шығысқа қарай ағып, Формартиндегі Ньюбургке жақын Солтүстік теңізіне құяды. Өзеннің төменгі ағысы Итан құймасы деп аталады, ол Итан өзенінің, Форви құмдарының және Мейкл-Лок ерекше қорғалатын аймағының бір бөлігі болып табылады, әсіресе үш шағала түрінің (жалпы шағала, кішкентай шағала және сэндвич шағала) көбейетін жері (Lumina, 2004). Итан өзенінің ұзындығы және су жиналатын алабы бар.
The Ythan '/aɪ//θ//ən/ is a river in the north east of Scotland rising at Wells of Ythan near the village of Ythanwells and flowing south eastwards through the towns of Fyvie, Methlick and Ellon before flowing into the North Sea near Newburgh, in Formartine. The lower reach of the river is known as the Ythan Estuary, is a part of the River Ythan, Sands of Forvie and Meikle Loch Special Protection Area for conservation, particularly the breeding ground of three tern species (common tern, little tern and Sandwich tern) (Lumina, 2004). The River Ythan has a length of and a catchment area of or /s.
Нитратпен күштелетін аймақ
Шотландия үкіметі 1990 жылдары өзенде балдырдың таралуына қатысты алаңдаушылықтардан кейін Итан өзенінің су жиналатын алабын нитраттарға осал аймақ деп белгіледі. Су жиналатын аймақтың 90 пайызы ауыл шаруашылығына пайдаланылатындықтан, тыңайтқыштарды қолдануға қойылған шектеулер көптеген шаруаларды наразылыққа түсірді. Дегенмен, Еуропалық Одақтың LIFE қорының «Итан» жобасы аясындағы белгіленуі және мәселені шешуге бағытталған келесі шаралар су сапасының жақсаруына әкелді, себебі көбірек шаруалар өз алқаптары мен өзен арасындағы буферлік жолақтарды құру және қоректік заттарды есепке алу сияқты техникаларды қолданды. Аймақтағы аграрлық-экологиялық схемалардың көбеюі және «Итан» жобасының қолдауымен жүзеге асырылған жекелеген өзенді қалпына келтіру жұмыстары Итан суайдынының алабында жануарлар мекендеу орындарының артуына ықпал етті.
Этимология
Итан есімінің түбі бриттік тілдерге қатысты болуы мүмкін, ол ескі уэльс тіліндегі "сары жеміс" (уэльс тілінде eithin) деген сөзбен туындас, немесе ерте *Iectona – "әңгімешіл" деген мағынаны білдіруі мүмкін (уэльс тілінде iaith; River Ithon-мен салыстырыңыз).
Балық аулау
Итан өңірі Атлантикалық лосось және теңіз форелін сақтау мақсатында қорғалатын аймақтың бір бөлігі.