Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мобутуға қарсы әскери коалиция (1996–1997)
Anti Mobutu military coalition (1996–1997)
Конго-Заирді азат ету үшін демократиялық күштер одағы (ADFLC;), сондай-ақ француз тілінде AFDL деп белгілі, Руанда, Уганда, Бурунди және конголық диссиденттер, наразылық білдірген азшылық топтары мен елдердің біріккен күші болды. Олар Мобуту Сесе Секоны құлатып, Бірінші Конго соғысында Лоран Дезире Кабиланы билікке жеткізді. Топ Мобутуды құлатуға қол жеткізгенімен, Кабила Руанда мен Уганданың, оның шетелдік қолдаушыларының диктатурасын қабылдамағаннан кейін одақ тарап кетті, бұл 1998 жылы Екінші Конго соғысының басталуын білдірді.
The Alliance of Democratic Forces for the Liberation of Congo Zaire (ADFLC; ), also known by the French acronym AFDL, was a coalition of Rwandan, Ugandan, Burundian, and Congolese dissidents, disgruntled minority groups, and nations that toppled Mobutu Sese Seko and brought Laurent Désiré Kabila to power in the First Congo War. Although the group was successful in overthrowing Mobutu, the alliance fell apart after Kabila did not agree to be dictated by his foreign backers, Rwanda and Uganda, which marked the beginning of the Second Congo War in 1998.
Өмірбаян
1996 жылдың ортасына қарай шығыс Заирдегі жағдай шиеленісіп, қауіпті күйге жетті. 1994 жылы Руандадағы геноцидтің салдарынан жүздеген мыңдаған хуту тайпасының өкілдері шекараны өтіп Заирге қашып, ірі босқындар лагерьлеріне орналасты. Геноцидке жауапты болған Руанданың бұрынғы қарулы күштері (FAR) және интерхамуе жасақтары лагерьлер ұсынған жасырындықты пайдаланып, Руандаға оралу және демократияны қалпына келтіру үшін бірігіп (Rassemblement pour le Retour et la Démocratie au Rwanda - RDR) қайта ұйымдасты. RDR лагерьлерді шекараға шабуыл жасап, көтеріліс жүргізу үшін база ретінде пайдалана бастады. Руанданың жаңа үкіметі наразылық білдіргеніне қарамастан, Заир үкіметі мен лагерьлерге гуманитарлық көмек көрсеткен халықаралық ұйымдар босқындардың арасынан радикалды элементтерді шығарып алуға құлықсыздық танытты. Кабиланың халықаралық байланыстары мен бірнеше тілде сөйлей білуі оны AFDL өкілі еткеніне күмән келтіргендер болғанымен, кімнің нақты басшылық етіп отырғаны туралы сұрақтар туындады. Андре Кисасе Нганду, революциялық өкілеттіктері бар тәжірибелі көтерілісші, AFDL әскери қанатының – Ұлттық Кеңес (CNRD) президенті болды және конголық лагерьлердегі хуту босқындарының қырғынын айыптады. Екі лидер арасындағы ішкі тартыс 1997 жылдың 4 қаңтарында Нгандудың Солтүстік Кивуда Руанданың тутси сарбаздары тарапынан өлтіруімен аяқталды. Бұл қастандықтың артында Кабила және/немесе Руанда президенті Пол Кагаме тұр деген күдік болды. Осыдан кейін Кабила CNRD президенті қызметін өз мойнына алды және саяси қанаттың өкілі және басшысы лауазымдарын сақтап қалды. Киву аймақтары бақылауға алынғаннан кейін, Бірінші Конго соғысының қалған бөлігі AFDL және оның одақтастарының Заир арқылы астана Киншасаға қарай аяқпен және көлікпен жасаған жорығынан тұрды. Халық Мобуту Сесе Секоға ондаған жылдық сыбайлас жемқорлық пен тәлкеулікке қарсы терең наразылық білдірді. Деморализацияланған ұлттық армияның көптеген сарбаздары AFDL-ге қосылды немесе дезертирлік жасады. Заирдің ауылдары мен қалаларынан ерлер өз еркімен AFDL-дің жорығына қосылды. AFDL-дің ілгерілеуін елдің тозығы жеткен инфрақұрылымы ғана тежеді. Елдің көптеген аймақтарында асфальтталған жолдар болмады, сыртқы әлеммен байланыс тек сирек қолданылатын топырақ жолдар арқылы ғана мүмкін болды. 1997 жылдың 16 мамырында жеті айлық көтеріліс пен бейбіт келіссөздердің сәтсіз аяқталуынан кейін Мобуту елден қашып кетті. AFDL бір күннен кейін Киншасаға кірді. Кабила өзін президент деп жариялап, елдің атын Конго Демократиялық Республикасы (КДР) деп өзгертті. AFDL жаңа ұлттық қарулы күштерге айналды.
By the middle of 1996, the situation in eastern Zaire was simmering with tension. Following the Rwandan genocide in 1994, hundreds of thousands of ethnic Hutus had fled across the border into Zaire where they settled in large refugee camps. Many of those responsible for the genocide, the former Rwandan Armed Forces (FAR) and interahamwe militia, used the anonymity offered by the camps to reorganize into the rebel Rassemblement pour le Retour et la Démocratie au Rwanda (RDR). The RDR began to use the camps as bases to infiltrate back across the border and conduct an insurgency. Despite protests by the new government of Rwanda, the Zairian government and international organizations providing humanitarian aid to the camps were unwilling to remove the militants from the refugee population. While Kabila, due to his international contacts and ability to speak multiple languages, was clearly the AFDL spokesperson, there was some question about who was the ultimate leader. André Kisase Ngandu, an elder insurgent with revolutionary credentials, was the president of the AFDL's military wing, the National Resistance Council (CNRD), and apparently expressed opposition to the massacre of Hutu refugees in Congolese camps. This internal tension between the two men was resolved on 4 January 1997, when Ngandu was assassinated in North Kivu by Rwandan Tutsi soldiers, allegedly at the instigation of Kabila and/or Rwandan President Paul Kagame. Kabila thereafter appointed himself president of the CNRD as well as retaining his position as spokesperson and head of the political wing. Once the Kivus were secured, the remainder of the First Congo War consisted for the most part of the AFDL and its allies walking and driving across Zaire to the capital, Kinshasa. The population proved to have a deep antipathy towards Mobutu Sese Seko after decades of corruption and despotism. Most of the demoralized soldiers in the national army either joined the AFDL or deserted. Men from villages and towns throughout Zaire spontaneously joined the AFDL's advance. The AFDL was only slowed down by the country's decrepit infrastructure. In several parts of the country, no paved roads existed; the only links to the outside world were irregularly used dirt paths. On 16 May 1997, after seven months of rebellion and the failure of peace talks, Mobutu fled the country. The AFDL marched into Kinshasa a day later. Kabila declared himself president and renamed the country to the Democratic Republic of the Congo (DRC). The AFDL then became the new national armed forces.