Кіріспе
Құтқару шарапаты – құтқару операцияларында қолданылатын қайық, кеме немесе ұшақ. Ең көп таралғаны – жағалауға жақын және жағалаудағы құтқарулар үшін құтқару қайықтары, ал одан әрі теңізде тікұшақтар мен кемелер пайдаланылады. Көптеген мемлекеттік органдар жағалаудан алыс жерлердегі құтқару операциялары үшін үлкен кемелерге сенеді, мысалы, Ұлыбританиядағы Корольдік теңіз күштерінің кемелері және АҚШ-та қолданылатын Жағалау күзетінің кемелері. Сол сияқты, Ұлыбритания құтқару қызметтері тікұшақпен құтқару үшін Корольдік әуе күштерінің іздеу-құтқару қызметтері мен Ұлыбританияның Жағалау күзетінің қызметкерлерін пайдаланады, ал АҚШ-та АҚШ Жағалау күзетіне жүгінеді.
Теңіз
14 ғасырдың өзінде суға батып қалғандарды қайта тірілту үшін қытайлық тәжірибелерді пайдаланып, кеме апатынан зардап шеккендерге көмектесуге әрекеттер жасалған. Сонымен қатар, 1690 жылдары Португалия мен Швецияда кеме апатынан аман қалғандарды құтқару үшін кемелерді теңізге жіберу туралы бұйрықтар шығарылған. Бірақ, құтқару қайықтары туралы алғашқы мәліметтер 1737 жылы Қытайда пайда болды, онда қайықтар өзендерден адамдарды құтқару үшін қолданылған.
Ауа
Су ұшағының дамуы адамдарды құтқару үшін ұшақтарды пайдалануға мүмкіндік берді, бірақ олардың қалыпты теңізде қонуы немесе ұшып кетуі қиын болғандықтан мүмкіндіктері шектеулі еді. Тікұшақтар бұл мәселені шешті, себебі олар құрбан болған адамның үстінде тоқтауға және оларға себет немесе суға түсуге дайын жүзушімен бірге арқан жіберіп көмек көрсетуге қабілетті болды.
Теңіз
Көптеген қайықтар мен кемелер қолданылады, олар екі адамға арналған үрмелі қайықтардан, мысалы, үрмелі құтқару қайықтары, қатты қабықты үрмелі қайықтардан бастап, арнайы салынған үлкен кемелерге дейін. Жағалаудан алыс және теңіздегі құтқару операциялары үшін көптеген елдер осы операциялар үшін әскери-теңіз күштерінің немесе жағалау күзетінің кемелеріне сенеді. Қиын жағдайға түскен су асты кемелері үшін арнайы құтқару су асты кемелері мен көмекші кемелер бар, мысалы, НАТО-ның NSRS және АҚШ-тың терең суға батып құтқару құралы.
Ішкі немесе терең емес су
Көлдер мен құяндар сияқты, суы көбінесе тыныш және сайып келгенде жайлы ішкі суларда пайдалануға болатын кішкентай қайықтар әлі де бар. Мұндай қайықтар көбінесе қолмен күшпен қозғалады.