Армения Футбол Федерациясы: Тарихы мен дамуы

Кіріспе

Армения футбол федерациясы (АФФА) (, Hayastani Futboli Federats’ia) – Армениядағы ассоциациялық футболды басқарушы орган. Штаб-пәтері Ереванда орналасқан. Федерация Армения Премьер-лигасын, Армения Бірінші лигасы, Армения Суперкубогын, Армения Тәуелсіздік кубогын және Армения футзал Премьер-лигасын ұйымдастырады. Армения ұлттық футбол құрамасы мен Армения әйелдер ұлттық футбол құрамасының басшыларын тағайындауға жауапты. Армения футзал құрама командасы да Федерация тарапынан басқарылады. ФИФА-ның GOAL бағдарламасы арқылы ФФА-ға синтетикалық футбол алаңы табыс етілді.

Тарих

Арменияның ресми футбол тарихы 1990 жылдардың басында басталды, бірақ осы спортқа деген дәстүрі одан да ертерекке дейін жетеді. Кеңес Одағының ыдырауы және Арменияның 1991 жылы тәуелсіздік жариялауы – елдің спорттық және саяси дамуындағы маңызды кезеңдер болды. Футбол тұрғысынан алғанда, осы оқиғалар 1992 жылдың 18 қаңтарында Армения Футбол Федерациясының (АФФ) құрылуына ықпал етті. АФФ сол жылы ФИФА мен УЕФА – футболдың әлемдік және еуропалық басқарушы органдарының мүшесі атанды. Ұлттық құрама 1996 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының іріктеу турнирінде алғашқы ресми ойынын өткізді. Армения 1994 жылдың 7 қыркүйегінде Бельгияға қарсы 2:0 есебімен жеңіліспен ойынды бастады, алайда ЕВРО-96 іріктеу кезеңінде тарихқа енді. Команда 1995 жылдың 6 қыркүйегінде Солтүстік Македонияға қарсы 2:1 есебімен алғашқы ресми жеңісін тіркеді. Осыдан бері Армения ЕВРО және Әлем чемпионаттарының іріктеу турнирлерінде тұрақты түрде қатысып келеді, соның ішінде 2012 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында топта 3-орынды иеленді. Сол кездегі талантты шабуылшы, «Шахтер» (Донецк) клубының ойыншысы, Генрих Мхитарян халықаралық деңгейдегі жоғары білікті ойыншы ретінде танылды. Инфрақұрылымдық жағынан алғанда, 2007 жылы Ұлттық команданың жаттығу орталығы мен академиясының құрылысы басталды, онда тұрғын үйлер де болды. Орталық 2010 жылдың қыркүйегінде ашылды. Ереван Республикалық стадион да жаңартылды, бұл жобаның маңызды нәтижесі – стадионның жаңа, әсерлі ойын алаңы болды. Соңғы жылдары ФИФА мен Армения Үкіметінің қолдауымен Арменияның барлық өңірлерінде 90-ға жуық шағын стадион салынды. 2022 жылдың 15 маусымында ФИФА президенті Джанни Инфантино Армения Футбол Федерациясының 30 жылдығына арналған шараларға қатысу үшін Арменияға ресми сапар жасады. Инфантино Армениядағы футболды дамытуға қолдау көрсетуге уәде берді. Инфантино Премьер-министр Никол Пашинянмен кездесіп, ФИФА Арменияның футбол инфрақұрылымын дамытуға, соның ішінде жаңа Ұлттық стадион салуға көмектесін жалғастыратынын мәлімдеді.

Armenia's official football history began in the early 1990s, but its traditions with the sport dates back further. The collapse of the Soviet Union and Armenia's declaration of independence in 1991 were significant moments in the country's sporting development, as well as in its political history. From a footballing perspective, those events prompted the founding, on 18 January 1992, of the Football Federation of Armenia. The FFA duly became a member of the game's world and European governing bodies, FIFA and UEFA, in 1992. The national team made their competitive debut in qualification for the 1996 UEFA European Championship. Armenia kicked off with a 2–0 defeat against Belgium on 7 September 1994 yet also made history in that EURO '96 campaign. The team recorded their first competitive victory when they won 2–1 against FYR Macedonia on 6 September 1995. Since then, Armenia has been a permanent fixture in EURO and World Cup qualifying tournaments, earning the notable achievement of finishing third in their UEFA Euro 2012 group, during which, talismanic attacking midfielder Henrikh Mkhitaryan, who then played in FC Shakhtar Donetsk, emerged as a player of top international caliber. On an infrastructure level, work began in 2007 on a national team training center and academy with residential facilities. The center opened in September 2010. The Yerevan Republican Stadium has also been partly redeveloped, with one particular benefit of this initiative being its impressive new playing surface. In recent years, around 90 small stadiums have been built throughout Armenia with the support of FIFA and the Government of Armenia. On 15 June 2022, President of FIFA Gianni Infantino paid an official visit to Armenia to participate in events dedicated to the 30th anniversary of the Football Federation of Armenia. Infantino pledged his support to develop football in Armenia. Infantino met with Prime Minister Nikol Pashinyan and advised that FIFA will continue to support Armenia in the development of football infrastructure, including with the construction of a new national stadium.