Юрий Ярёменко: Совет экономисі және экономикалық болжамдар институтының директоры
Yury Yaremenko
Юрий Ярёменко: советский экономист, академик. Исследования многоотраслевой экономики, концепция многоуровневой экономики СССР. Биография и вклад в науку.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юрий Васильевич Ярёменко (Юрий Васильевич Ярёменко; 1935 жылғы 8 тамыз, 1996 жылғы 18 қыркүйек) – көрнекті совет және ресейлік экономист, Ғылым академиясының мүшесі (1994 жылдан) және Академияның Экономикалық болжау институтының директоры. Ол еңбектерімен көп салалы (енгізу-шығару) экономика және көп деңгейлі экономика тұжырымымен, Совет Одағының жоспарлы экономикасының іс жүзінде қалай жұмыс істегенін сипаттау арқылы ерекше көзге түсті.
Yury Vasilevich Yaremenko (Юрий Васильевич Ярёменко) (1935 August 8 1996 September 18) was an outstanding Soviet and Russian economist, member of the Academy of Sciences (from 1994) and Director of the Institute of Economic Forecasting of the Academy. He was especially noted for his work in multisectoral (input output) economics and for his concept of the multi level economy, a description of how the planned economy of the Soviet Union actually worked.
Жастар және білім беру
Ол Шығыс Сібірдегі Чита қаласында дүниеге келді. Байкал көлінен шығысқа қарай 300 миль, Қытайдан солтүстікке қарай 100 миль жерде. Оның әкесі теміржол вагондарын жөндеу шеберханасында жұмыс істеген. Бұл жұмыс оны Екінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметтен босатуға мүмкіндік берген еді, бірақ ол өз еркімен әскери қызметке қатысып, танк экипажында қызмет етті. Соғыстан кейін ол екі жыл бойы Германияда орналасты, онда оған әйелі, он жасар Юрий және кішкентай қарындасы қосылды. Екі жылдан соң олар Украинаға қайтып оралды. Сол жерден Юрий 1953 жылы Мәскеу мемлекеттік университетіне түсті. Бірінші курстан бастап ол қытай тілін және Қытай экономикасын оқуға кірісті. Бітірген соң, 1957 жылдың қараша айында Пекин халық университетінде экономиканы оқуға жіберілді. Ол 1960 жылы бітіріп, Қытай мен Кеңес Одағы арасындағы қарым-қатынас күрт нашарлаған кезде Мәскеуге оралды. Қытай институттары мен тілін жақсы білгеніне қарамастан, ол оларды пайдаланатын жұмыс таба алмады. Дегенмен, өмірінің соңына дейін ол Қытайдағы оқиғаларды жақыннан қадағалап, олар туралы жазып, Мәскеу мемлекеттік университетінде Қытай экономикасы бойынша лекциялар оқыды.
He was born in Chita in eastern Siberia, 300 miles east of Lake Baikal and 100 miles north of China. His father worked in a repair shop for railroad cars. This work would have exempted him from military service in World War II, but he chose to enlist and served in a tank crew. After the war, he was stationed in Germany for two years, where he was joined by his wife, ten year old Yuri, and a younger sister. After two years, they returned to the Ukraine. From there Yuri was able to enter Moscow State University in 1953. From his first year, he began to study Chinese and the economy of China. After graduation, he was sent in November 1957 to study economics at the People's University in Beijing. He graduated there in 1960 and returned to Moscow at just the moment when relations between China and the Soviet Union dramatically worsened. Despite his exceptional knowledge of Chinese institutions and language, he could find no appropriate work that used them. Nevertheless, during the rest of his life, he followed events in China closely, wrote about them, and taught courses on the economy of China at Moscow State University.
Кәсіби мансап
Алты ай "Интурист" ұйымында аудармашы болып жұмыс істегеннен кейін, ол Госпланда жаңа құрылған Экономикалық зерттеулер институтында (НИЭИ) жұмысқа қабылданды. Мемлекеттік жоспарлау комиссиясы. Сол жерде ол болашақты болжау мен көрудің маңыздылығын түсінді. 1973 жылы ол осы институттың бірнеше басқа мүшелерімен бірге Ғылым академиясының Орталық экономикалық-математикалық институтына (ЦЭМИ) ауысты, онда директордың орынбасары және зертхана меңгерушісі болды. 1985 жылы ол Ғылым академиясының жаңадан құрылған Экономикалық болжау институтының директорының орынбасары болды. 1987 жылы осы институттың негізін қалаушы директоры А. И. Анчишкин қайтыс болғаннан кейін, Яременко оның директоры болды және кеңсесінде басталган жүрек ауруынан кенеттен қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1987 жылы ол Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, ал 1994 жылы толық мүшесі болып сайланды. 1990-1991 жылдары Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Орталық комитетіне мүше болды. 1980-жылдары бесжылдық жоспарлар экономикалық, ғылыми және техникалық дамудың 20 жылдық перспективаларымен байланыстырылды, бұл жұмыс негізінен Яременконың еңбегі болды. Оның экономикаға қосқан ең маңызды үлесі – көп деңгейлі экономика теориясын жасау болды. Бұл теорияда экономиканың әртүрлі деңгейлері әртүрлі сападағы ресурстарға қол жеткізе алады. Социализмнің әртүрлі экономикалық теориялары болды. Дегенмен, Яременконың жұмысы теориялық және талдамалық тұрғыдан Кеңес Одағында оның қалай жұмыс істегенін сипаттаумен ерекшеленді. Яременко КСРО-ның соңғы президенті Михаил Горбачевтың басты экономикалық кеңесшілерінің бірі болды. Яременко орталық жоспарлауды тоқтату және елді шетелдік саудаға ашу тұтыну тауарлары секторының құлдырауына әкелуі мүмкін екенін ескертті, себебі олар импортпен бәсекелесе алмайды. Керісінше, басымдықтар жүйесі экономика құрылымын нарықтық экономикаға жақындату үшін қолданылуы керек еді. Бұл кеңеске құлақ естілмеді, және салдары оның болжағандай болды. 1990-жылдары ол Ресей үкіметінің саясатын қатаң сынады. Нарықтық экономикаға жүйелі түрде көшуге қарсы болмаса да, "шоқ терапиясы" әдісінің қажетсіз қымбат екенін ойлады. Кәсіби өмірі бойы ол экономика туралы ақпарат көздеріне ерекше мән берді. Демалыс күндері ол жиі Ленин кітапханасына барып, түрлі салалардағы экономикалық жағдай туралы техникалық журналдардағы жаңалықтарды қарап отыратын. 1990-жылдары ол социолог С. А. Белоновскийді елдің айналасындағы зауыт директорларымен сұхбат жүргізу үшін шақырды. 1993 және 1995 жылдары Белоновский Яременкомен сұхбаттасты. Оның қайтысынан кейін бұл сұхбаттар Белоновский мен Г. А. Яременко тарапынан өңделді және 1998 жылы "Экономикалық әңгімелер" атты кітап ретінде жарық көрді. Ол 1990-жылдардың бірінші жартысындағы ресейлік экономикадағы маңызды оқиғаларға ерекше және құнды түсініктеме береді. 2015 жылдың қазан айында, Яременконың туғанына 80 жыл толуына орай, Ғылым академиясының Экономикалық болжау институты оның естелігін арнап үш күндік конференция өткізді. Бірінші күн қазіргі экономикалық жағдайды талдауға, екіншісі экономикалық модельдеуге, ал үшіншісі Қытай экономикасын зерттеуге арналды. Осы оқиғаға арналған институт Яременконың ең маңызды еңбектерінің бір томдық жинағын шығарды.
After six months as a translator for Intourist, he accepted a job in the newly organized Economic Research Institute (НИЭИ) in Gosplan. the State Planning Commission. There he came to recognize the importance of forecasting and envisioning of the future. In 1973, he and several other members of this Institute moved to the Central Economic Mathematical Institute (ЦЭМИ) of the Academy of Sciences, where he was a deputy director and head of a laboratory. In 1985, he became a Deputy Director of the newly organized Institute of Economic Forecasting in the Academy of Sciences. Following the death in 1987 of the founding director of this Institute, A. I. Anchishkin, Yaremenko became its director and served in this capacity until his sudden death of a heart attack that began in his office. In 1987 he was made a corresponding member of the Academy of Sciences; and in 1994, a full member. In 1990 1991, he served on the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union. In the 1980s, the Five Year Plans were set in 20 year outlooks on economic, scientific and technical development which were primarily the work of Yaremenko. His most fundamental contribution to economics was the working out of the theory of the multilevel economy. In this theory, different levels of the economy have access to resources of different quality. There had been various economic theories of socialism. Yaremenko's work, however, was unique in describing theoretically and analytically how it actually worked in the Soviet Union. Yaremenko was one of the principal economic advisers to Mikhail Gorbachev, last president of the USSR. Yaremenko warned that simply discontinuing central planning and opening the country to foreign trade would lead to collapse of consumer goods sectors which could not compete with imports. Rather, the system of priorities should first be used to transform the economy's structure to something approximating that of market economy. This advice was not heeded, and the consequences were much as he had anticipated. In the 1990s, he was sharply critical of the policies adopted by the Russian government. He was not at all opposed to an orderly transition to a market economy but felt that the “shock therapy” approach was needlessly costly. Throughout his professional career, he was much concerned with sources of information on the economy. On weekends, he often went to the Lenin library to see what the technical journals had to offer about the economic situation in various industries. In the 1990s, he engaged a sociologist, S. A. Belonovskiï, to interview plant managers around the country. In 1993 and again in 1995, Belonovskiï interviewed Yaremenko. After his death, these interviews were edited by Belonovskiï and G. A. Yaremenko into a book, Economic Conversations, which appeared in 1998. They afford a unique and altogether remarkable commentary on the dramatic events in the Russian economy during the first half of the 1990s. In October 2015, the year of the 80th anniversary of Yaremenko's birth, the Economic Forecasting Institute of the Academy of Sciences held a three day conference to honor his memory. The first day was devoted to analysis of the current economic situation; the second, to economic modeling; and the third, to studies on the economy of China. For this occasion, the Institute issued a one volume collection of Yaremenko's most important works.