1860 жылғы «Wide Awakes» жастар ұйымы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

1860 жылдардағы республикалық жастар ұйымы. "Wide Awakes" – АҚШ-та 1860 жылғы президенттік сайлау кезінде Республикалық партия құрған, бастапқыда жастар ұйымы, кейіннен жарымәскери ұйымға айналған. Ұйым көптеген адамды саяси қатысуға тартты, өзін жас сайлаушылардың жаңа үні деп жариялады, бұл үшін танымал қоғамдық шаралар, бәсекелестік рух пен бауырластық, тіпті жарнамалық комикстерді пайдаланды. Құрылымды және жауынгерлік "Wide Awakes" 1850-ші жылдардағы партиялық тұрақсыздықтан күйреген бір буынға үндеді және солтүстік жастарында қажетті саяси өзін-өзі тану сезімін қалыптастырды.

Шолу

1860 жылдың наурыз айының басында Авраам Линкольн Коннектикут штатының Хартфорд қаласында құлдықтың таралуына қарсы және жұмысшылардың ереуілге шығу құқығын қолдап сөйледі. "Wide Awakes" деп аталатын республикалық топты құрған бес дүкен қызметкері Линкольнге арналған шеруге қатысуға шешім қабылдады, ол сөйлегеннен кейін қонақ үйіне дейін ұйымдастырылған шамды сүйемелдеуге риза болды. Келесі апталарда Линкольннің сайлау штабы ел бойынша "Wide Awakes" ұйымын дамытуды және оларды жаңа сайлаушыларды тіркеу науқанын бастау үшін пайдалануды жоспарлады, себебі жаңа және жас сайлаушылар жаңа партияларды қабылдауға бейім екенін білді. "The New York Times" газеті "Wide Awakes" мүшелерін "ерлігі мен күші бар, республикалық нанымдарында адал және біз кіріскен сайлау кампаниясын жүргізуде ынталы жас жігіттер" деп сипаттады. 1860 жылдың 3 қазанында Чикагода 10 мың "Wide Awakes" үш шақырымдық шеруге қатысты. Бұл митинг туралы хабар Chicago Tribune газетінің сегіз бағанында жарияланды. Индианадағы бір тарихшы былай деп хабарлады: 1860 жыл – Хузиер сайлаушыларының естелігіндегі ең жарқын жыл болды. "Сөйлеген сөздер, түнгі шамдармен шерулер, және барлық партияларда түрлі шу мен қаос болды", - деп жазды "Independent" Indianapolis Locomotive газеті. Конгрессмен Джулиан да ағымдағы сайлау кампаниясындағы "көркемдік пен әсемдікке" таң қалды. Әр партия өзінің жақтастарын тәртіпті саяси клубтарға біріктіруге тырысты, бірақ ең танымалдары Линкольннің "Rail Maulers" және "Wide Awakes" болды, олардың ұйымдары бүкіл штат бойынша тараған. Бұл жартылай әскери топтардың мүшелері барлық республикалық шараларға қатысты. Әсіресе "Wide Awakes" жақсы дайындықтан өткен және партия спикерлерін сүйемелдеуде және қоғамдық жиналыстарда тәртіп сақтауда саяси полиция рөлін атқарды. Партиялық бәсекелестік әр саяси митингті баннерлермен безендірілген көшелер арқылы ұйымдастырылған шерулерге, шамдармен жүріске, әсем безендірілген платформалар мен суреттерге, дауыс оркестрлерге және фейерверктерге айналдырды. 1860 жылғы сайлау кампаниясының ортасында республикашылар әрбір солтүстік (еркін) штаттағы әр округте "Wide Awake" бөлімшелері бар екенін мақтан тұтты.

In early March 1860, Abraham Lincoln spoke in Hartford, Connecticut, against the spread of slavery and for the right of workers to strike. Five store clerks, who had started a Republican group called the Wide Awakes, decided to join a parade for Lincoln, who delighted in the torchlight escort back to his hotel provided for him after his speech. Over the ensuing weeks, the Lincoln campaign made plans to develop Wide Awakes throughout the country and to use them to spearhead large voter registration drives, since they knew that new voters and young voters tend to embrace new and young parties. Members of the Wide Awakes were described by The New York Times as "young men of character and energy, earnest in their Republican convictions and enthusiastic in prosecuting the canvass on which we have entered." In Chicago, on October 3, 1860, 10,000 Wide Awakes marched in a three mile procession. The story on that rally occupied eight columns of the Chicago Tribune. In Indiana, one historian reported:

1860 was the most colorful in the memory of the Hoosier electorate. “Speeches, day and night, torch light processions, and all kinds of noise and confusion are the go, with all parties,” commented the “independent” Indianapolis Locomotive. Congressman Julian too was impressed by the “contrivance and spectacular display” which prevailed in the current canvass. Each party took unusual pains to mobilize its followers in disciplined political clubs, but the most remarkable of these were the Lincoln “Rail Maulers” and “Wide Awakes,” whose organizations extended throughout the state. Clad in gaudy uniforms the members of these quasi military bands participated in all Republican demonstrations. The “Wide Awakes” in particular were well drilled and served as political police in escorting party speakers and in preserving order at public meetings. Party emulation made every political rally the occasion for carefully arranged parades through banner bedecked streets, torchlight processions, elaborate floats and transparencies, blaring bands, and fireworks. By the middle of the 1860 campaign, Republicans bragged that they had Wide Awake chapters in every county of every northern (free) state.</blockquote>

Әлеуметтік өлшемдер

Олардың аты қандай болса да, екі партияның да маршыру клубтарының оркестрлері мен әсем киімдері болған. Әлеуметтік жағдайлары былай сипатталған: «Ояу шаяндар», «Жеңілмейтіндер» және басқа да маршыру клубтарына қосылған жас жігіттер мен балаларға арзан формалар сатылып, әсерлі марш тәсілдері үйретілген. Мариондағы «Ояу шаян» формасы майлы матадан жасалған плащ, бас киім және қызыл белдеуден тұрды, бұл заттар шам немесе факелмен бірге 1,33 долларға сатылды. Олардың «құрт қоршауындағы маршын» көзге елестете беруге болады, сондай-ақ Линкольнмен теміржол бөлуші ретінде байланыс орнатуға болады – бұл байланыс бізге бұрынғы күндердің [1840 жылғы] қарапайым үй және қызыл шарап символикасын еске түсіреді. Дегенмен, ең маңызды байланыс – 1850 жылдардағы «милициялық қызулыққа» жасалған байланыс. Солтүстік және Оңтүстік Американың көптеген азаматтары әскери киімдер мен шендерге, әскери жиындар мен шерулерге, сондай-ақ олардың роталары қысқы әлеуметтік маусымда өткізетін салтанатты кештерге қуанды. Кішілері оларды 1,33 долларға теңеуге тырысқанға күмән жоқ, ал ата-аналарына жастық шақтағы тәртіпсіздікті уақытша әскери тәртіпке бағындыруға мүмкіндік берілді. Ал тұрақты науқан клубтарына басқаша қызығушылық туды. Клуб ұйымдастырылғаннан кейін атқарылар алғашқы істердің бірі – «әйелдерді» жиналыстарға шақыру болды. Көптеген мүшелер бойдақ жігіттер болды, ал науқан жазғы пикниктер, кеме саяхаттары және басқа да ойын-сауықтардан кейін, қысқы маусымда милициялық роталар, өрт сөндірушілер және бауырластық ложалар ұйымдастырған кештерге дейін салыстырмалы түрде тыныш әлеуметтік маусымда өтті. Науқан клубтары бойдақ жігіттер мен қыздардың әлеуметтік маусымдарын ұзартуға және байланыстыруға көмектесті, сондай-ақ оларға көтеріңкі саяхаттауға мүмкіндік берді. «Үйге қайту көңілді болды», – деп жазды Дубук республикалық клубының редакторы Галенадағы митингтен оралған сапар туралы. «Нэнси Роджерс мырзаға жиі-жиі үш рет «хош» айтылды». Капитан Пэт Конгер айналадағы ең сұлу адам еді және оның демократ емес екеніне өкінеміз.

Whatever their names, marching clubs of both parties often had bands and fancy uniforms. The social dimensions have been described:

The young men and boys who joined the Wide Awakes, Invincibles, and other marching clubs were sold inexpensive uniforms and taught impressive march maneuvers. In Marion the Wide Awake uniform consisted of an oil cloth cape and cap and a red sash, which along with a lamp or torch cost $1.33. Their “worm fence march” can be imagined, as can a nice connection to Lincoln as rail splitter—a connection that does remind us of the log cabin and hard cider symbolism of earlier days [of 1840]. The more important connection to be made, however, is to the “militia fever” of the 1850s. Many Americans north and south delighted in military uniforms and titles, musters and parades, and the formal balls their companies sponsored during the winter social season. Their younger brothers no doubt delighted in aping them, so far as $1.33 would allow, while their parents were provided with a means by which youthful rowdyism was, for a time, channeled into a military form of discipline. The regular campaign clubs, meanwhile, were given a different attraction. One of the first items of business, once the club was organized, was to invite “the ladies” to meetings. Many members were single young men, and the campaign occurred during a relatively slow social season following the picnics, steamboat excursions, and other outings of the summer, and preceding the balls sponsored by militia companies, fire companies, and fraternal lodges during the winter. Campaign clubs helped to extend and connect the social seasons for single young men and women, and gave both an occasion for high spirited travel. “Coming home there was fun,” wrote the Democratic editor of a Dubuque Republican club excursion to a rally in Galena. “There were frequent ‘three cheers for Miss Nancy Rogers.’ Captain Pat Conger was the best looking man on the ground and we can only say that it is a pity he is not a Democrat.”

Миссиялық мәлімдеме

Wide Awakes-тің типтік бөлімдері де бейресми миссиялық мәлімдеме қабылдады. Келесі мысал Чикаго бөлімінен алынған:

Саяси полиция қызметін атқару. Біздің қалаға азаматтарға сөз сөйлеу үшін келген республикашыл спикерлердің барлығына қадағалау жасау. Барлық қоғамдық жиналыстарға бірлесіп қатысып, тәртіп сақталғанын және спикерге немесе жиналысқа кедергі келтірілмегенін қамтамасыз ету. Сайлау учаскелеріне барып, әрбір заңды дауыс берушіге әділдік орындалғанын қадағалау. Өз мінез-құлқымен барлық республикашыларды қатарына қосылуға ынталандыру. Республикалық партияның мүддесі үшін үлкен күшпен жұмыс істейтін бірлестік болу.

Мүшелік куәлігі

Wide Awakes ұйымының осы мүшелік куәлігінде АҚШ Капитолийі алдындағы көпшілік пен әскерлерді бейнелейтін орталық сурет бар. Әскерлердің кейбіреуі ұзын қатарлармен жүріп өтеді, ал басқалары Капитолийге қарай оқтар атып, әуеге көтереді. Көпшілік Капитолийдің сатыларында тұрып, ғимараттың кіреберісіне қарай көтеріліп бара жатқан жалғыз адамды қоршап тұр, бұл Авраам Линкольн болуы мүмкін. Куәліктің шеңбері рельстік қоршаудың үстіне жамылған АҚШ туымен және оның үстінде зәйтүн бұтақтарымен безендірілген. Жоғарғы бұрыштарда Линкольннің (сол жақта) және оның серігі Ханнибал Хамлиннің (оң жақта) сопақша медальондары орналасқан. Бұрыштарда ағаш тіліп алуға арналған шүмектер бейнеленген. Көңілділікпен қарап тұрған бір көз бұлттардың арасынан байқап тұр. Екі жақта да қоғамның форма киген мүшелері тұр, олардың әдеттегі қысқа плащтары мен қалқаншалары бар. Бірінің қолында таяқ пен шам (сол жақта), екіншісінде тұтанған машақ бар. Төменде, қалқандағы бүркіт «E Pluribus Unum» жазуы бар лента, жебелер мен зәйтүн бұтағын ұстап тұр. Оның алдында үзілген шынжырлар жатыр. Сол жақта күн таулы ландшафттан көтеріліп, локомотив даламен өтіп бара жатыр. Оң жақтағы көрініс – өнеркәсіптік қала: шығыс қаласы, оның порты қайықтарға толы. Алдыңғы жолда бір адам ағаштан жасалған рельске қашау соғып жатыр.

Стоунның далалық төңкерісі

1860 жылдың тамызында Иллинойс штатының Адамс округіндегі Стоунс Прериде, қазіргі Плейнвилл ауылының жанында саяси митинг өткізу жоспарланған. Иллинойстың батысындағы бұл аймақ президенттікке үміткер екі кандидатқа да жақсы таныс еді. Республикалық кандидат Абрахам Линкольн бұл жерде белгілі болғанымен, оның демократ оппоненты Стивен Дуглас жақын маңда заңгерлікпен айналысқан. Адамс округі жергілікті наразылыққа қоса, Миссури – құлдар ұсталған штатпен шекаралас болды. Митингті республикашылдар ұйымдастырды. Алғаш хабарланғанда демократ спикерлеріне шақыру жолданған. Бірақ шақыру кейіннен алынып қойылды, алайда бұл факт кеңінен жарияланбады, соның салдарынан бұл республикалық митинг пе, әлде республикашылдар мен демократтардың пікірсайысы ма деген жаңсақтық туды. 1860 жылғы науқан барысында елді мекендерде 46 метрге дейін биік полюстерді орнату кең таралған. Саяси партиялар қарсы кандидаттарының туларын және бейнелерін осы полюстерге іліп қоятын. Митингке бет алғанда Куинсидің «Wide Awakes» тобы Пейсон қаласынан өтті, ондағы тұрғындар рельстің үстінде отырған Линкольннің әжуалы бейнесі бар полюс орнатқан еді. Алайда «Wide Awakes» тобы мас Дугластың рельс үстінен құлап жатқан суреті салынған баннерді алып жүрді. Алдын ала қақтығыстан аулақ болу үшін «Wide Awakes» тобы Стоун-Крикке қарай жол тартты. 1860 жылдың 25 тамызында өткен митингке шамамен 7000 адам қатысты. Демократтар кандидаттарымен пікірсайыс өткізілетінін күтіп келді. Бірақ олардың орнына республикашылдардың трибунасын көрді және оларды сынай бастады. «Wide Awakes» спикерлерді қорғады, нәтижесінде бірнеше жүз адам қатысқан жалпы төбелес болды. Митингтен кейін «Wide Awakes» тобы Пейсон арқылы қайтып келді, онда олар өздерінің полюсін күзетіп тұрған жүз демократты тапты. «Wide Awakes» қақтығыстан жалтарғанымен, қаладан шығып бара жатқанда оларға оқ атылды. «Wide Awakes» тобының туы оқтан тесілді, бірнеше адамның жарақат алғаны хабарланды.

In August 1860, a political rally was scheduled to be held at Stone's Prairie in Adams County, Illinois, near the modern village of Plainville. This area, in the far west of Illinois, was familiar to two of the presidential candidates. Although the Republican candidate, Abraham Lincoln, was known in the area, his Democratic opponent, Stephen Douglas, had practiced law nearby. In addition to local animosity, Adams County was close to the border with Missouri, a slave state. The rally was organized by the Republicans. When it was initially announced, there was an invitation to Democratic speakers. Although the invitation was later withdrawn, that fact was not widely disseminated, which resulted in confusion as to whether it was to be a Republican rally or a debate between Republican and Democratic supporters. During the 1860 campaign, it was a common practice for settlements to raise poles, as much as 150 feet (46 m) high. The political parties hung flags and effigies of the candidates they opposed from the poles. On the way to the rally, the Quincy Wide Awakes passed through Payson, the residents of which had erected a pole with an offensive effigy of Lincoln astride a rail. The Wide Awakes, however, carried a banner with an equally offensive depiction of a drunken Douglas falling over a pile of rails. An early confrontation was avoided, with the Wide Awakes proceeding to Stone's Creek. The August 25, 1860 rally involved around 7000 participants. Democrats appeared expecting to hear their candidates in a debate. They were instead treated to a podium of Republicans, whom they heckled. The Wide Awakes defended the speakers, and a general melee resulted, involving several hundred men. After the rally, the Wide Awakes returned through Payson, where they found a hundred Democrats guarding their pole. Although Wide Awakes avoided confrontation, shots were fired at them while they left town. The Wide Awakes' flag was pierced by shots, and several were reported to have been injured.

Оңтүстік реакциясы

1860 жылы Техас сенаторы Луис Т. Вигфолл өзінің туған штаты Техаста өрт пен вандализмнің толқынының артында «Wide Awakes» тұрғанын мәлімдеді. 1860 жылы «Wide Awakes» Оңтүстікте ешқандай жерде шеру тартпаған, бірақ олар аймақтағы құл иелері мен жер иелерінің азшылығының ең үлкен қорқынышын білдірді: құлдарды азат етуге, жерлерін ұрлап алуға және олардың өмір салтын жоюға ниеттенген қанаушы күш. Олардың киім-кешектері мен жабдықтары «олар түн ортасында шеруге шығып, есіктерімізді бұзу үшін рельстер, үйлерімізді өртейтін маштар алып жүреді, ал ұзын қара плащтарының астында тамырымызды кесетін пышақтар жасырылған» деген сеніммен осы қорқынышты одан әрі күшейте түсті. Оңтүстік үшін «Wide Awakes» Линкольн сайланған жағдайда болатын оқиғалардың алғы көрінісі болды. Солтүстік келісімге бармай, күшпен Оңтүстікке таңуға батыл болатын. «Жарты миллионнан астам адам униформа киіп, жаттығудан өткен, олардың ұйымдасу мақсаты – мен тұратын елді от пен қылышпен басып алу». Бұл көзқарас Солтүстікте «Wide Awakes» кеңінен қабылдануымен одан әрі күшейді. 1858 жылдың 25 қазанында Нью-Йорк сенаторы Сьюард толқулы халыққа «революция басталды» деп мәлімдеді және «Wide Awakes» туралы «барлық жерді қайтадан иеленуге және конституция мен бостандыққа опасыздық жасағандарды бір шешуші соққымен жеңіп, мәңгілікке ұялататын күштер» деп сөз сөйледі. Оңтүстік үшін «Wide Awakes» және Солтүстік тек Оңтүстік толыққанды бағынышқа түскенде ғана тоқтар еді. Оңтүстік өздеріне де «Wide Awakes» қажеттігін түсінді және «Оңтүстікте қарсыласу ұйымын» құру үшін қозғалыс бастады, ол американдық революцияның патриоттық жасақтарының атымен «Minutemen» деп аталды. Оңтүстік «Wide Awakes»-ты Солтүстіктің жеке армиясы деп қарады және өз армиясын құруға бел буды. Олар енді «Солтүстіктің адасқан және зұлымдарының Оңтүстіктің күнәсіз азаматтарының пәктігіне, заңдарына және гүлденуіне қарсы жасаған қарақорлық, кісі өлтіру, бүлік, ластану және өртке ойнаудың қорқынышын» көтере алмайтын. «Minutemen» – Оңтүстіктің ресми емес армиясы болды. «Wide Awakes» сияқты, олар да «қаруланып, жабдықталған және жаттығудан өткен, Оңтүстік штаттарының қазіргі қауіпті жағдайында туындауы мүмкін кез келген төтенше жағдайға дайын болуға міндетті қарулы адамдардан құралған топты құруға тиіс» деп күтілді.

In 1860, Texas Senator Louis T. Wigfall alleged that Wide Awakes were behind a wave of arson and vandalism in his home state of Texas. The Wide Awakes never marched anywhere in the South in 1860, but they represented the region's minority of slave and land owners’ greatest fear: an oppressive force bent on marching down, liberating the slaves, stealing their land, and pushing aside their way of life. Their outfits and equipment only further incited that fear with beliefs that "they parade at midnight, carry rails to break open our doors, torches to fire our dwellings, and beneath their long black capes, the knife to cut our throats." To the South, the Wide Awakes were only a taste of what was to come if Lincoln were to be elected. The North would not compromise and could force themselves upon the South. "One–half million of men uniformed and drilled, and the purpose of their organization to sweep the country in which I live with fire and sword." That mindset was not appeased by the wide acceptance of the Wide Awakes in the North. On October 25, 1858, Senator Seward of New York stated to an excited crowd that "a revolution has begun" and alluded to Wide Awakes as "forces with which to recover back again all the fields and to confound and overthrow, by one decisive blow, the betrayers of the constitution and freedom forever." To the South, the Wide Awakes and the North would be content only when the South was fully dominated. The South recognized the need for their own Wide Awakes and thus started a movement to create "a counteracting organization in the South," dubbed the "Minutemen," after the Patriot militias of the American Revolution of the same name. The South viewed the Wide Awakes as the North's private army and determined on creating their own. It would no longer entertain the "abhorrence of the rapine, murder, insurrection, pollution and incendiarism which have been plotted by the deluded and vicious of the North, against the chastity, law and prosperity of innocent and unoffending citizens of the South." The Minutemen were the South's unofficial army. Like that of the Wide Awakes, they were expected "to form an armed body of men whose duty is to arm, equip and drill, and be ready for any emergency that may arise in the present perilous position of Southern States. "</blockquote>

Сент-Луисті қорғау

1861 жылдың басында Сент-Луистегі Wide Awakes ұйымы Америка Азамат соғысы басталғанда жартылай әскери операцияларға қатысты. Франсис Престон Блэр, кіші, және армия капитаны Натаниел Лионның көмегімен, Сент-Луис Wide Awakes қалаға қару-жарақ контрабандасымен әкеліп, бір қоймада жасырын жаттығулар жасады. Мақсаты – оларды федералды Сент-Луис Арсеналын қорғауға дайындау болды, оны Конфедерация тарапынан қолдаушылар басып алуға ниеттенген. Лион Блэр арқылы саяси байланыстарын пайдаланып, Арсеналдың командирі лауазымына тағайындалды. Ол шен алудан кейін, Сент-Луис Wide Awakes ұйымын түн жамылында Арсеналға көшірді. Лионның Wide Awakes ұйымы, енді 1861 жылдың 10 мамырында Миссури штатының милиция бөлігін Сент-Луис маңынан тұтқындау үшін Одақ армиясына қабылданды, бұл оқиға кейіннен Кэмп Джексон оқиғасы деп белгілі болды. Тұтқындалған милиция әскерлері Арсеналға қарай қадам басқанда, сол күні көптеген бейбіт тұрғындардың қаза болуына немесе жаралануына әкелген тәртіпсіздіктер орын алды. Бұл оқиға Миссуриде Азамат соғысының нақты басталуын білдірді.