Эдуард Шёнфельд: 19 ғасыр неміс астрономының өмірі мен еңбектері
Eduard Schönfeld
Эдуард Шёнфельд (1828-1891) – неміс астрономы, бастапқыда архитектура мен химияны оқыған, бірақ астрономияға қайта оралған ғалым. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдағы неміс астрономы Эдуард Шенфельд (22 желтоқсан 1828 – 1 мамыр 1891) – неміс астрономы.
19th century German astronomer
Eduard Schönfeld (22 December 18281 May 1891) was a German astronomer.
Білім
Шёнфельд Саксония-Майнинген герцогтығының Хильбургхаузен қаласында дүниеге келді, онда ол гимназияда ерекше оқу жолын аяқтады. Гимназияны бітіргеннен кейін астрономиямен шұғылдануды қалаған, бірақ әкесінің тілегімен бұл ойдан бас тарды. Алдымен Ганноверге, кейін Кассельге сәулет өнерін оқуға барып, алайда оған құлшынысы аз болды. 1849 жылы ол Марбургте Бунсеннің басшылығымен химияны оқыды, Герлингтің дәрістері оның астрономияға деген құмарлығын қайта оятып, жаңғыртты. 1851 жылы Бонн обсерваториясына сапар шегіп, Фридрих Вильгельм Аргеландерден астрономияны үйренді. 1853 жылы ассистент болып тағайындалды, ал келесі жылы «Nova elementa Thetidis» еңбегімен доктор ғылымын қорғады. Боннда ол солтүстік аспанның «Durchmusterung» дайындалуына маңызды үлес қосты. Ол өзгермелі жұлдыздардың жарық өзгерістерін зерттеуге кірісті, айдың жарығы аймақтық байқауларға қолайсыз болған түндерді осы жұмысқа арнады. Бұл зерттеулердің нәтижелері «Sitz. Berich. Wien. Akad.» журналының xlii томында жарияланды.
Schönfeld was born at Hildburghausen, in the Duchy of Saxe Meiningen, where he had a distinguished career at the gymnasium. On leaving the gymnasium, he desired to devote himself to astronomy, but abandoned the idea in deference to his father's wishes. He went first to Hanover, and afterwards to Kassel to study architecture, for which he seems to have had little inclination. 1849 found him studying chemistry under Bunsen at Marburg, where his love for astronomy was revived by Gerling's lectures. In 1851 he visited the Bonn Observatory and studied astronomy under Friedrich Wilhelm Argelander. In 1853 he was appointed assistant, and in the following year won a doctor's degree with his treatise Nova elementa Thetidis. At Bonn he took an important part in preparing the Durchmusterung of the northern heavens. He took up the investigation of the light changes in variable stars, devoting to this work nights which, on account of moonlight, were unsuitable for zone observations. The results of these researches were published in the Sitz. Berich. Wien. Akad. vol. xlii.
Мангейм обсерваториясы
Қысқа мерзімге ол Бонн қаласында приват-доцент болды, бірақ 1859 жылы Мангейм обсерваториясының директоры болып тағайындалды. Обсерваторияның құрал-жабдығы біршама ескірген, оның ең үлкен телескопы 73 сызықты апертурасы бар шағын рефрактор телескопы болды, бірақ ол өзінде бар құралдарға сай жұмыс бағытын таңдады, яғни тұмандықтар мен өзгермелі жұлдыздарды бақылап, кометалар мен жаңа планеталарды қадағалады. Оның тұмандықтарды бақылау нәтижелері Astronomische Beobachtungen der Grossherzoglichen Sternwarte zu Mannheim журналының 1-ші және 2-ші бөлімдерінде (1862 және 1875 жылдар) жарияланды, ал өзгермелі жұлдыздарды бақылау нәтижелері Jahresberichte des Mannheimer Vereins für Naturkunde, №32 және №39 (1866 және 1875 жылдар) басылымдарында жарық көрді.
For a short time he was a Privatdozent at Bonn, but in 1859 he was appointed director of the Mannheim Observatory. The instrumental equipment of that observatory was somewhat antiquated, his largest telescope being a small refractor of 73 lines aperture, but he selected a line of work to suit the instruments at his disposal, observing nebulae and variable stars and keeping a watch on comets and new planets. The results of his observations of nebulae are contained in two catalogues published in the Astronomische Beobachtungen der Grossherzoglichen Sternwarte zu Mannheim, 1st and 2nd parts (1862 and 1875), and those of his variable star observations appeared in the Jahresberichte des Mannheimer Vereins für Naturkunde, Nos. 32 and 39 (1866 and 1875).
Бонн обсерваториясы
Аргеландердің 17 ақпанда 1875 жылы қайтыс болуынан кейін, Шенфельд Бонн обсерваториясының директоры болып тағайындалды. Ол тағайындалғаннан кейін көп ұзамай, Аргеландердің жоспары бойынша аспанның 23 градус оңтүстік деклинациясына дейін зерттеуін кеңейту – өзінің соңғы және ең маңызды жұмысын бастады. Аргеландердің басшылығымен солтүстік аспанды зерттеу кезінде алған тәжірибесі Шенфельдке қолданылған әдістерді жақсартуға мүмкіндік берді, бұл жұмыстың дәлдігін арттырды. Жұмыс 1881 жылдың наурыз айында іс жүзінде аяқталды, тек кейбір түзетулер қалуда. Бұл аймақтық бақылаулар 363 932 жұлдыздың жеке орналасқан координаттарын қамтиды және 1886 жылы Бонн обсерваториясының сегізінші томы ретінде жарияланған 2 және 23 градус оңтүстік деклинация арасындағы 133 659 жұлдыздың каталогының негізін құрады.
On the death of Argelander, which occurred on 17 February 1875, Schönfeld was appointed to succeed him as director of the Bonn Observatory, and soon after his appointment he began his last and greatest piece of work, the extension, on Argelander's plan, of the survey of the heavens down to 23 degrees of south declination. The experience gained on the northern survey under Argelander's direction enabled Schönfeld to introduce some improvements in the methods employed, which increased the accuracy of this work, which was practically accomplished in March 1881, some revision only remaining to be done. These zone observations afforded 363,932 separate places of stars, and form the groundwork of the catalogue of 133,659 stars between 2 and 23 degrees south declination, which was published in 1886 as the eighth volume of the Bonn observations.
Қауымдастықтар
Шёнфельд 1863 жылы құрылған Астрономиялық қоғамның негізін қалаушы мүшесі болды, 1869 жылға дейін кеңес мүшесі қызметін атқарды, ал 1875 жылы қоғамның басылымдарының редакторы және Виннекемен бірге хатшы болып тағайындалды. 1878 жылы ол Корольдік астрономиялық қоғамның шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды.
Schönfeld was a member of the Astronomische Gesellschaft from its foundation in 1863, being a member of council up to 1869, and in 1875 becoming editor of its publications and secretary in conjunction with Winnecke. In 1878 he was elected a Foreign Associate of the Royal Astronomical Society.
Мұра
5926 Шенфельд кіші планетасы оның құрметіне берілген.
Minor planet 5926 Schönfeld is named in his honor.