Кіріспе

Pontiac Grand Am – 1973 және 2005 жылдар аралығында Pontiac компаниясы әртүрлі жылдары шығарған автомобиль моделі. Алғашқы екі буыны LeMans GM A платформасында артқы жетектегі (RWD) орта өлшемді автомобиль ретінде шығарылған Grand Am атауы, соңғы үш буынында алдыңғы жетектегі (FWD) компакт көлік үшін қайта қолданылды. Бұл платформа бастапқыда GTO-ның келесі ұрпағы болу үшін әзірленген, бірақ бұлшықетті автомобиль дәуірі аяқталуға жақын болды. Сондықтан, Pontiac бұл модельді еуропалық сәнді спорт седандарына Американың жауабы ретінде жасауға шешім қабылдады. Grand Am (GA) атауы басқа екі Pontiac моделінен алынған; «Grand» – Grand Prix көлігінің сәнін, ал «Am» – Trans Am көлігінің өнімділігін білдіреді. Бұл бірінші буын GA көліктерінде инновациялық ерекшеліктер болды, соның ішінде деформацияланатын уретан алдыңғы бөлігі (1968 жылғы GTO-да қолданылған Endura бамперінің жетілдірілген нұсқасы) және радиалды шиналар (RTS – Radial Tuned Suspension) стандартты жабдық ретінде орнатылған үш GM көлігінің (Olds Cutlass Salon, Chevy Monte Carlo S) бірі болды. Орта өлшемді Grand Am 1980 жылы Pontiac 6000 көлігімен ауыстырылып, өндірілімі тоқтатылды. 1985 жылы GM N платформасына негізделген, Pontiac Phoenix көлігінің орнына келген шағын өлшемді Grand Am шығарылды. Бұл Pontiac-тың ең көп сатылатын көлігі болды және кейіннен Pontiac G6 көлігімен алмастырылды, ол Grand Am-нің 6-шы буыны болуы тиіс еді. 1973–1975 жылдар аралығындағы барлық Grand Am көліктері Мичиган штатындағы Pontiac қаласындағы Pontiac негізгі құрастыру зауытында жасалған. 1978–1980 жылдар аралығындағы Grand Am көліктері Мичиган штатындағы Pontiac қаласындағы Pontiac негізгі құрастыру зауытында және Джорджия штатындағы Атланта қаласындағы GMAD Lakewood зауытында жасалған. 1985–2005 жылдар аралығындағы барлық Grand Am көліктері Мичиган штатындағы Lansing қаласындағы Lansing Car Assembly зауытында жасалған.

Бірінші буын (1973-1975)

Grand Am компаниясының тарихы Pontiac компаниясының басшыларының Mercedes, BMW, Toyota және Nissan компанияларының АҚШ нарығына енгенін байқауымен басталады. Ерекше айта кетерлік жайт, американдық спорттық автомобильдер көбінесе сәндік мүмкіндіктерсіз, ал сәнді автомобильдер спорттық мүмкіндіктерсіз болып келді. Шетелдік өндірушілер бұл мүмкіндіктерді біріктіріп, қуатты қозғалтқыштармен және тепе-тең басқарумен жабдықталған сәнді купелер мен седандарды нарыққа ұсынды. Pontiac, Grand Prix моделін Trans Am моделімен біріктіріп, Grand Am-ді құрды, бұл атау тактикасы сәнді Pontiac Grand Ville моделімен де ортақ. Pontiac LeMans моделімен бөліскен A платформасында құрастырылған, GTO моделі үшін арналған кузов қайта таңбаланды және ең жоғары деңгейдегі Grand Prix интерьерімен жабдықталды, сондай-ақ Grand Prix, Bonneville және Grand Ville модельдерінен алынған үлкен қозғалтқыш орнатылды. Бірінші өндіріс жылында барлығы 43 136 Grand Am машинасы жасалды. Grand Am стандартты 2 баррельді V8 қозғалтқышымен, сондай-ақ 4 жылдамдықты қолмен беріліспен ғана қол жетімді 4 баррельді нұсқасымен, немесе қос шығарумен, немесе қос шығарумен жабдықталған 4 баррельді нұсқасымен ұсынылды. Қозғалтқыштың көлемі литрлермен көрсетілген, көліктің еуропалық сипатын көрсету мақсатында, багаж бөлімінде көрсетілді. Барлық қозғалтқыштарға Turbo Hydramatic 400 автоматты берілісі стандартты жабдық ретінде орнатылды. 1973 және 1974 жылдары 400/4 баррельді қозғалтқышпен 4 жылдамдықты қолмен беріліс қол жетімді болды, бірақ ол аса танымал болған жоқ. 1973 жылғы Pontiac Grand Am стилінде бірегей икемді уретан алдыңғы панельдің орталық бөлігі ("Endura" мұрын деп аталды) болды, оны басуға болады және шағын соқтығысқаннан кейін бастапқы пішініне оралады, сондай-ақ жаңа энергияны сіңіретін бамперлер, тік сызықтары бар алты торлық ашылу, көлденең бағытталған фаралар, көлденең артқы шамдар және хромды артқы бампер болды. Бұған қоса, Grand Am стандартты жабдық ретінде Radial Tuned Suspension (RTS) жүйесімен жабдықталды, оған радиалды дөңгелектер, Pliacell амортизаторлары және алдыңғы және артқы тұрақтандырғыштар кірді. Серіппелер компьютерлік таңдаудан өткен деп жарнамаланды. Grand Am сонымен қатар АҚШ-та жасалған алғашқы автомобильдердің бірі болды, онда ондаған жылдар бойы импортталған автомобильдерде кең таралған фараның жарық диммерін басқаруға арналған сигналдық шам орнатылған. Стандартты жабдыққа желдеткішсіз сырғытпалы жел әйнегі сүрткіштері, алдыңғы тұрақтандырғыш және жел әйнегінде орналасқан радио антеннасы кірді. Қозғалтқыш таңдаулары: 2 баррельді, бір шығарумен, шығару қуаты , 400 кубтық дюймді 4 баррельді, бір шығарумен, шығару қуаты , 400 кубтық дюймді 4 баррельді, қос шығарумен, шығару қуаты , және 455 кубтық дюймді 4 баррельді, қос шығарумен, шығару қуаты . 1973 жылғы мұнай дағдарысының салдарынан сату 50 пайыздан астам төмендеді, ал экономикалық дағдарыс жалғасқан кезде 1974 жылғы барлық модельдердің бағасы өсті. Grand Am-нің барлығы 17 083 данасы ғана жасалды.

1978 жыл

1978 жылы Grand Am маркалы машинасы Grand Prix G платформасын пайдаланып, кішірейтілген модельге қайта оралды. Ол екі және төрт есікті нұсқаларда ұсынылды, тік жолақты радиатор торы және LeMans моделінен ерекшелену үшін басқа да безендіру элементтерімен жабдықталған. 1973–1975 жылдарғы модельдер сияқты, осы буын Grand Am машиналары да стандартты радиалды шиналармен және алдыңғы және артқы стабилизаторлары бар жетілдірілген радиалды үйлесімді шассимен жабдықталды. Интерьері Grand LeMans моделіне ұқсас болды, стандартты тік спинкалы орындық, опционалды 60/40 бөлінетін орындық немесе консоль мен жолаушы жағында тіреуіші бар Strato типті жеке орындықтар, қосымша тахометр және мата немесе "Morrokide" винилге қапталған орындықтардың таңдаулы түрлері бар еді. Екі баррельді карбюратор немесе төрт баррельді карбюратор және Turbo Hydra-Matic автомат беріліс қосымша опция ретінде ұсынылды. Сыртқы түріндегі жалғыз өзгеріс – тұрақ/сигнал және габариттік шамдардың линзалары сары түске ауыстырылды. 1979 жылға жаңалық – 49 штат үшін 150 ат күшіне ие 301 төрт баррельді қозғалтқышпен жұмыс істейтін төрт жылдамдықты механикалық беріліс болды. Калифорния штатында тек автомат беріліс қол жетімді болды, ал қозғалтқыштардың қатарына стандартты Buick V6 қозғалтқышы (екі баррельді карбюратормен) және немесе төрт баррельді карбюратормен жабдықталған Chevrolet 305 V8 қозғалтқышы кірді. Ағаштан жасалған приборлық панель алюминиймен ауыстырылды, ал приборлардың шкаласы күміс түсті, қара әріптермен және сандармен, қара түсті, ақ әріптермен және сандармен өзгертілді. Стандартты тік спинкалы орындық, опционалды 60/40 бөлінетін орындық немесе консольді Strato типті жеке орындықтарды қамти отырып, мата немесе Morrokide қаптамаларындағы орындықтардың ұқсас нұсқалары ұсынылды. AM/FM CB радио комбинациясы қол жетімді болды және қыздырылатын артқы терезе қосымша опция ретінде ұсынылды. 1979 жылы Grand Am NASCAR Grand National жарысында өнер көрсетті.