Кіріспе
Университет немесе колледж қызметкерлерінің академиялық әкімшілігі – мекеменің жұмыс істеуін қамтамасыз етуге және бақылауға жауапты, профессорлық-оқытушылық құрамнан немесе ғылыми қызметкерлерден бөлек, бірақ кейбір қызметкерлерде бірлескен міндеттер болуы мүмкін. Көптеген академиялық мекемелерде осыдан бөлек әкімшілік құрылым бар. Академиялық немесе ғылыми жұмыстармен айналысатын қызметкерлермен басқарылатын мекемелердің саны аз. Көптеген жоғары лауазымды әкімшілер – жоғары білімі бар, бірақ енді оқытумен немесе ғылыми зерттеулермен айналыспайтын академиктер.
Academic administration is a branch of university or college employees responsible for the maintenance and supervision of the institution and separate from the faculty or academics, although some personnel may have joint responsibilities. Some type of separate administrative structure exists at almost all academic institutions. Fewer institutions are governed by employees who are also involved in academic or scholarly work. Many senior administrators are academics who have advanced degrees and no longer teach or conduct research.
Әкімшілік атаулар
Университеттің басшысы, әкімшілік және білім беру саласындағы жетекшісі, дәстүрге және елге байланысты, университет президенті, проректор, канцлер (АҚШ), вице-канцлер (көптеген Ұлттар Достастығы елдері), директор (Шотландия және Канада) немесе ректор (Еуропа, Ресей, Азия, Таяу Шығыс және Оңтүстік Америка) деп аталуы мүмкін. Университет кафедрасының немесе бірнеше мектептің басқарушысы декан немесе оның басқа да түрлерімен аталуы мүмкін. Университет емес, басқа академиялық оқу орындарының басшысы мектеп директоры немесе сынып жетекшісі (мектептер), директор (мекеменің басшысынан бастап бағдарлама жетекшісіне дейінгі түрлі лауазымдарды білдіру үшін қолданылады) немесе бастауыш білім беруде қолданылатын директор деп аталуы мүмкін.
Ел бойынша
Академиялық әкімшіліктер әртүрлі елдерде және әртүрлі оқу орындарында әртүрлі жолдармен ұйымдастырылған.
Австралия
Толық уақытты жоғары білім беру әкімшілері Австралияда 1970 жылдардың ортасынан бастап ерекше рөлге ие болды, мекемелер өсуі мен күрделілігімен және мақсаттарының кеңеюімен күресуге тырысқан кезде. Жоғары білім беру әкімшілерінің кәсібилігі дамыған сайын, академиялық ортадағы олардың ерекшелігі мен маңыздылығын мойындауға ұмтылыс та артты. 2004 жылы Австралия университеттерінің жалпы санынан кемінде жартысынан астам қызметкерлер басқару және әкімшілік қызметтермен айналысты. Олардың 65%-ы әйелдер. Соңғы кезде Австралия университеттерінде академиялық емес қызметкерлерді атау жүйесінде "жалпы қызметкерлер" дегеннен "кәсіби қызметкерлер" дегенге қарай өзгеріс болды. Австралиядағы әкімшілік және басқару саласында жұмыс істейтін барлық қызметкерлердің басқару органы – Жоғары білім беруді басқару қауымдастығы.
Әкімшілік құрылымдар
Ұлыбританиядағы жоғары білім берудің әкімшілік және басқару құрылымдары институттар арасында едәуір айырмашылықтарға ие. Сондықтан, жалпы құрылымды сипаттау кейбір, тіпті көптеген институттарға қолданылмайды, демек, құрылымдар туралы жалпы мәлімдеме қате түсінік тудыруы мүмкін. Ұлыбританияның барлық университеттерінде тіркеуші (Регистратор) лауазымы бар емес. Қаржы директоры тіркеушіге немесе тікелей вице-канцлерге есеп беруі мүмкін, ал басқа жоғары лауазымдар тіркеушіге есеп беруі де, бермеуі де мүмкін. Осы келесі деңгейдегі жоғары лауазымдарға адам ресурстары, мүлік және корпоративтік істер жөніндегі директорлар кіруі мүмкін. Академиялық тіркеуші көбінесе осы келесі деңгейге кіреді. Олардың негізгі міндеті – студенттерге қатысты әкімшілік процестерді іске асыру, мысалы, қабылдау, студенттік тізімдерді жүргізу, шағымдарды қарау және бітіру рәсімдерін ұйымдастыру.
Кәсіби бірлестіктер
Ұлыбританияда әкімшілік және басқару қызметкерлерінің барлығын біріктіретін бас ұйым – Университет әкімшілері қауымдастығы.
Президенттер мен канцлерлер
АҚШ-та колледж немесе университетке әдетте президент немесе канцлер басшылық етеді, ол тұрақты түрде қамқорлар кеңесіне (мекеменің сыртынан тағайындалған адамдардан құралған) есеп береді және бас атқарушы қызметін атқарады. Көптеген ірі колледждер мен университеттер қазір вице-президенттер деңгейі бар әкімшілік құрылымды пайдаланады, олардың ішінде проректор (немесе академиялық мәселелер жөніндегі вице-президент немесе академиялық деканы) бас академиялық лауазымдағы қызметкер болып табылады. Университет басшылығының демографиялық картинасы өзгеріп жатқанмен, академиялық әкімшілердің көпшілігі орта жастағы ақ нәсілді ер адамдар болып қала береді.
Президенттер мен канцлерлердің еңбекақысы
Жеке колледждердегі ең көп жалақы алатын он әкімшінің орташа жылдық табысы шамамен 2,5 миллион долларды құрайды, ал мемлекеттік колледждерде бұл көрсеткіш 1,4 миллион долларға жетеді. Бұл көрсеткіш негізгі жалақыны және басқа да кірістерді қамтиды.
Декандар
Декандар институттың әртүрлі және нақтырақ аспектілерін қадағалауға құқылы, немесе толық кампустың басшысы болуы мүмкін. Олар тікелей президентке немесе канцлерге есеп береді. Декандардың жауапкершілігі институттар арасында кең ауқымды өзгереді; кейбіреулері академиялық салалардың топтарына (мысалы, гуманитарлық ғылымдар немесе табиғаттану ғылымдары) немесе толық академиялық бөлімшелерге (мысалы, аспирантура мектебі немесе колледж) жауапты болса, ал енді біреулері академиялық емес, бірақ кампус бойынша маңызды мәселелерге, мысалы, аз ұлт өкілдерінің мәселелеріне жауапты болады. Кейбір жағдайларда проректор институттың барлық академиялық қызметкерлерін қадағалайды, бұл лауазым әдетте кез келген декандан жоғары болады. Басқа жағдайларда колледж деканы проректорға, проректордың орынбасарына немесе академиялық мәселелер жөніндегі вице-президентке теңестірілуі мүмкін. Әкімшілік иерархиясында декандардан төмен жеке академиялық және әкімшілік бөлімдердің меңгерушілері тұрады. Бұл меңгерушілер (көбінесе «төрағалар» немесе «директорлар» деп аталады) өз бөлімдерінің профессорлық-оқытушылық құрамын және қызметкерлерін қадағалайды.
Кафедралық кафедралар
Кафедра меңгерушісі әдетте тұрақты немесе кемінде тұрақты лауазымға үміткер аға оқытушы болып табылады, және оған әкімшілік персонал көмектеседі.