Кіріспе

Бразилиялық ақын Сесилия Беневидес де Карвальо Меирелес (7 қараша 1901 – 9 қараша 1964) – бразилиялық жазушы және педагог, ең алдымен ақын ретінде танымал. Ол бразилиялық модернизмнің канондық тұлғасы, португал тіліндегі ұлы әйел ақындардың бірі және Бразилияның ең үздік әйел ақыны деп есептеледі, бірақ гендерлік дискриминацияға байланысты «ақын» деген сөзді қабылдамайтын. 1940 жылдары ол Америка құрлығында саяхаттап, АҚШ, Мексика, Аргентина, Уругвай және Чилиде болды. 1940 жылдың жазында Техас университетінде (Остин) лекция оқыды. Техас астанасындағы уақыты туралы екі өлең жазды, ал қайтыс болғаннан кейін жарық көрген «АҚШ 1940» атты ұзақ (800 тал) әлеуметтік-саналы өлеңін жазды. Журналист ретінде оның мақалалары (crônicas, немесе хроникалар) көбінесе білім беру мәселелеріне, сондай-ақ Батыс жарты шар, Португалия, Еуропаның басқа бөліктері, Израиль және Үндістанға (онда ол құрметті докторлық дәрежесін алды) жасаған саяхаттарына арналған. Ақын ретінде оның стилі негізінен неосимволистік болды, ал тақырыптарында уақыттың өтімділігі және ойшыл өмір көрінетін. Ол жергілікті колоритке, халық тіліне немесе (халықтық) синтаксиспен тәжірибе жасаған жоқ, бірақ ұлттық авангардизммен байланысты Бразилиялық модернизмнің екінші кезеңінің ең маңызды ақындарының бірі саналады. Педагог ретінде білім беру реформаларын ілгерілету және балалар кітапханаларын құруды қолдады. 1935-1938 жылдары Рио-де-Жанейродағы қысқа ғұмырлы федералды округ университетінде оқытты.

Өмірбаян

Мейрелес үш жасында жетім қалған және анасының әжесімен тәрбиеленген (Тэпскотт 160). Ақын ретінде ол он сегіз жасында «Эспектрос» (1919) атты туындысымен әйгілі болды. Ол «көктем мен арманға толы атмосферада жазылған, көлеңкелі және тұманды, жайпақ және ағысқан өлең» деп сипатталған. Он жеті сонеттен тұратын жинақ әртүрлі тарихи тұлғаларға арналған. Келесі жинақтарында еркін өлеңдер болғанымен, ол дәстүрлі формалар мен символизмді қалай берген жоқ. 1919-1927 жылдары ол «Árvore Nova» және «Terra do Sol» журналдарына материалдар жариялады. Ол «Festa» рухани және трансценденттік журналының маңызды тұлғасы болды. «Festa» ақындары Сан-Паулудағы футуристер мен авангардистерге қарағанда дәстүрлі көріністер мен әмбебаптықты қолдады, олардың 1922 жылғы Көркемдік аптасы көп дау тудырды. Мейрелес әрқашан символистік ерекшеліктерін сақтап келді. Оны ең қызықтырғаны португал поэзиясы болды. 1934 жылы Португалияға сапар шегіп, Лиссабон және Коимбра университеттерінде бразилиялық әдебиет туралы лекция оқыды. 14 жыл поэзия кітабын жарияламағаннан кейін, Мейрелес өзінің маңызды туындыларының бірі – «Viagem [Voyage]» (1939) атты поэмасын жарыққа шығарды, ол оның поэзиялық жетілуін білдірді. Бұл кітап 1938 жылы Бразилия әдебиет академиясының жылдық поэзия сыйлығын жеңіп алды. Атауы өмір мен поэзияның бірігіп, рухани саяхатқа шығатын жерін көрсетеді. Мейрелес берілген католик болған, бірақ діни және әлеуметтік көзқарастарын баса көрсеткен жоқ. 1940 жылдары Мейрелес көп саяхаттап, теңіз оның маңызды бейнесіне айналды. «Mar Absoluto» (1942) – «таза поэзия» деп аталатын қасиеттері бар теңіз поэзиясы. 1953 жылы ол Гандидің туындыларына арналған симпозиумға қатысты, ал Үндістан оның жұмысына үлкен әсер етті. Ол өзіндік күшпен хинди және санскрит тілдерін үйренді. «Romanceiro da Inconfidência» (1953) ортағасырлық иберия балладалары стилінде жазылған. Бұл туындының тақырыбы 1789 жылы Минас-Жерайстағы Бразилияның тәуелсіздігіне жасалған алғашқы отаршылдық әрекеттен алынған, ал көтерілістің жетекшісі Жоаким Хосе да Силва Ксавьер – екінші Иса Мәсіх ретінде бейнеленген. «Giroflê, Giroflá» (1956) автордың Үндістан мен Италияға жасаған саяхаттарына негізделген. Мейрелес бразилиялық мерзімді басылымдарға көп үлес қосты және біраз уақыт Рио-де-Жанейродағы «Diario de Notícias» газетінің білім беру бөлімінің редакторы болды. Ол Матерлинк, Федерико Гарсия Лорка, Ануил, Ибсен, Тагор, Рилке, Вирджиния Вульф және Пушкин сияқты әртүрлі авторларды португал тіліне аударды. Оның өзге де туындылары драмалық шығармалар мен балалар кітаптарын қамтиды. Сесилия Мейрелес 1964 жылдың 9 қарашасында Рио-де-Жанейрода 63 жасқа толғаннан кейін екі күн өткен соң қатерлі ісіктен қайтыс болды. Мейрелес өмірінде сол кездегі көптеген әдеби ағымдардың ықпалына ішкі денгейде ұшырады. Алайда оның поэзиясы әрқашан жеке және терең болды. 2009 жылдың қазан айында ол Нью-Йорктегі Бразилия мәдени орталығындағы «Primeiro Congresso de Escritoras Brasileiras em Nova Iorque» (Нью-Йорктегі Бразилия әйел жазушыларының бірінші конгресінде) үш танымал автордың бірі ретінде танылды.