Сэмюэл Селвон: Тринидадтық жазушының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Тринидад жазушысы (1923–1994)

Сэмюэл Селвон (20 мамыр 1923 – 16 сәуір 1994) – Тринидадта туған, 1950-ші жылдары Лондонаға көшіп кеткен жазушы. Оның 1956 жылғы «Жалғыз лондондықтар» романы повествование және диалогтарда креолдық ағылшын тілін немесе «ұлттық тілді» қолданудағы новаторлық еңбегімен ерекшеленеді.

Өмір және жұмыс

Сэмюэл Диксон Селвон Тринидадтың оңтүстігіндегі Сан-Фернандо қаласында жеті баланың алтыншысы болып дүниеге келді. Оның әкесі Мадрастан келген бірінші буын тамил-христиан иммигранты, ал анасы – ағылшын-индийлік. Оның анасының әкесі шотланд, ал анасының әжесі индийлік болған. Селвон 15 жасында жұмысқа кеткенге дейін Сан-Фернандодағы Напарима колледжінде білім алды. 1940-1945 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корольдік теңіз резервінің жергілікті бөлімшесінде сымсыз байланыс операторы болып қызмет етті. Содан кейін ол Порт-оф-Испанияға көшіп, 1945-1950 жылдар аралығында «Тринидад Гардиан» газетінде тілші болып жұмыс істеді, сондай-ақ бір кезде оның әдеби бетінде де еңбек етті. Осы кезеңде ол әңгімелер мен сипаттамалық шығармалар жаза бастады, көбінесе Майкл Вентворт, Эсс, Ак Ак және Биг Буфер сияқты түрлі псевдонимдермен жариялады. Оның осы ерте туындыларының көп бөлігі «Foreday Morning» (редакторлары Кеннет Рамчанд және Сушейла Наста, 1989) жинағында кездеседі. 1950 жылы Селвон Лондонға (Англия) көшіп, қарапайым жұмыстар істеді, ақырында Үндістан елшілігінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, бос уақытында жазумен шұғылданды. Селвон 1975 жылдан 1977 жылға дейін Данди университетінде шығармашылық жазу бойынша стипендия алды. 1970 жылдардың соңында ол Канаданың Альберта штатына көшіп, Виктория университетінде шығармашылық жазудан қонақ профессоры болып жұмыс істеді. Бұл жұмысы аяқталғаннан кейін ол бірнеше ай бойы Калгари университетінде (Альберта) санитар болды, содан кейін онда тұрақты жазушы болып тағайындалды. Оның туындылары Канаданың әдеби ортасында назарсыз қалды, резиденттігі кезінде оның еңбектеріне ешқандай сын-пикир жазылмады. Тринидадқа қайтып келген сапарында Селвон 1994 жылдың 16 сәуірінде Пьярко халықаралық әуежайында кең ауқымды бронхопневмония және созылмалы өкпе ауруынан тыныс жетіспеуден қайтыс болды. Оның күлі Вест-Индия университетінің зиратына, Сент-Огастинге, Тринидадқа жерленді. Селвон былай түсіндірді: «Мен "Жалғыз лондондықтар" романын жазғанда, Батыс Үндістанның күнделікті өміріндегі бір ерекшелікті қайта жаңғыртуға тырыстым. Менде көптеген қызықты оқиғалар жиналған еді және оларды назарға ала алдым, бірақ романды қарапайым ағылшын тілінде бастау қиын болды. Мен сипаттағысы келген адамдар шынымен де қызықты болды, бірақ мен алға жылжуға мүмкін емес едім. Сол кезде мен әңгімені де, диалогтарды да диалектіде жаздым, сосын роман тез дамыды». Селвонның қолжазбалары қазір АҚШ-тың Техас штатындағы Остин қаласындағы Гарри Рэнсом гуманитарлық зерттеу орталығында сақтаулы. Оларға қолмен жазылған қолжазбалар, машинопись мәтіндер, кітаптардың сынақтары, қолжазба дәптерлері және хаттар кіреді. Оның 11 романының алтауының жобалары, сондай-ақ оның мансабына қатысты хаттар мен материалдар бар.

Samuel Dickson Selvon was born in San Fernando in the south of Trinidad, the sixth of seven children. His father was a first generation Christian Tamil Indian immigrant from Madras and his mother was a Christian Anglo Indian. His maternal grandfather was Scottish and his maternal grandmother was Indian. Selvon was educated at Naparima College, San Fernando, before leaving at the age of 15 to work. He was a wireless operator with the local branch of the Royal Naval Reserve from 1940 to 1945 during the Second World War. Thereafter, he moved north to Port of Spain, and from 1945 to 1950, worked for the Trinidad Guardian as a reporter and for a time on its literary page. In this period, he began writing stories and descriptive pieces, mostly under a variety of pseudonyms, including Michael Wentworth, Esses, Ack Ack, and Big Buffer. Much of this early writing is to be found in Foreday Morning (eds Kenneth Ramchand and Susheila Nasta, 1989). In 1950, Selvon moved to London, England, where he took menial jobs, eventually working as a clerk for the Indian Embassy, while writing in his spare time. Selvon was a fellow in creative writing at the University of Dundee from 1975 until 1977. In the late 1970s, he moved to Alberta, Canada, and found a job teaching creative writing as a visiting professor at the University of Victoria. When that job ended, he took a job as a janitor at the University of Calgary in Alberta for a few months before becoming writer in residence there. He was largely ignored by the Canadian literary establishment, with his works receiving no reviews during his residency. On a return trip to Trinidad, Selvon died of respiratory failure due to extensive bronchopneumonia and chronic lung disease on 16 April 1994 at Piarco International Airport; his ashes were subsequently interred at the University of the West Indies cemetery, St Augustine, Trinidad. Selvon explained:
"When I wrote the novel that became The Lonely Londoners, I tried to recapture a certain quality in West Indian everyday life. I had in store a number of wonderful anecdotes and could put them into focus, but I had difficulty starting the novel in straight English. The people I wanted to describe were entertaining people indeed, but I could not really move. At that stage, I had written the narrative in English and most of the dialogues in dialect. Then I started both narrative and dialogue in dialect and the novel just shot along." Selvon's papers are now at the Harry Ransom Humanities Research Center at the University of Texas, Austin, USA. These consist of holograph manuscripts, typescripts, book proofs, manuscript notebooks, and correspondence. Drafts for six of his 11 novels are present, along with supporting correspondence and items relating to his career.

Сыйлықтар мен мұра

Селвон 1955 және 1968 жылдары екі Гуггенхайм стипендиясын, 1989 жылы Уорвик университетінің құрметті докторлық дәрежесін, ал 1985 жылы Батыс Индия университетінің DLitt құрметті ғылыми дәрежесін алды.