Кіріспе

Марияхильф () – Австрияның Вена қаласындағы 6-шы муниципалды округ (6. Аудан). Вена орталығына жақын орналасқан және 1850 жылы округ ретінде құрылған. 2016 жылғы 1 қаңтардағы мәлімет бойынша, округтің халқы 31 621 адамды құрайды.

Орналасқан жері

Марияхильф Вена орталығының оңтүстік-батысында орналасқан (1-ауданы). Солтүстік шекарасында Венаның ең маңызды сауда көшесі – Марияхильфер-штрассе, ал одан әрі Ньюбау ауданы орналасқан. Оңтүстікке қарай Вена өзенінің аңғары, батысқа қарай Гюртель айналма жолы жатыр. Ол бес ауданнан (тарихи қалашықтар, яғни Vorstädte) тұрады: Марияхильф, Гумпендорф, Виндмюле, Магдалененгрунд және Лаймгрубе.

Тарих

Бұл аймақтағы римдік жолдар маңында алғашқы елді мекендер шамамен 1000 жылы пайда болды. 1428 жылы алғаш рет Im Schöff деген ат айтылады, бірақ бұл ат Пассаудан келген қасиетті суреттің көшірмесі бейітхананың шіркеуіне орнатылғанда жоғалып, Марияхильф ("Марияның көмегі") деп аталды. 1683 жылы Венаның екінші түрік қоршауынан кейін ғана тығыз қоныстану басталды. Бұл аймақ маңызды болды, себебі Шёнбрунн сарайына апаратын жол осы жерден өтетін. Гумпендорф алғаш рет 1130 жылы аталып, римдік қарауыл мұнарасынан өркендеген. Ол әртүрлі феодалдық биліктерге бағынышты болды және 1798 жылы Вена қалалық әкімдігіне сатылды. Магдалена жері бастапқыда Im Saugraben an der Wien auf der Gstätten ("Венадағы шошқа шұңқыры, шабындықта") деп аталды және тек жүзімдіктерден тұрды. 1698 жылы құрылыс үшін бірнеше учаскелер босатылды. Лаймгрубе (саз шұңқыры) Марияхильфтің ең көне бөлігі болып саналады. Ол алғаш рет 1291 жылы айтылды, бірақ 11-ші ғасырдан бері бар. Аты сазды топырақтан шыққан, ол кірпіш жасауға қолданылды. Windmühle (жел тегірмені) әртүрлі монастырлық ордендер пайдаланған феодалдық иеліктерден дамыды. 1529 жылы ол бірінші түрік қоршауы кезінде қирады. Император Фердинанд I оның иелігін Иоганн Франколинге берді, бірақ ол жерде жел тегірмендерін салу шартымен. Алайда ол тек бір тегірмен ғана салды. 1850 жылдың 6 наурызында Гумпендорф, Марияхильф, Виндмюле, Магдалененгрунд және Лаймгрубе бес қалалық округі Венаның бесінші округі, Марияхильф құрамына кірді. 1861 жылы Виден екі округке бөлінгеннен кейін ол алтыншы округке айналды. 1862 жылы Марияхильфер-штрасседен солтүстікке қарайғы бірнеше аудандар жетінші округке (Нойбау) берілді. 19 ғасырдың соңында Марияхильф Венаның маңызды бизнес орталығына айналды. Марияхильфер-штрассе ірі сауда көшесі болды, бірақ үлкен универмагтар аудан шекарасының сыртында, жетінші округте орналасқан. Марияхильфер ауданы негізінен шағын және орта бизнестің дамуына ықпал етті. 1890-1907 жылдар аралығында Кауницгасседегі бу электр станциясы Венадағы алғашқы электр станцияларының бірі болды. Бастапқыда жекеменшік болған электр станциясы Вена қалалық әкімдігіне өткеннен кейін тоқтатылып, қосалқы станцияға айналдырылды. "Erinnern für die Zukunft" ("Болашақ үшін естелік") – 1938-1945 жылдар аралығында нацистік диктатураның құрбаны болған Марияхильф округінің көптеген тұрғындарына арналған ескерткіш жобасы. Марияхильфте Венаның көптеген геи және лесбиян тұрғындары тұрады, сондай-ақ оларға арналған көптеген барлар, клубтар, мейрамханалар мен дүкендер бар, сонымен қатар Роза Лила Вилла қоғамдық орталығы да бар. 1990 жылдары округ шекараларында екі шағын өзгеріс болды: 1995 жылы 15-ші округтің шекарасындағы белдеуде және 1996 жылы Батыс теміржол вокзалының алдындағы Еуропа алаңында, онда 6-шы, 7-ші және 15-ші округтердің шектері түйіседі. Екі шекаралық өзгеріс көбінесе көлік инфрақұрылымына әсер етті. Тұрғын үйлердің округтік тиістілігі өзгерген жоқ.

Халық санының өсуі

Марияхильф ауданы 1850 жылы құрылғаннан кейін-ақ тығыз қоныстанған. 1869 жылы ауданның аумағында 67 642 тұрғын болды, бұл көрсеткіш ешқашан одан аспады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін халық саны аздап кеми, көбінесе тұрақты болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін халық саны көбінесе азайып келді. Дегенмен, 2001 жылғы соңғы санақ бойынша халық саны тұрақтап, 2006 жылдан бері 29 523 адамға дейін сәл өсті.

Халықтың құрылымы

Марияхильфтегі адамдардың жасы 2001 жылы Вена қаласының орташа көрсеткіштерінен бірнеше жағынан өзгеше болды. Яғни, Марияхильфте балалардың саны аз болса, жас ересектердің саны Венаның орташа көрсеткішінен көп болды. 2001 жылы 15 жасқа дейінгі тұрғындардың үлесі 12,4% құрады, бұл Венадағы 14,7% көрсеткіштен төмен. Марияхильфте 20-39 жас аралығындағы халықтың үлесі 34,4% болды, бұл Венаның орташа көрсеткіші 30,9%-дан жоғары. 60 және одан жоғары жастағы халықтың үлесі 19,2% құрады, бұл Венаның орташа көрсеткішінен (21,7%) сәл төмен. Ауданның жыныс құрамы қалалық тенденцияға сәйкес келеді, 47,1% ер адам және 52,9% әйел адам. Марияхильфтегі 35,8% азаматтар Вена қаласының орташа көрсеткіші 41,2%-бен салыстырғанда, Венаның орташа деңгейінен гөрі азырақ үйленген.

Шығуы мен тілі

2005 жылы шетелдік аудан тұрғындарының үлесі 19,6% құрады (Вена қаласы бойынша: 18,7%), бұл көрсеткіш 2001 жылмен (17,8%) салыстырғанда артты, сондай-ақ мемлекеттің барлық айманында байқалатын өсім трендіне сәйкес келеді. 2005 жылы шетелдіктердің ең көп үлесін Сербия мен Черногориядан келген азаматтар құрады, олар аудан халқының шамамен 3,6% -ын білдірді. Тағы 2,4% - анголалықтар, 1,5% - түріктер, 1,3% - поляктар, ал 0,8% - хорват немесе босниялық азаматтарды құрады. Барлығы, 2001 жылы Марияхильф халқының шамамен 26,6% Австрияда тумаған. Шамамен 5,6% тұрғын серб тілін, 3,5% - түрік тілін, ал 2,3% - хорват тілін күнделікті қолданады.

Білім

Вена технология университетінің кейбір ғимараттарының жанында Марияхильфте Франц Шуберт консерваториясы және электртехника, ақпараттық технологиялар, металлургия, шыны керамика, санитариялық инженерия, жылыту инженериясы және ауа кондициялау технологиясы салаларындағы орталық кәсіптік білім беру мектептері орналасқан.

Театрлар

Венадағы «Театр ан дер Вин» 1801 жылы салынған және қазір Венаның Біріккен сахналарының құрамына кіреді. Людвиг ван Бетховен 1803-1804 жылдары уақытының бір бөлігін осы ғимаратта өткізген, қазір онда естелік бөлме ашылған. Ауданның екінші жағындағы Валлгассе көшесінде Фердинанд Раймундтың есімімен аталатын Раймунд театры орналасқан. 1980-жылдардың ортасында бұл үй «Театр ан дер Вин» сияқты Венаның Біріккен сахналарына тиесілі болды және мұнда музыкалық қойылымдар қойылады. Осы екі сахнадан басқа, TAG, Гумпендорферштрасседегі театр және «Театр Брет» сияқты кіші театрлар да бар.

Мұражайлар

Марияхильф аудандық мұражайы Моллардгасс көшесінде орналасқан және Ратценштадл (Магдалененгрунд), Театр ан дер Вьен және Кауниц-Эстерхазы сарайы сияқты тақырыптарға арналған. Сол ғимаратта фонограф тарихымен айналысатын Вена фонографиялық мұражайы мен Марияхильф шыны мұражайы да бар. Бұрынғы зениттік артиллериялық мұнарасында "Теңіз үйі" (Haus des Meeres) орналасқан, оның 2007 жылғы ашылуындағы ең басты көрікті орындарының бірі – 300 000 литрлік акулалар аквариумы болды. Haydngasse көшесінде композитор Йозеф Хайднның 1793 жылы сатып алып, 1809 жылы қайтыс болғанға дейін тұрған үйі орналасқан. Бүгінде бұл үй Вена мұражайының бөлімшесі. Марияхильфтегі басқа мұражайлардың қатарында кофе тақырыбына арналған көптеген экспонаттары бар Kaffeemuseum (кофе мұражайы) және Sanitärhistorische Museum (санитарлық тарих мұражайы) бар.