Кіріспе

Александр Алексеевич Ханжонков (8 тамыз 1877 жыл, 27 шілде 1877 жыл, 26 қыркүйек 1945 жыл) – ресейлік кино кәсіпкері, кинорежиссер және сценарийші. Ол Ресейдің алғашқы көркем фильмі – «Севастопольді қорғау» және Ладислав Старевичтің новаторлық тоқтаулы анимациясын жасауымен танымал. Оның мансабының көп бөлігі Ресей империясында өтті. 1923-1926 жылдары Кеңес Одағында жұмыс істеді, бірақ қаржылық дау-жанжалға байланысты мансабы аяқталды. Дегенмен, оның бұрынғы жетістіктері оған мемлекеттен жеке зейнетақы мен пәтер берді. Новочеркасск казак мектебінде оқып, 1886 жылы бітіргеннен кейін Мәскеу казак әскеріне қызметке жіберілді. Ол Ресей-Жапон соғысына қатысып, денсаулығына зиян келтірді. Ханжонковтың зауыты 1911 жылға дейін үлкен танылмай келді, содан кейін «Севастопольді қорғау» фильмі шығып, кеңінен танылды. Бұл фильм – Ресейдегі алғашқы толық метражды фильмдердің бірі және техникалық жағынан да ерекше болды. 1912 жылдың соңына қарай Ханжонков Мәскеуде тұрақты студия ашып, келесі бірнеше жылда жүзден астам фильм түсірді. Осы кезеңде Ханжонковтың көптеген жұмыстары «ресейлік көрермендерге дерлік көрінбеді» және көбінесе аристократиялық көзқарастарды сынады немесе 19 ғасырдың орыс классикалық романдарынан бейімделді. Дегенмен, Ханжонков ресейлік кино өндірісінде көптеген стандарттарды қалыптастыруға көмектесті; Ресей киноиндустриясында жасанды жарықты алғаш рет қолдану Ханжонковтың деректі фильмінде болды. Ресей революциясы кезінде Ханжонков Ресейден Константинополь мен Венаға қашып кетті. Бұрын патша отбасымен байланысы болғанына қарамастан, 1923 жылы шақыру бойынша КСРО-ға оралып, жаңа совет студиясы «Пролеткино» директоры болып тағайындалды, кейіннен «Госкино» өндірістік кеңесшісі қызметін атқарды. Оның Кеңес Одағындағы мансабы 1926 жылы аяқталды: «Пролеткино» студиясындағы сыбайлас жемқорлыққа байланысты дау-жанжалдан кейін ол отставкаға кетіп, енді кинода жұмыс істемеді. Ханжонков өмірінің қалған бөлігін Ялтада өткізіп, мемлекеттен жеке зейнетақы алды. 1941-1944 жылдары Қырымның нацистік оккупациясынан аман қалды және 1945 жылдың 26 қыркүйегінде Ялтада, ұзақ жылдар бойы денсаулығы нашарлағаннан кейін қайтыс болды.