Кіріспе
Неміс ит тұқымы
Шнауцер немесе Миттельшнауцер – шнауцерлер тобына жататын неміс ит тұқымы. Ол көбінесе жүннен ақылшық, қалың қылқаламды сақал мен мұрттықтарымен ерекшеленеді. Бұл шнауцер тұқымдарының бірі, ал қалғандары – алып шнауцер немесе Ризеншнауцер және кішкентай шнауцер немесе Звергшнауцер. Германияда бұл тұқымның саны азайып барады және ол Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen ұйымының "Қызыл тізіміндегі" III санатқа енгізілген. Тұқым ретінде оның қалыптасуы 1880 жылдарда Оңтүстік Германияда басталды. Бұл орташа мөлшердегі, мықты денелі, төртбұрышты құрылысты, жұмысқа немесе тұрмыстық мақсатта қолданылатын ит. Оның түсі тұз және бұрыш немесе қара болуы мүмкін. Осы типтегі ит 1879 жылы Ганноверде көрмеге қойылған, ал тағы біреуі 1997 жылы АҚШ-тағы Вестминстер иттер клубында "Көрменің үздігі" атағын жеңіп алды.
Тұқым атауы
Тұқымның атауы неміс тіліндегі "schnauz" сөзінен шыққан, ол "мұрын" деген мағынаны білдіреді, бірақ бұл ат тұқымға қалай берілгені белгісіз. "Шнауцер" сөзі 1842 жылы жарық көрген Еремиас Готтельфтің "Швейцария суреттері мен әңгімелері" еңбегінде кездеседі. "Шнауц" - иттерге берілетін кең таралған есім, және 1880 жылы Эльберфельдте осы атпен бірнеше ит көрсетілген. 1879 жылы Ганноверде өткен Verein zur Veredelung der Hunderassen ұйымының үшінші халықаралық ит көрмесінде "Шнауцер" есімді ит Rauche Pinscher немесе Wire haired Pinscher тобында бірінші орын алды. Тұқымның атауы 1917 жылы шыққан тұқымдық кітаптың алтыншы басылымында Rauhaarige Pinscher-ден ресми түрде Schnauzer-ге өзгертілді.
Тарих
Шнауцер Германияның оңтүстігінде пайда болды; ол неміс пиншерімен ортақ тарихты бөліседі. Бұл типтегі иттер, қатаң және тегіс жүнді, дәстүрлі түрде карета тартуға немесе мал төбелерінде ұстауға арналған, сондықтан кейде Stallpinscher деп аталды; олар шебер егеуқырлар болды. Екі түрі де Deutscher Pinscher деп аталды және бір тектің ұрпақтары еді; бір төлде қатаң және тегіс жүнді күшіктер тууы мүмкін. Кейін шнауцер болып танылатын қатаң жүнді түрі, сондай-ақ Ратлер деп те аталды. 1880 жылы пиншер Verein zur Veredelung der Hunderassen-нің Deutschen Hundestammbuch-іне тіркелді және тұқымның алғашқы стандарты жасалды. Қатаң жүнді түрі үшін түрлі түстер сипатталды, соның ішінде темір сұр, күміс сұр, сұр сары, жүгері сары және қызыл сары. 1895 жылы Людвиг Бекманн пиншердің бес түрін сипаттады: қатаң және тегіс жүнді пиншер, қатаң және тегіс жүнді миниатюралық пиншер және афенпиншер. Сондай-ақ 1895 жылы екі типті, қатаң және тегіс жүнді тұқымдарға арналған "Пиншер клубы" атты тұқымдық қоғам құрылды. 1907 жылы Мюнхенде Шнауцер клубының тағы бір ұйымы құрылды. 1917 жылы тұқымдық кітаптың алтыншы басылымымен қатаң жүнді тұқымның атауы ресми түрде Rauhaarige Pinscher-ден Schnauzer-ге өзгертілді. 1918 жылы Пиншер клубы мен Мюнхеннің Шнауцер клубы бірігіп, Пиншер Шнауцер Бербанды құрды, ол 1921 жылы өзінің атын қазіргі Пиншер Шнауцер Клуб 1895 e. V. деп өзгертті. Соғыс аралық кезеңде қымыз және тұз Шнауцер гүлденді, ал қара түсті Шнауцерлер сирек кездесті; Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін жағдай керісінше болды. Шнауцерді Халықаралық кинологиялық федерация 1955 жылы толыққанды қабылдады. 2007 жылдан 2021 жылға дейінгі он бес жылдық кезеңде Германиядағы жылдық тіркеулер 370-ден 582-ге дейін ауытқыды, ал жылдық орташа көрсеткіш 464 құрады. 2014 жылдан бері қымыз және тұз Шнауцері Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen-нің Rote Liste-сінде тіркелді. 2022 жылы оның сақтау статусы "қауіпті", яғни "жою қаупі бар" деп белгіленді, бұл ұйымның қауіптілік санаты бойынша үшінші деңгей. 2018 жылы 26 төлден 201 қымыз және тұз күшігі дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін бірнеше Шнауцер Америка Құрама Штаттарына экспортталды. 1925 жылы Американың Сымды жүнді Пиншерлер клубы құрылды, ол стандартты және шағын Шнауцерлерді қамтыды; 1933 жылы ол екі жеке клубқа бөлінді, олардың бірі Американың Стандартты Шнауцерлер клубы.
In the interwar period the pepper and salt Schnauzer flourished, while the black was less often seen; after the end of the Second World War, the reverse was true. The Schnauzer was definitively accepted by the Fédération Cynologique Internationale in 1955. In the fifteen year period from 2007 to 2021, annual registrations in Germany varied between 370 and 582, with an annual average of 464. Since 2014 the pepper and salt Schnauzer has been on the Rote Liste of the Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen. In 2022 its conservation status was listed as gefährdet, 'endangered', the third highest category of endangerment of the organisation. In 2018 a total of 201 pepper and salt puppies were whelped in 26 litters. A few Schnauzers were exported to the United States before the outbreak of the First World War. In 1925 the Wire Haired Pinscher Club of America was started, covering both standard sized and miniature Schnauzers; in 1933 it was divided into two separate clubs, one of them the Standard Schnauzer Club of America.
Сипаттамалары
Шнауцер – орташа мөлшердегі, мықты денелі, төртбұрышты құрылысты жұмыс немесе қосымша мақсаттағы ит. Түгі қатты, сымбатты және тығыз, ал астыңғы түгі жұмсақ әрі қалың. Ол тұз бен бұрыш немесе қара түсті болуы мүмкін; тұз бен бұрыш түсіндегі сұр түс, ақ күміс сұрдан бастап қара темір сұрға дейін өзгеріп отыруы мүмкін. Тұз бен бұрыш түсті иттердің қара маскасы болады. Құлақтары жоғары орналасқан және салбырап тұрады; көздері қара.
Денсаулық
Жалпы алғанда, стандартты шнауцер өте дені сау тұқым. Американың Стандартты шнауцер клубы 2008 жылы жасаған денсаулық сауалнамасы көрсеткендей, сауалнамаға қатысқан иттердің шамамен 1% ғана күрделі денсаулық мәселелеріне тап болған.