Кіріспе

Корольдің Рождестволық үндеуі (немесе Королеваның Рождестволық үндеуі, королева билік ететін кезеңде, ресми түрде Оның Шаңырағының ең мейірімді сөзі ретінде, және бейресми түрде Корольдік Рождестволық үндеуі) – Ұлыбританияның және басқа да Достастық елдерінің монархы жыл сайын Рождествода Ұлттар Достастығына жолдайтын үндеу. Бұл дәстүр 1932 жылы король Георг V-нің Британдық радиокорпорациясының (BBC) Империялық қызметі арқылы радиода сөйлеген сөзімен басталды. Үндеу телеарналар, радио және түрлі провайдерлер арқылы интернет желісінде таратылады. Ол әдетте Рождество күні сағат 15:00 GMT-де эфирге шығады. Парламент ашылуындағы монархтың сөйлеген сөзі сияқты басқа да үндеулерден өзгеше, Рождестволық үндеу – монархтың жұбайы мен жақын кеңесшілерінің көмегімен жазылған жеке хабарлама. Рейт он жылдан кейін, 1932 жылы тағы да корольге жүгінді, бұл Империялық қызметті (қазіргі Әлемдік қызметті) іске қосудың бір жолы болды, және корольді осылай істеуге шақырғаннан кейін король келісті. Сол жылы король Георг V Рудьярд Киплинг жазған алғашқы Рождестволық үндеуді оқыды. Король бастапқыда салыстырмалы түрде сынақтан өтпеген радио құралын пайдалану туралы күмәнданды, бірақ жазда BBC-ге жасаған сапарынан кейін сенімді болды және ұсынысты жүзеге асыруға, ал Сандрингем үйінде уақытша студия құрып үндеуді оқуға келісті. 1934 жылғы Рождестволық үндеуді 65 жастағы жергілікті шопан Уолтон Хенди Ильмингтон маңындағы үйден бастады, шіркеу хоры әндер орындады және қалалық шіркеудің қоңырауы соғылды, бұл шара Австралия, Канада, Үндістан, Кения, Оңтүстік Африка және Ұлыбританиядағы шамамен 20 миллион адамға жетті. Көп жылдар бойы корольдің үндеуі Британ империясы мен Достастықтың әртүрлі аймақтарынан келген сәлемдемелерден кейін берілді, онда әдетте түрлі мамандықтардағы қарапайым адамдармен сұхбаттар болып өтетін, мысалы, ағылшын ауылындағы қонақүй иесі, Оңтүстік Африкадағы шахтер және Австралиядағы құтқарушы. Корольдің үндеуі Достастықтың бірлігін нығайтатын байланыс құралы болды. Бұл жыл сайынғы телехабарлама болып қала берді, 1959 және 1963 жылдары королева жүкті болғандықтан, сондай-ақ 1969 жылы – сол жылы арнайы деректі фильм, «Патшалық отбасы», Уэльс принцінің тағына отыруына орай жазда түсірілгендіктен үндеу жоқ болды. Сондықтан Рождествода хабарлама таратуды тоқтату туралы шешім қабылданды, бірақ королева жазбаша хабарлама жолдады. 1996 жылға дейін Рождестволық үндеуді әрдайым BBC дайындады. 1997 жылдан бастап хабарламаны BBC және оның басты бәсекелесі Independent Television News (ITN) екі жыл сайын алмастырып, эфирге шығаратыны туралы хабарланды, осылайша монополия жойылды. The Daily Telegraph газеті бұл шешім BBC-нің «Панорама» бағдарламасында Уэльс ханшайымы Дианамен сұхбаттасуды көрсеткенінен кейін қабылданғанын хабарлады. Бұл туралы Бэкингем сарайында жаңа келісімдер «қазіргі теледидар және радио индустриясының құрамын көрсетеді» деп мәлімдеді. Sky News 2012 жылы королеваның Рождестволық үндеуін түсірді, ол королеваның Алмаз мерейтойы болған жыл, және алғаш рет 3D форматында жазылды. Бэкингем сарайы: «Біз осы мерейтой жылы бір ерекше нәрсе жасағымыз келді, сондықтан оны 3D форматында жасау технологиялық тұрғыдан жақсы идея сияқты көрінді» деп мәлімдеді. Оның ұлы және мұрагері, король Карл III, өзінің Рождестволық үндеуінің сценарийін қызметкерлердің көмегінсіз өзі жазады деп хабарланды. Дәстүр бойынша, үндеу британдық ұлттық әнұранмен басталады – «Құдай патшаны (немесе патшайымды) сақтасын» (1968, 1986–2000, 2002 және 2007 жылдардан басқа, онда үндеу осы әнұранмен аяқталды).

Эдуард VIII

Ол тақтан бас тарғандықтан, таққа отырғаннан кейінгі алғашқы Рождествосында хабарлама жоқ болды.

1930 жылдар

1936 жылғы ескермелер Едуард VIII патша тақтан бас тартып, екі апта бұрын қызметтен кеткендіктен, хабарлама жолданбады. BBC 1938 жылғы ескермелер Хабарлама жолданбады. BBC

1940 жылдар

1940 жылғы жазбалар бойынша король Джордж бөліну мен бірлік туралы айтты: соғыс кезінде қарулы күштердің мүшелері мен олардың отбасылары үшін, сондай-ақ балалары Канада, Австралия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және АҚШ-қа эвакуацияланған британдық отбасылар үшін туындаған қайғы, сонымен қатар азаматтар мен әскерилердің ортақ қиындықтарға қарсы тұру арқылы сезінген бірлігі, британ халқының қиындықтарға қарамастан бой көрсеткен бауырластығы және оның осы жаңа бірлік рухы бейбіт уақытта және әлемнің барлық елдері арасында жалғасады деген үміті. 1941 жылы BBC арнасында король біздің "бір үлкен отбасымыз" екенін айтты: "Біз бір-бірімізге қызмет ету және ортақ игілігіміз үшін құрбандықтарға бару арқылы ғана шынайы өмірді табамыз". Ол "теңізде, құрлықта және әуеде империяға және оның ісіне зор ерлік пен адалдықпен қызмет ететін ерлер" және "қызметке шақырылып, фабрикада, ауруханада немесе далада жұмыс істеу үшін үйлерін тастап кеткен әйелдер" туралы айтты. Сондай-ақ ол жарақат алғандардың, қайғыға ұшырағандардың және соғыс тұтқындарының күйіне қатысты, британ халқының ортақ игілік үшін жасаған қызметі мен құрбандығы соғысты жеңіп, ұзақ бейбітшілікке жеткізетініне сенім білдірді және халықты алдағы жылға батылдықпен, күшпен және жақсы ниетпен келуге шақырды. 1942 жылы король соңғы одақтас әскери жеңістердің оған берген сенімі туралы, сондай-ақ АҚШ пен Кеңес Одағының нацистік Германияға қарсы соғыста, ал америкалықтар мен австралиялықтардың Тынық мұхитындағы Жапонияға қарсы соғыстағы үлесі туралы айтты. Ол сондай-ақ жапон басқыншылығына қарсы үнді халқының жұмылдырылуына және Британ империясының басқа да аванпосттарына қатысты сөз сөйледі, ол сол жерде қызмет ететін британдық күштерге тікелей үндеді, "Ұлттар Достастығын" "бейбіт жылдары бағалы болған, қазіргі қауіп-қатер кезінде одан да тығыз байланысқан отбасылық шеңбер" деп атады. Ол сондай-ақ жақындарынан айырылған немесе олардан бөлінген адамдарға, өзінің және патшайымның қайғы, жұбаныш және мақтаныш сезімдері туралы айтты. Ол сондай-ақ елді аралап, соғыс кезінде ауыл шаруашылығы өнімінің өскенін көргенін, сондай-ақ жерді өңдейтіндерге ризашылығын білдіргенін айтты. Ол сондай-ақ Британияға пана іздеп келген шетелдік үкімет басшылары мен лауазымды тұлғаларды атап өтіп, оларды бауырластық рухпен қарсы алуға шақырды. 1943 жылы король өзінің және патшайымның атынан "әлемнің барлық жеріндегі әрқайсыңызға", әлемдегі әскери қызметте жүргендерге, ауруханада жатқан жарақат алғандарға, сондай-ақ жұмыста немесе үйде отырған азаматтарға сәлем жолдады және барлық ойлардың "алыс жерлерде" екенін, ал жүректер жақындарымен бірге екенін атап өтті. Король өткен жылғы жеңістер үшін алғысын білдірді және АҚШ, Кеңес Одағы мен Қытайдың үлесіне, сондай-ақ Одақтастардың ("Біріккен Ұлттар") бірлігіне ризашылығын білдірді, Франция мен басылып алынған елдер туралы ойларын айтты. Ол сондай-ақ халықтың рухы туралы былай деді: "Жеңіске жету үшін көп еңбек етудің және күресудің, мүмкін, бұрынғыдан да көп еңбек етудің және күресудің қажет екенін білеміз. Біз бұл істі абыроймен аяқтамайынша, тынығу жоқ". 1944 жылы король өз жолдауында "германдар Еуропаны сөндірген шамдар қайта жанып, соғыс тұмандығынан жарық көре бастады" деп үміт білдірді. Ол "Бұл Рождество мезгілінде біз қай жерде болмасын, біздің жауынгерлерімізді мақтанышпен және ризашылықпен еске аламыз. Құдай оларды қорғасын және жеңіске жеткізсін" деп, ауруханадағы науқастар мен жарақат алғандарға, оларға қамқорлық көрсететін медициналық қызметкерлерге, сондай-ақ соғыс тұтқындары мен олардың үйде күтіп тұрған туыстарына жақсы тілектерін білдірді. Ол сондай-ақ бүкіл империядағы адамдардың ауыр еңбегі мен құрбандығына тоқталып, жеңіске жетуге көмектескен және соғыстан кейін "қанаушылыққа ұшырамаған еркін адамдар әлемі" құру мақсаты туралы айтты. 1945 жылы ол жеңіске жету үшін көп нәрсе берілсе де, сақталған нәрсе баға жетпейтіндей екенін және соғыс кезінде бұрынғы хабарларда айтқан дүниежүзілік бейбітшілік туралы көрініс шындыққа айналды деді. 1946 жылы король соғыс жылдарындағы мұқтаждықтарды, соғыстан кейінгі бейімделудің қиындықтарын қарастырды және өзінің азаматтарына үміт сыйлап, шыдамдылық танытуға кеңес берді: "Бүлікке ұшыраған әлемнің тез жазылуын күтуге болмайды, бірақ оның жазылуын біздің үздіксіз төзімділігіміз және жақсы ниетіміз жеделдете алады", сондай-ақ өткен жыл тапшылықтар мен соғыстан кейінгі қайта құрылыстың ауыртпалығынан оңай болмағанын, "жақсы күндер алда және біздің міндетіміз Рождество рухын жұмылдырып, оның емдік күшін күнделікті өмірімізге қолдану" екенін айтты. 1947 жылы король "Британ Достастығы мен Империясының бірлігі мен тұрақтылығы әлемнің бостандығын сақтады" деді және тыңдаушыларды оны есінде ұстауға және соғыстан кейінгі қиындықтар мен қайғы-қасіреттерге қарсы "жеңіске жете алатынымызға" күмән келтірмеуге шақырды. 1948 жылы король Джордж VI денсаулығының нашарлауына байланысты Лондондан тыс, Сэндрингхэмге бара алмағандықтан, әуежайдан алғаш рет Рождестволық жолдауын жасады. Ол жылдың өзінің әйелімен 25 жылдық тойын және немересі, шаһзада Чарльздың дүниеге келгенін еске алды. Ол сондай-ақ ауруы туралы және жоспарланған Австралия мен Жаңа Зеландияға сапарының жойылғанына өкініш білдірді. Ол Британ Достастығының "эволюциясы" туралы айтты және оның "біздің халқымыз тұратын жерде бостандықтың шекарасын кеңейтуімен" мақтан тұтты. 1949 жылы король денсаулығының жақсарғанына халықты сендірді және Британияның жаңаруына жәрдемдескен АҚШ-қа алғысын білдірді; сол кезде Британия Маршалл жоспарының ең ірі бенефициары болды.

1950 жылдар

1950 жылғы жазбалар. Суық соғыс күшейген, Корея соғысы, Малайядағы төтенше жағдай және термоядролық қарудың қаупі зор болған кезде, король әлемде "соғыстың қараңғы көлеңкесі" тұрғанын айтты. Өзінің үндеуінің тақырыбы ретінде Джон Буньянның "Саяшының сапары" кітабын таңдады. Кітаптағыдай, алға жылжуға ұмтылып, кейде кері қайтуға түсетін, бірақ "көздерімізді алыстағы, құлпырар бейбітшілік пен жақсылық тауларына" тіккен күйінде, "Не болса да, не болмаса да, мен қорқа алмаймын" деген ұранды алып, әр адамның өзінің жүгін көтеруі керектігін, тіпті ол еңсерілмейтіндей болса да, атап өтті. Король бейбітшілікке деген ниетін білдіріп, "егер біздің әлеміміз аман қалудың мәнін сақтаса, онда ол жек көру емес, сүйюді, жою емес, құруды үйренуі керек" деді, сондай-ақ адамзат осы екі жолдың бірін таңдауы керектігін ескертті. 1951 жылы BBC. Георг VI-ның соңғы Рождестволық үндеуі ол жақында өкпесіне операция жасағандықтан, алдын ала жазылған жалғыз үндеу болды.

1950 жылдар

1952 жылы жарияланған хабарламалар. Оның алғашқы Рождестволық үндеуі әкесі мен атасы қолданған бір үстел мен креслодан, BBC арнасынан таратылды. 1953 жылы Бұл үндеу патшайым мен күйеуінің алты айлық Ұлттар Достастығына жасаған сапасы кезінде Жаңа Зеландияның Окленд қаласынан таратылды. Онда ол саяхатының қазіргі жағдайы, саяхаттан нені үйренуге және қандай мақсаттарға жетуге үміттенедін туралы айтты. Патшайым Корольдікті өзі мен халқы арасындағы «жеке және мейірімді байланыс» деп атады және Лондоннан қашықтығына қарамастан Оклендте үйде сезінетінін жеткізді. Ол Ұлттар Достастығын «бірлестік» деп сипаттады, ол бұрынғы империяларға ешқандай ұқсамайды және онда Ұлыбритания тең серіктес болып табылады. Үндеуді өткен түндегі Тангивай апатынан зардап шеккендерге көңіл айтумен аяқтады. 1954 жылы Патшайым бұл үндеуді Сандрингем үйінен, күйеуі, Эдинбург герцогы, Принц Филипппен бірге әлемді аралап шыққан жылдың соңында жариялады. 1955 жылы Сандрингем үйіндегі кабинетінен тікелей эфирде сөйлеген Патшайымның тақырыбы – Ұлттар Достастығының мүшелігінен туындайтын мүмкіндіктер болды. Ұлыбританияда ITV телеарнасы іске қосылғаннан бастап, осы жылдан бастап дыбыспен ғана берілетін теледидар хабарлары ITV және BBC телеарналарында бірдей көрсетілді. 1956 жылы Эдинбург герцогы, Принц Филипп, Ұлттар Достастығы айналасындағы саяхаты кезінде HMY Britannia кемесінен сөйледі, ал Патшайым Сандрингем үйінен тікелей эфирде сөйлеген үндеуінде Герцогтың үндеуін өзіне және балаларына ең үлкен қуаныш сыйлаған деп атады, оған жақсы сапар тіледі және одан айырылғанына өкініш білдірді. Ол сондай-ақ, өзі сияқты отбасылық бақытқа ие болмайтын, Рождествода үйде бола алмайтын, жалғыздыққа толы немесе үйінен қуылған адамдарға көңіл айтты және тыңдаушылардан соғыс немесе зорлық-зомбылық салдарынан өз Отанынан қуылған босқындарды еске алуын сұрады, оларға нағыз пана берілуін және, Христос туған оқиғасына сілтеме жасай отырып, жатақханада орын табуын тіледі. Бұрынғы үндеулердегідей, ол Ұлттар Достастығын бір отбасымен салыстырды, онда әртүрлілікке қарамастан, «соңғы үйлесімділік үшін төзімділік, достық және махаббаттың емдік күшіне рұхсат беру керек». Үндеу Патшайымның теледидардан көрсетілуден бас тартуы, «оның шенеуніктер жазған тым көп салмақты сөздерге толы» болғаны және «Ұлттар Достастығын барлық ағылшын тілді адамдардың бақытты британдық отбасы ретінде жалған бейнелегені» үшін сынға ұшырады. 1957 жылы Сандрингем үйіндегі Ұзын кітапханадан оқылған бұл үндеу алғаш рет теледидардан көрсетілді және радиодағы алғашқы Рождестволық үндеудің 25 жылдығы болды. Патшайым бұл маңызды оқиғаны және оның азаматтарының үйлерінде үндеуін көруге мүмкіндік берген технологияның жетістіктерін атап өтті. Ол өзгерістердің шатастыруға түсіруі мүмкін екенін, бірақ дін, мораль, адалдық және өзіне бақылау сияқты мәңгілік құндылықтар мен идеалдарды сақтаудың маңызды екенін айтты және дұрыс, адал және тура үшін тұруға батылдық қажеттігін жеткізді. Осы маусымда күннің белсенділігі салдарынан радиодағы ерекше жағдайлар американдық полиция радиосының британдық теледидар хабарларын бұзуына әкелді. Бірде Патшайымның үндеуі кезінде тыңдаушылар американдық полицейдің: «Джо, мен тез кофе ішемін» дегенін естіді. 1958 жылы Сандрингем үйіндегі Ұзын кітапханадан оқылған үндеу рухани және отбасылық құндылықтардың маңыздылығына және Патшайым мен Корольдік отбасы мүшелерінің Ұлттар Достастығы айналасында жақын арада жасауға жоспарлаған сапарларына назар аударды. Сондай-ақ, Патшайым балаларының үндеуде көрсетілуі туралы өтініштерге жауап ретінде күйеуімен кеңескеннен кейін, балаларының мүмкіндігінше табиғи түрде өсіп-өнуін қалайтынына байланысты, оған қарсы шешім қабылдағанын айтты. Бұл тікелей эфирде берілетін соңғы Рождестволық үндеу болды. 1959 жылы Патшайым алғаш рет Рождестволық үндеуін жаздырып алды. Үндеу Бакингем сарайында хабарландырудан бір апта бұрын жазылған және бір минутқа созылды. Бұл үндеу осы жылы теледидардан көрсетілмеді (Патшайым ханзада Эндрюге жүкті болғандықтан). Онда Патшайымның құттықтаулары мен оған жолданған жылы тілектерге алғыс айтылды. Алдын ала жазылған үндеуді шетелге алдын ала жіберуге және Австралия мен Жаңа Зеландияда Рождество күні алғаш рет көрсетуге мүмкіндік берді, өйткені уақыт айырмашылығы мен Халықаралық дата сызығының арқасында бұрынғы көптеген тікелей эфирлер Австралия мен Жаңа Зеландияда Бокс күні естілген. Жазудың сәттілігіне байланысты, барлық келесі Рождестволық үндеулер де алдын ала жазылды.

1960 жылдар

1960 жылы Королева Бэкингем сарайынан сөйлеп, өте оқиғалы жылды сипаттады: ол принц Эндрюді дүниеге әкелді, оның қарындасы, принцесса Маргарет Энтони Армстронг-Джонсқа үйленді, Нигерия тәуелсіздік алды, бірақ Ұлттар Достастығының құрамында қалды. Королева атап өткен апаттар: сол жылы Мароккодағы жер сілкінісі, Оңтүстік Африканың Шарпвилл қаласында наразылық көтерілісіндегі адамдардың қазасы және Монмутширдегі Абербиг қаласының жанындағы Six Bells Colliery кенішінде болған жарылыс. BBC 1961 жылы Королева Үндістан, Пәкістан, Непал және Иранға жасаған алты апталық сапары мен Ватикан қаласына барған сапары туралы ой бөлісті. 1962 жылы Бэкингем сарайынан жасалған сөйлеуде ғарышқа жасалған жаңа жетістіктер, соның ішінде Тельстар спутнигінің ұшырылуы айтылды, ол теледидар, суреттер мен жаңалықтарды бүкіл әлемге дерлік бірден таратуға мүмкіндік берді. 1963 жылы Королева төртінші баласы, принц Эдуардқа жүкті болғандықтан радио арқылы хабарлама берді. Ол әлемді аштықтан құтқару науқанының маңыздылығы мен Ұлттар Достастығының жауабы туралы айтты, сондай-ақ болашаққа деген үміт пен мүмкіндіктер және адамзаттың жақсылық пен ар-ұяққа қол жеткізу үшін талпыну қажеттігі туралы сөз сөйледі. 1964 жылы Елизавета апартеидке қарсы күрескен көшбасшы Нельсон Манделаның Оңтүстік Африкада тұтқындалған және Үндістан премьер-министрі Джавахарлал Нерудің қайтыс болған жылы Ұлттар Достастығының маңызды рөліне тоқталды. 1965 жылы Бэкингем сарайынан жасалған үндеудің тақырыбы – отбасы, жеке тұлғадан бастап адамзат отбасына дейін. 1966 жылы Королева қоғамдағы әйелдердің арттырып келе жатқан рөліне назар аударды. 1967 жылы Елизавета Канаданың конфедерация құрғандығының жүз жылдығы және осы оқиғаны атап өту үшін жасаған бес апталық сапары туралы айтты, сондай-ақ сэр Фрэнсис Чичестерге берген рыцарь атағын еске алды. Бұл хабарлама Бэкингем сарайында түсірілді және алғаш рет түсті форматта көрсетілді. 1968 жылы Бэкингем сарайынан келген Рождестволық үндеуде бауырластық тақырыбы көтерілді және азаматтық құқықтар жолында күрескен Мартин Лютер Кингтің қазасы туралы айтылды. Королеваның жазбаша хабарламасында 1960 жылдардың аяқталуы және онжылдықтың адамның алғаш рет Айға бас қойған кезі ретіндегі маңыздылығы атап өтілді. Ол сондай-ақ келесі жылы Австралия, Жаңа Зеландия, Фиджи, Тонга және Канаданың солтүстігіне сапар шегуді күтіп отырғанын білдірді. Сондай-ақ ол "жалғыздыққа толы, ауру және қарт адамдардың" Рождество мерекесінде жылу мен бірлік сезімін басынан өткізуіне алаңдаушылық білдірді.

1970 жылдар

1970 жылы тағы да теледидардан көрсетілген сөйлесімде, Королеваның жыл ішінде жасаған сапарлары туралы айтылды; Австралия, Жаңа Зеландия және Канадада түсірілген кадрлар қосылды. BBC 1971 ж. Телевизиялық нұсқасы отбасы тақырыбына баса назар аударды, онда Принц Эндрю мен Принц Эдвард отбасылық фотоальбомды қарап отырғандары көрсетілді. 1972 жылы қойылымда Королеваның Эдинбург герцогымен 25 жылдық тойының сахналары орын алды. Елизавета Солтүстік Ирландиядағы зорлық-зомбылыққа, сондай-ақ Ұлыбританияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қосылуына дайындыққа тоқталды. 1973 жылы Королеваның сөйлеген сөзі, оның қызы, Ханшайым Аннаның капитан Марк Филлипске үйлену тойынан түсірілген кадрлармен кезегімен көрсетілді. 1974 жылы Рождестволық үндеуде сол жылғы Солтүстік Ирландия мен Таяу Шығыстағы қақтығыстар, Бангладештегі ашаршылық және Австралияның Брисбен қаласындағы су тасқыны сияқты мәселелерге сіңіп айтылды. 1975 жылы Букингем сарайының бағынан тікелей эфирде берілген бұл үндеу алғаш рет сыртта жазылды және Ұлыбритания мен әлем бойынша рекордтық деңгейдегі инфляция мен жұмыссыздыққа тоқталды. 1976 жылы АҚШ-тың екі жүз жылдығын мерекелеу үшін Королева мен Эдинбург герцогы Филип Америка Құрама Штаттарына мемлекеттік сапар жасады; осы сапар және келіспеушіліктерден кейін қайта жарасу тақырыбы үндеудің негізгі мазмұны болды. 1977 жылы Королева күміс мерейтойына арналған тойларды еске алды және Солтүстік Ирландиядағы қайта жарасуға үміт білдірді, ол тамыз айында 11 жылдан кейін алғаш рет сапар жасады. 1978 жылы болашақ тақырыбы Королева таңдады, үндеуде оның жаңа немересі Питер Филлипс пен Ханшайым Аннаның кадрлары, сондай-ақ V Георгийге дейінгі бұрынғы үндеулердің жазбалары көрсетілді. 1979 жыл Балалар жылы болды, ал Рождестволық үндеу балалар мен жастарға арналды. Бұл эфирде алғаш рет Ceefax қолданылды, ол нашар еститін адамдарға субтитрлер ұсынды.

1980 жылдар

1980 жылы шығарылған хабарлама Ұлыбританияда рекордтық 28 миллион көрерменді қамтыды. Ол Королева Ананың 80 жылдық мерейтойына арналған тойлаулар туралы ой-пікірлерді жеткізді және қызметтің сан алуан түрлері тақырыбын қамтыды. BBC 1981 жылғы сөз Букингем сарайының артқы террасасынан тікелей эфирде көрсетілді және Халықаралық Мүгедектер жылына арналды. 1982 жылы алғашқы Рождестволық хабарламаның 50 жылдығын белгілей отырып, Королева оны Виндзор қамалының кітапханасында алғаш рет жеткізді. Тақырыбы – «теңіз», бұл жыл британдық әскерлерінің Оңтүстік Атлант мұхитындағы Фолкленд соғысында күш көрсеткен кезімен сәйкес келді. Королеваның үшінші немересі, Принц Уильямның дүниеге келуі және крещение рәсімі. 1983 жылғы Рождестволық хабарламада қазіргі технологиялардың арқасында Ұлттар Достастығы елдері арасындағы ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктері талқыланды. 1984 жылғы хабарлама ересектер балалардан не үйрене алатыны туралы болды, онда Королеваның төртінші немересі, Принц Гарридің крещение рәсімінен түсірілген кадрлар көрсетілді. 1985 жылы Королева Мексика қаласын қалтқылаған жер сілкінісі, Колумбиядағы жанартаудың атқылауы, Африкадағы ашаршылық және Ирландия жағалауындағы Air India ұшағының апаты туралы айтты. Алайда, хабарлама жылдың жақсы жаңалықтарына баса назар аударды, Королева инвестициялар мен марапаттау рәсімдерінен түсірілген кадрларға сүйене отырып, қоғамның еңбектеріне жоғары баға берді. 1986 жылы Дэвид Аттенборо, 1991 жылға дейін Рождестволық хабарламаны жасады. 1986 жылғы хабарлама Букингем сарайындағы Корольдік ат қорасында түсірілді және балаларға қоғамның жауапкершілігін атап өтті. 1987 жылы Королева Солтүстік Ирландияның Эннискиллен қаласындағы Еске алу күніне жасалған бомбалау туралы айтты және төзімділік пен кешірімнің маңыздылығын атап өтті. 1988 жылы Клэпхам Джанкшн теміржол апаты, Локербидегі апат және негізгі хабарлама жазылғаннан кейін болған Армениядағы жер сілкінісі туралы қосымша сілтемелермен қатар, Королева үш маңызды жылдық мерейтойды атап өтті: испан армадасының 400 жылдығы, болашақ III Уильям мен II Мэридің Ұлыбританияға келгенінің 300 жылдығы және Австралияның құрылғандығының 200 жылдығы. 1989 жылы Королева Рождестволық сөзін Корольдік Альберт залынан оқыды, ол Save the Children ұйымы үшін өткізілген арнайы гала-кеште жазылған. Осылайша, хабарлама алғаш рет халықаралық эфирге түсуден бұрын тыңдаушыларға жетті. Королева бала кезіндегі таңғажайып сезімдері туралы ой бөлісті, сондай-ақ Иса Мәсіхтің «Игі самариялық» туралы параболасы және оның мағыналы экологиялық және мәдени өзгерістерге қалай түрткі бола алатыны туралы айтты. Хабарлама соңында Королева және Принцесса Роял балалармен сөйлесті.

1990 жылдар

1990 жылға дейін жазылған жазбалар Персия шығанағындағы соғыстың алдында қарулы күштердің атқарған рөлін құрметпен атады. BBC 1991 жылғы хабарлама Шығыс Еуропа мен Ресейде болып жатқан ауқымды өзгерістерді, оның ішінде КСРО-ның тарауы мен демократиялық дәстүрлердің маңыздылығын көрсетті. 1992 жылғы Рождестволық сөз Виндзор қамалының бір бөлігі өртенгеннен кейін бір ай өткен соң айтылды; Королева жеке басының маңыздылығын, қарулы күштердің қиын бейбітшілік сақтау міндеттерін орындаған қызметкерлерінің және сол жылы қайтыс болған Леонард Чеширдің мысалы арқылы атап өтті. Бұл сөзді The Sun газеті жариялаудан бұрын қолға түсірген. Бұл сөздің 60 жылдығы және Королеваның таққа отырғанның 40 жылдығы болды. 1993 жылғы сөз бейбітшілікке және басқаларға көмек көрсету үшін жұмыс істейтін еріктілердің жетістіктерін мадақтады. 1994 жылғы хабарламада Елизавета өткен және қазіргі бейбітшілік күш-жігерлерін еске алып, Нормандияға түскен күннің 50 жылдығына арналған салтанатты шараларға қатысқанын және Ресейге жасаған мемлекеттік сапарын айтты. 1995 жылғы хабарлама VE және VJ күндерінің 50 жылдығын еске түсіріп, естелік – өмірдің маңызды бөлігі екенін, сондай-ақ қызмет еткендер мен оралмағандарға құрмет көрсетті. Королева Босния соғысы сияқты қазіргі қақтығыстарға, Достастық күштерінің қатысуына, Солтүстік Ирландиядағы бір жылдық бейбітшілікке тоқталды және Букингем сарайындағы бүкіл әлемде жұмыс істейтін еріктілерге шақыру жасады. Королева Оңтүстік Африканың қалаларындағы балаларға көмектесетін Этель монахиняның еңбегін атап өтті және әлемдегі бейбітшілікке үлес қосушыларға құрмет көрсетумен аяқтады. 1996 жылғы сөз Королеваның Польша, Чехия және Таиландқа жасаған сапарлары, сондай-ақ Оңтүстік Африка президенті Нельсон Манделаның Ұлыбританияға келгені туралы айтты. 1997 жылғы Рождестволық хабарлама Independent Television News арқылы жасалған алғашқы хабарлама, сондай-ақ Интернетте алғаш рет жарияланған және теледидардағы 40 жылдық мерейтой болды. Ол Вестминстер аббаттығының суреттерімен басталды, онда Королева көрермендерге сол жылы Уэльс ханшайымы Диананың қоштасу рәсімі және Елизаветаның алтын тойы өткенін еске салды, сондай-ақ тұрмысқа шыққан өмірінің қуанышын атап өтті. Королева көрермендерге Канада, Үндістан және Пәкістанға жасаған сапарларын, Гонконгтың Қытайға қайтарылуын еске салды, содан кейін Достастық басшыларының сол жылғы кездесуіне құрмет көрсетті. Соңында Королева Шотландия мен Уэльске биліктің берілуін құптады және Біріккен Корольдік болудың артықшылықтарын айтты. ITN 1998 жылғы хабарлама әртүрлі буын бір-бірінен қандай сабақтар алуға болатынына назар аударды, сондай-ақ Королева Елизавета анасының Вестминстер аббаттығындағы естелік алаңына, Королеваның Ипрде және Парижде болған сапарларына, сондай-ақ Уэльс принцінің 50 жылдығына арналған қабылдау рәсіміне қатысқанын көрсетті. 1999 жылғы хабарлама Королеваның жаңа ғасыр мен мыңжылдыққа асыға күтетінін және тарихтан алынған сабақтарды білдірді. Уиндзор қамалының ақ залдарында түсірілген хабарламада Холируд сарайындағы жас жетістіктерін қабылдау рәсімі және Бэкингем сарайындағы төтенше жағдайлар қызметінің қызметкерлерін қабылдау рәсімі көрсетілді. BBC

2000 жылдар

2000 жылы Королева Рождестволық сөзі арқылы жаңа мыңжылдықтың нағыз басталуы және қоғамдағы діннің рөлі туралы ой бөлісті. Сондай-ақ, сол жылы Австралияға жасаған сапарынан түсірілген фильм көрсетілді. BBC 2001 Елизавета, бұл сөзді өзінің "50 жылдық Рождестволық үндеуі" деп атады (1969 жылғы үндеуі жазбаша түрінде болған және хабарланбаған), сол жылы болған ерекше сынақтар мен апаттар туралы айтты, оның ішінде ауыз және тырнақ ауруының таралуы және 11 қыркүйектегі шабуылдарға сілтеме жасады; көрермендер гвардияны ауыстыру кезінде Американың ұлттық әнұраны ойналған сәтін көрді. Содан кейін Королева қиын уақыттарда діннің маңыздылығы туралы айтып, қоғам үшін еңбек ететіндерге құрмет көрсетті. ITN 2002 жылы 50-ші Рождестволық үндеуінде (ол Рождестволық Патшалық үндеуінің 70 жылдығын да белгіледі) Королева қуаныш пен қайғы туралы айтты, сол жылы ақпан және наурыз айларында қарындасы Маргарет ханшайымы мен анасы Королева Ана Елизаветаның қазасынан кейін "жеке қайғысын" еске алды. Үндеу Букингем сарайының Ақ көрме бөлмесінен жасалды, оның жанында Королева Ана, Король Георг VI және Маргарет ханшайымының суреттері болды. Ол өзінің Алтын юбилейін қуанышпен еске алды, сондай-ақ Лондонның Сент-Пол соборында өткен Балидегі еске алу рәсімінен үзінділер көрсетілді. Ол христиандық ілхамидағы "үміт хабарының" екі тірегіне және халықтың қолдауына сүйену туралы айтты. 2003 Үндеудің басы Виндзордағы Корольдік атқыштар казармасында жазылды. Көптеген Ұлт Достастығының қарулы күштері шетелде дислокацияланғандықтан, Королева Ұлыбританиядағы 10 миллион адамды қоса, тыңдаушыларды Рождествода отбасыларымен бірге бола алмайтындар туралы ойлауға шақырды және олардың бейбітшілік орнатуға салған еңбегіне құрмет көрсетті. BBC 2004 Королеваның өз отбасына сыйлықтар тарататын кадрларымен басталып, Королева, Эдинбург герцогы Филипп және Уэльс принці Чарльздың түрлі мәдени кездесулерге қатысқандары, Королева мен Эдинбург герцогы Филипптің сикх гурудуарасына, ал Уэльс принці Чарльздың Шығыс Лондондағы мұсылман мектебіне барғандары көрсетілді. Үндеудің тақырыбы мәдени және діни алуан түрлілік және төзімділіктің пайдасы болды. Бұл үндеу Ұлыбританиядағы мұсылман және сикх қауымдарының басшылары тарапынан жылы қабылданды. Дәстүрден аттап, Королева Ұлыбритания әскерлеріне арналған жеке радиолық Рождестволық үндеуін жіберді, ол Британдық әскерлік радио тарату қызметі арқылы таратылды. 2005 Королева Үнді мұхитындағы цунами, Катрина даулы, Кашмирдегі жер сілкінісі және Лондондағы жарылыстар сияқты трагедиялар туралы ой бөлісті; ол барлық діндерден келген адамдардың гуманитарлық жауаптарын "таңғаларлық" деп бағалады. ITN 2006 Үндеу алғаш рет подкаст ретінде жүктеуге қолжетімді болды. Ол ұрпақтар арасындағы қарым-қатынас және жастар мен қарттардың қоғамдарын нығайту үшін қалай біріге алатыны туралы, мұсылмандар мен басқа діндерді қоғамның негізгі ағымына енгізуге қатысты маңызды сілтемелермен болды. 2007 2007 жылғы үндеу 1957 жылғы Рождестволық үндеудің кіріспе сөздерімен және Королеваның оның жанында тұрған бейнесімен басталды. Тақырыбы отбасы болды, оның ішінде Исаның қиын жағдайда туған отбасы және Королева қоғамдағы осал топтарға қамқорлық етудің ортақ міндеті туралы айтты. Ауғанстандағы соғыстағы Корольдік теңіз жаяу әскерлерінің кадрлары, сондай-ақ әскери ескерткіш көрсетілді, оған Ирак пен Ауғанстандағы әскерлердің жұмысы туралы түсініктемелер қосылды. Үндеу 1957 жылғы түпнұсқалық хабарламадан "God Save the Queen" әнінің қара-ақ клипімен және британдық корольдік тудың суретімен аяқталды. BBC 2008 Королева 2008 жылғы экономикалық төмендеу және әлемдегі зорлық-зомбылық туралы алаңдаушылықтың сол жылғы Рождествоны "көптеген адамдар үшін көңіл көтерілмейтін күнге" айналдырғанын мойындады және адамдарды батылдық танытуға, жеңіліске мойын бұрмауға және жақсы болашақ үшін күресуге шақырды. Ол сондай-ақ Уэльс принцінің 60 жылдығы және оның қайырымдылық жұмыстары туралы ой бөлісті, сондай-ақ басқаларға қызмет етуде қайырымдылықпен өмір сүретіндерге құрмет көрсетті. Бұл жоғары сапалы үндеудің алғашқы көрсетілімі болды. 2009 Королева Ауғанстанда қызмет ететін Ұлт Достастығының қарулы күштерінің рөлі туралы ой бөлісті. ITN

2010 жылдар

2010 жылғы жазбалар Король Джеймс Киелі кітабының (2011 жылы 400 жыл толуы) маңыздылығына назар аударды. Рождестволық үндеуде принц Уильям мен принц Гарридің Лесотодағы жетім балалармен футбол ойнаған кадрлары да болды. Әдетте Букингем сарайында түсірілетін Рождестволық үндеу алғаш рет Хэмптон-Корт сарайында түсірілді. ITN 2011 Бірлік пен үміт, қиындықтарға қарсы тұру және отбасының маңыздылығы осы жылғы үндеудің тақырыбы болды. Патшалық сапарлар, Принц Уильям мен Кэтрин Миддлтонның үйлену тойы, Зара Филлипс пен Майк Тиндаллдың үйлену тойы және екеуінің арасындағы айырмашылықтар, сондай-ақ осы екі контекстте де Ұлттар Достастығы туралы айтылды. Үндеу принц Филипптің шұғыл түрде жүрек операциясы үшін ауруханаға жатқызылғанға дейін жазылған. Бұл Sky News-тің алғашқы Рождестволық үндеуі болды. Sky 2012 алғаш рет 3D форматында көрсетілді. Бұл Патшайымның бриллиантты юбилейі мен Рождестволық үндеудің 80 жылдығына арналған 60-шы үндеуі болды. 2013 жылғы үндеудің тақырыбы – жалпы ойлаудың маңыздылығы, ол Патшайымның таққа отырғанына 60 жыл толуына және содан бергі өзгерістерге, Глазгодағы 2014 жылғы Ұлттар Достастығы ойындарына және Шри-Ланкада 2013 жылғы Үкіметаралық кеңес басшыларының кездесуіне қатысты Ұлттар Достастығының рөліне қатысты. BBC 2014 Патшайым Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанына 100 жыл толуына және соғыста қаза тапқандарды еске алу үшін Лондон мұнарасындағы керамикалық мак ескерткішіне барғанын айтты. Ол 1914 жылғы Рождестволық бітімгершілікті, Солтүстік Ирландияның бейбітшілік процесін және Шотландияның тәуелсіздік референдумы туралы еске алды, келісімге келу мен кешірім беру туралы сөйледі. Сондай-ақ ол "соғыс немесе Эбола сияқты аурулардың құрбандарына көмектесу үшін шетелге барған көмекшілер мен медициналық еріктілердің жанқиярлығы туралы" айтты. Патшайымның отбасынан кететіні туралы әңгімелердің көп болуына байланысты үндеуге қызығушылық артып, бірақ ол мұндай хабарлама жасамады. 2015 жылғы үндеуде апаттар, террористік шабуылдар мен босқындар дағдарысымен белгіленген жылды атап өтіп, Патшайым тыңдаушыларын "қараңғылықта" үміт табуға шақырды және Жаңа өсиеттен: "Нұр қараңғыда жарқырайды, ал қараңғы оны жеңе алмайды" деп келтірді. Сондай-ақ ол Рождество – "бізге ризашылық білдіруге тиіс нәрселерімізді еске түсіріп, өмірімізге сүйіспеншілік пен қуаныш сыйлаған адамдарға" алғыс айту уақыты екенін айтты. Патшайым 2015 жылдың Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанына 70 жыл толуын да атап өтіп, соғыста қызмет еткендерге алғыс айтты. Патшайым Рождество шыршасын безендіру дәстүрін және оның арғы атасының атасы, Альберт ханзадасының Германиядан Ұлыбританияға Рождество шыршасын әкелгенін де атап өтті. Патшайым принцесса Шарлоттаның туғанын атап өтті және оның Рождество шыршасын безендіруге көмектесетін отбасының жаңа мүшесі болатынын айтты. Патшайым Трафальгар алаңындағы Рождество шыршасы туралы айтып, Норвегияның Ұлыбританияға екінші дүниежүзілік соғыста көмектескені үшін оны сыйға тартқанын мойындады. Үндеу Букингем сарайындағы 18 ғасырлық бөлмеде жазылған. ITN 2016 Үндеудің тақырыбы – шабыттандыру. Патшайым Рио Олимпиада ойындарында британдық олимпиада және паралимпиада спортшыларының жетістіктерін мақтады, Эдинбург герцогы сыйлығының 60 жылдығына және Принц Трасттың 40 жылдығына тоқталып, кішкентай, бірақ маңызды істер жасайтын қарапайым адамдардың шабыттандырғанын айтты: "Біз өз күшімізбен соғыстарды тоқтата алмаймыз немесе әділетсіздікті жоя алмаймыз, бірақ мыңдаған кішкентай жақсылықтың жиынтық әсері біз ойлағаннан да үлкен болуы мүмкін". 2017 жылғы үндеудің тақырыбы – үй. Патшайым өзінің алғашқы теледидарлық Рождестволық үндеуінің 60 жылдығын атап өтумен бастады, өзін үшінші тұлғада атап, былай деді: "Осы күні, алпыс жыл бұрын, жас әйел технологиялық өзгерістердің жылдамдығы туралы сөйледі, ол өзінің түріндегі алғашқы теледидарлық хабарды ұсынды. Алпыс жыл өткен соң, хабар беруші де өзгерді, ол сипаттаған технология да өзгерді". Ол Лондон мен Манчестердегі террористік шабуылдардан аман қалғандарға құрмет көрсетті, Гренфелл мұнарасындағы өрт құрбандарына және апаттан зардап шеккендерге ойларын және дұғаларын жеткізді. Ол өзінің өміріндегі маңызды оқиғалар, оның ішінде үйлену тойының 70 жылдығы және Эдинбург герцогының мемлекеттік міндеттерден бас тарту туралы шешімі туралы ойланды. Ол сондай-ақ келесі жылы Корольдік отбасына жаңа мүшелерді қабылдауға асығатынын айтты, бұл Кембридж герцогы мен герцогинясының үшінші баласын күтіп отырғанын және принц Гарридің сүйіктісі Меган Марклмен тұрғанын білдіреді. Sky 2018 Патшайым Корольдік әуе күштерінің және қарулы келісімнің 100 жылдығын атап өтті, әкесінің Ютланд шайқасындағы қатысуы туралы айтты. Ол сондай-ақ принц Луидің туғанын, принц Гарри мен Меган Марклдың, сондай-ақ принцесса Евгения мен Джек Бруксбэнктың үйлену тойларын, сондай-ақ Уэльс принцінің 70 жылдығын тойлағанын атап өтті. Ол сенім, отбасы және достық оған үнемі күш-қуат пен сенімділік сыйлағанын айтты. Патшайым 2018 жылғы Ұлттар Достастығы басшыларының кездесуі мен 2018 жылғы Ұлттар Достастығы ойындары туралы айтып, Ұлттар Достастығының мақсаттары мен өзара құрмет және ынтымақтастық принциптері туралы сөйледі. Патшайым бейбітшілік пен жақсылыққа қазір бұрынғыдан да көп мән беру қажет екенін айтты және адамдар терең келіспесе де бір-біріне құрметпен қарауы керек екенін айтты. 2019 жылғы үндеуін Виндзор сарайының жасыл қонақ бөлмесінде бастап, Патшайым әлемдегі тұрақты өзгерістерді әкелетін "үлкен секірістер емес, кішкентай қадамдар" екенін айтты, Аполлон 11 миссиясының 50 жылдығы мен Нил Армстронгтың Айға бас қойғандағы сөздерін еске алды. Ол сондай-ақ бұрынғы жаулардың бірлесіп оқиғаны еске алу үшін өзара кешірімдерін көрсеткен D-Day шайқасының 75 жылдығын атап өтті. Патшайым 2019 жылғы Brexit пікірталастары мен жалпы сайлауға тікелей сіңіп кірмесе де, жылды "қайқайған" деп сипаттауы БАҚ-та тікелей сіңіп кіргені ретінде қабылдалды және келісімге келудің маңыздылығы туралы айтуы, "кішкентай қадамдар ұзақ жылдар бойына сақталған айырмашылықтар мен терең дауларды жеңіп, үйлесім мен түсініктікке жеткізе алады" деген сөздері британ халқының арасындағы келіспеушіліктерді жазысуға шақыру ретінде қарастырылды. Патшайым сондай-ақ ұлы немересі Арчи Маунтбэттен-Виндзордың туғанын атап өтті және жаңа буынның қоршаған ортамызды және климатымызды қорғау сияқты мәселелерге ұқсас мақсаттылық сезімін әкелгенін айтты. BBC

2020 жылдар

2020 жылы шығарылған жазбалар COVID-19 пандемиясымен белгіленген жылдың соңында Королева 2020 жылдың қиындықтарына "тамаша көтерілген" адамдардың "тыныш, талмайтын" рухына деген үлкен мақтанышын білдірді, сондай-ақ "өмір жалғасуы керек" деді. Дағдарыс кезіндегі өзара көмек туралы айта отырып, ол: "Қызығы, адамдарды қажетсіздікке бөлеген жыл, көп жағынан бізді жақындастырды" деді. Қайғыға ұшырағандарға ол: "Сіз жалғыз емессіз, мен сіздерді ойымда және дұғаларымда сақтаймын" деді. Ол көптеген адамдардың "Рождествода қарапайым құшақтасуды немесе қолды қысып алуды қалайтынын", бірақ "ең қараңғы түндерде де жаңа таңда үміт бар" деді. Королева жастарды дағдарыс кезінде қоғамға көмектесудегі үлесі үшін бөліп көрсетті және 2020 жыл Флоренс Найтингейлдің туғанына 200 жыл толуы екенін атап өтіп, медбикелер мен жедел жәрдем қызметкерлеріне "алғыс айтты". Сондай-ақ, ол пандемия кезінде бейтаныс адамдарға көмектескен көптеген адамдарды мақтағанда, "Изгі самариялық" туралы мысал келтірді. Ол сонымен қатар, "өз мүддесін жоққа шығаратын міндет және ең жоғары құрбандық" символы ретінде, қиын және болжауға келмейтін уақыттарда "тұрақты үміт көзі" болған Белгісіз жауынгердің жерленгеніне 100 жыл толуына арналған естелік шараларын атап өтті. Бұл Amazon Alexa құрылғыларында тыңдауға қол жетімді алғашқы Рождестволық үндеу болды. BBC 2021 Жылы ол өзінің соңғы Рождестволық үндеуінде күйеуі Эдинбург герцогының жыл басындағы қазасын атап өтті, "көптеген адамдар үшін үлкен қуаныш пен жақсы көңіл-күйдің уақыты болса да, Рождество сүйіктілерін жоғалтқандар үшін қиын болуы мүмкін. Биылғы жылы, әсіресе, мен оның себебін түсінемін" деді, сондай-ақ COVID-19 пандемиясының екінші жылына сіңіп өтті. Ол Эдинбург герцогының өміріне көрсетілген "жылылық пен махаббат" үшін азаматтарына алғыс айтты, олардан "үлкен демеу" алғанын айтты. Филипп ханзада туралы ол: "Оның қызмет ету сезімі, зияткерлік қызығушылығы және кез келген жағдайдан ләззат алу қабілеті тоқтамайтын еді. Оның осы қызықты, сұрақ қоятын көзі мен оны алғаш көргенімдегідей жарқырады" деді. Ол Виндзор сарайындағы Ақ суреттер залындағы үстелдің артында, өзінің және қайтыс болған күйеуінің бір ғана суретімен бірге үндеу жасады. Ол 1947 жылы бал айында және алмаз үйлену мерекесінде таққан сапфирлі хризантема брошьін тақты. ITN

Карл III

2022 жылға дейін шығарылған жазбалар
Король Чарльз III өзінің алғашқы Рождестволық үндеуінде 65 жыл бұрын британдық теледидардағы алғашқы Рождестволық хабарда пайда болған марқұм анасы, Елизавета II-ге құрмет көрсетті және оның қазасына байланысты «сүйіспеншілік пен көңілжайлылық» білдіргендерге алғыс айтты, сондай-ақ «Рождество баршамыз үшін, жақындарын жоғалтқандар үшін ерекше сезімтал уақыт» екенін атап өтті. Ол анасының иманы туралы және олардың адамдарға, сондай-ақ діни ұйымдардың қоғамдық жұмысына ортақ сенімдері туралы айтты, «шіркеулер, синагогтар, мешіттер және гурдваралар» деп атады. Король сондай-ақ «есептерін төлеуге және отбасыларын тамақтандырып, жылы ұстауға» күресіп жатқандардың «үлкен алаңдаушылығы мен қиындықтары» туралы, оларға тамақ, қайырымдылық немесе уақыт арнағандардың жомарттығы туралы айтты, қаржылық қиындыққа тап болғандарға көмектесудегі еріктілердің, қайырымдылық ұйымдарының қызметкерлерінің, мұғалімдердің, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметкерлердің «өз мүддесін жеңген адалдығына» құрмет көрсетті. Ол сондай-ақ «баршамызды қауіпсіз ұстауға» тырысып жатқан жедел жәрдем қызметі мен қарулы күштерді жоғары бағалады. Үндеу 13 желтоқсанда Виндзор сарайындағы Сент-Джордж шіркеуінде жазылды. Бастапқыда бұл бағдарламаны ITN дайындауға тиіс болған, бірақ ITN жұмыстан босатылғаннан кейін BBC дайындады. Мұндай өзгерістің себебі жарияланбады. BBC 2023 жылғы өзінің екінші Рождестволық үндеуінде Король еріктілерді «қоғамдық өміріміздің маңызды тірегі» деп атап, мамыр айында оның таққа отыру салтанатына жүздеген еріктілер мен олардың ұйымдары келгеніне риза екенін білдірді, олардың қатысуы «таққа отырудың мәнін, ең бастысы, бір-бірімізге қызмет етуге, сүйіспеншілікке және қамқорлыққа шақыруды» көрсететінін айтты. Таратудан кейін қайта отырғызылатын, табиғи және тұрақты әшекейлермен безендірілген тірі Рождество шыршасының алдында Король планетаны «біздің балаларымыздың балалары үшін» қорғау қажеттігін айтты, сондай-ақ «Өмірім бойы Жерді және біздің табиғи әлемімізді баршамыз бөлісетін жалғыз үй ретінде қалай қорғауымыз керек екеніне көңіл бөліп, қуандым» деп, мұны рухани міндет деп атады. «Жерді қорғау – барлық діндердің және дінсіздердің жауапкершілігі. Біз жерді балаларымыздың балалары үшін қорғаймыз». Украина мен Газадағы соғыстар аясында ол «күнде әлемдегі қайғылы қақтығыстардың күшейіп бара жатқан кезінде» ірі діндер арасындағы ортақ «әмбебап» құндылықтардың маңыздылығын атап өтті. Үндеу 7 желтоқсанда Букингем сарайындағы Орталық бөлмеде жазылды, терезеден Виктория ескерткіші көрініп тұрды. ITN

Басқа жерлерде де осындай хабарламалар

1931 жылы Нидерланд королевасы Вильгельмина алғашқы Рождестволық үндеуін радиоарналар арқылы жеткізді, ол сонымен қатар Голландиялық Шығыс Үндістан, Суринам және басқа Голландиялық Батыс Үндістанға PCJJ қысқа толқындық радиостанциясы арқылы таратылды. Оның қызы Джулиананың билігі тұсында Рождестволық патшалық үндеу жыл сайынғы дәстүрге айналды. Папа Рим әлемге Рождестволық үндеуін жеткізеді, ал басқа елдердің мемлекет басшылары да Рождествода үндеу жасау дәстүрін қабылдады, оның ішінде Швеция королі, Бельгия королі, Германия президенті және 1975 жылдан бастап Испания королі. Кейбіреулері Жаңа жылмен сәйкес келетін мәлімдеме жасап, осы тәжірибені өзгертті; мұны Канада мен Жаңа Зеландияның генерал-губернаторлары, Дания королевасы, Норвегия королі, Таиланд королі, Қытай, Финляндия, Франция, Венгрия, Италия, Филиппин, Польша, Португалия және Ресей Федерациясының президенттері, сондай-ақ Германия канцлері жасайды. Англикан қауымының рухани жетекшісі Кентерберий архиепискобы да Жаңа жыл күні сөз сөйлейді. Ұлыбритания Премьер-Министрі өткен жылға шолу жасап, жаңа жылдағы үкіметтің мақсаттарын баяндайтын қысқа Рождестволық үндеу мен Жаңа жылдық үндеуін жариялайды. Канада Премьер-Министрі қысқа Рождестволық құттықтауды жазады. Малайзияның Янг ди Пертуан Агонг маусым айындағы ресми туған күні мен шілдедегі Ұлттық Батырлар күнінде сөз сөйлейді, ал Малайзия Премьер-Министрі Жаңа жыл күні ғана емес, сонымен қатар Құрбан айт түні мен Тәуелсіздік күні қарсаңында да сөз сөйлейді. Сингапур Премьер-Министрі осы және Сингапурдың Ұлттық күнінде үндеу жасайды. Бұрын Гонконг губернаторы британ монархының өкілі ретінде осы рөлді атқарды, ал 1997 жылы аумақтың егемендігі Қытайға берілгеннен кейін бұл дәстүр Гонконгтың бас атқарушысы тарапынан жалғастырылды. АҚШ Президенті де апталық президенттік үндеуінің бір бөлігі ретінде Рождестволық үндеулер жасайды. Кейбір үндеулер Рождествоға бірнеше күн бұрын немесе Рождество күні жарияланады. Президент АҚШ Қарулы Күштерінде қызмет ететін әскери қызметшілерге де Рождестволық үндеу жіберуі мүмкін. Оппозициялық партиялар да Президенттің апталық үндеуіне жауап ретінде Рождестволық үндеулерін тарата алады. Сонымен қатар, 1986 жылдан бастап АҚШ Президенті Рональд Рейган мен КСРО Бас хатшысы Михаил Горбачев телеарналар арқылы бір-бірінің елдеріне Жаңа жылдық үндеулер алмастырды. Бұл алмасу президент Джордж Буш пен Горбачев арасында Кеңес Одағы тарағанға дейін жалғасты.