Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Молюскалар туысы (қалдық)
Genus of mollusks (fossil)
Scaphites – Scaphitidae тұқымдасына жататын гетероморф аммониттер туысы. Олар кейінгі бор дәуірінде кең таралған туыс болды.
Scaphites is a genus of heteromorph ammonites belonging to the Scaphitidae family. They were a widespread genus that thrived during the Late Cretaceous period.
Морфология
Скафиттердің қабығы әдетте камералы, қайық тәрізді болады. Қабықтың бастапқы бөлігі (жас кезеңі) көбінесе аздап немесе көптеп инволют (тығыз оралған) және қысыңқы болып келеді, ал гетероморфты қабық пішінінің болашақтағы белгілерін көрсетпейді. Соңғы бөлігі (есейген кезеңі) әлдеқайда қысқа, тік және ескі қабықтың үстінен ілмектей иіледі. Оларда жамбас бөлігінде көлденең, тармақталған қабырғалары мен түйіршіктер (кішкентай дөңгелектер) болады. Қабықтың ішіндегі дене құрылысын қайта жасау арқылы скафиттерді ауырлық орталығының орналасуына байланысты бентостық (түбінде тіршілік ететін) немесе планктондық жануар ретінде бейнелеуге болады. Жұмсақ дене бөліктерінің жақсы сақталған қазбалары өте сирек кездесетіндіктен, бұл жануар қабығына қалай орналасып, өмір сүргені туралы көп мәлімет жоқ.
Scaphites generally have a chambered, boat shaped shell. The initial part (juvenile stage) of the shell is generally more or less involute (tightly coiled) and compressed, giving no hint of the heteromorphic shell form yet to come. The terminal part (adult stage) is much shorter, erect, and bends over the older shell like a hook. They have transverse, branching ribs with tubercles (small bumps) along the venter. Reconstructions of the body within the shell can be made to portray Scaphites as either a benthic (bottom dwelling) or planktonic animal, depending on where the center of gravity is located. Since useful fossils of the soft body parts of cephalopods are highly rare, little is known about how this animal actually fit into its shell and lived its life.
Жасы
Себебі, скафиттер және Scaphitoidea суперотбасына жататын туыстары креда кезеңінің (шамамен 144-66,4 миллион жыл бұрын) белгілі бір ғасырларымен шектелгендіктен, олар кейбір аймақтарда индекстік қазба ретінде пайдалы. Солтүстік Америкадағы Кейінгі Креда кезеңінің Батыс Ішкі Теңіз жолы осыған керемет мысал, онда скафит түрлерінің бірнеше эндемикалық тараулары пайда болды және қазір жоғары дәлдікпен шешілген аймақтық биостратиграфияның негізін құрайды.
Because Scaphites and its relatives in the superfamily Scaphitoidea are restricted to certain ages of the Cretaceous (ca. 144 to 66.4 million years ago), they are useful in some areas as an index fossil. A notable example is the Late Cretaceous Western Interior Seaway in North America, in which several endemic lineages of scaphite species evolved and now serve as the basis for a highly resolved regional biostratigraphy.
Тарату
Скафиттердің қазбалары Антарктидада, Арменияда, Австралияда, Бельгияда, Болгарияда, Канадада (Альберта, Британдық Колумбия, Солтүстік-Батыс Аймақтар), Данияда, Францияда, Германияда, Гренландияда, Үндістанда, Италияда, Жапонияда, Мадагаскарда, Мексикада, Жаңа Зеландияда, Оңтүстік Африкада, Испанияда, Швецияда, Швейцарияда, Украинада, Ұлыбританияда және АҚШ-та (Алабама, Аляска, Аризона, Калифорния, Колорадо, Делавэр, Канзас, Мэриленд, Миннесота, Миссисипи, Миссури, Монтана, Небраска, Нью-Джерси, Нью-Мексико, Солтүстік Дакота, Орегон, Оңтүстік Дакота, Теннесси, Техас, Вайоминг) табылған.
Fossils of Scaphites have been found in Antarctica, Armenia, Australia, Belgium, Bulgaria, Canada (Alberta, British Columbia, Northwest Territories), Denmark, France, Germany, Greenland, India, Italy, Japan, Madagascar, Mexico, New Zealand, South Africa, Spain, Sweden, Switzerland, Ukraine, the United Kingdom, and the United States (Alabama, Alaska, Arizona, California, Colorado, Delaware, Kansas, Maryland, Minnesota, Mississippi, Missouri, Montana, Nebraska, New Jersey, New Mexico, North Dakota, Oregon, South Dakota, Tennessee, Texas, Wyoming).