Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Монархтар мен басқалардың мәртебе белгісі ретінде тағатын әшекейлік бас киім. Диадема – монархтар және басқалардың мәртебе белгісі ретінде тағатын әшекейлік бас киімнің бір түрі.
Ornamental headband worn by monarchs and others as a badge of royalty
A diadem is a type of crown, specifically an ornamental headband worn by monarchs and others as a badge of royalty.
Шолу
Бұл сөз грекше διάδημα diádēma, "жолақ" немесе "лента" сөзінен, διαδέω diadéō, "мен ораймын" немесе "мен бекітемін" деген сөзден шыққан. Бұл термин бастапқыда патшаның билігін көрсететін, оның басын қоршап тұрған, көбінесе иықтарына түсірілетін, түйінмен және екі шұғылалы жолақтармен аяқталатын, кестеленген ақ жібек лентаны білдіреді. Сондай-ақ, ежелгі замандағы маңызды спорттық ойындарда жеңімпаз спортшыларды тәж кигізу үшін осындай ленталар қолданылған. Кейіннен ол дөңгелек немесе "лента" пішіндегі металл тәжға айналды. Мысалы, Нидерланды королевасы Джулиана киген тәж диадема болды, сондай-ақ кейінірек баронның тәжі де (кейбір елдерде үш шармен безендірілген). Ежелгі кельттердің "ақыл" (ескі ирланд тілінде) деп аталатын жұқа, жартылай сопақ алтын табақты диадема ретінде қолданғандарына сендіреді. Мұндай тәждердің ең алғашқы мысалдары ежелгі Египеттен, қарапайым матадан бастап күрделі металл түрлеріне дейін, сондай-ақ Эгей әлемінен табылды. Диадема – әйелдер киетін және маңдайға орналастырылатын, жартылай тәж пішіндес әшекей (осы мағынада тиара деп те аталады). Кейбір қоғамдарда ол басына тағылатын гүл шоғы болуы мүмкін. Ежелгі парсылықтар биік, тік тұратын патшалық тиараны, айналасына диадемамен ораған. Грек құдайларының патшайымы Гера алтын диадема киген. Индостандық өркениеті жасаған "Көпір патша" мүсіні (б.з.д. 3300 – б.з.д. 1300 ж.) диадема болуы мүмкін баспағап киген. Ал кеңейтілген мағынада, "диадема" сөзі патшалық билік немесе қадір-қасиеттің белгісі ретінде қолданылуы мүмкін. Рим императорының бас киімі, Диоклетианнан бастап, бастапқы дереккөздерде диадема деп сипатталған. Осы нысанды Фодерат генералы Одоакр 476 жылы Римнен Ромул Августты қуғаннан кейін император Зенонға (Шығыс Рим империясының императоры) қайтарды.
The word derives from the Greek διάδημα diádēma, "band" or "fillet", from διαδέω diadéō, "I bind round", or "I fasten". The term originally referred to the embroidered white silk ribbon, ending in a knot and two fringed strips often draped over the shoulders, that surrounded the head of the king to denote his authority. Such ribbons were also used to crown victorious athletes in important sports games in antiquity. It was later applied to a metal crown, generally in a circular or "fillet" shape. For example, the crown worn by Queen Juliana of the Netherlands was a diadem, as was that of a baron later (in some countries surmounted by three globes). The ancient Celts were believed to have used a thin, semioval gold plate called a mind (Old Irish) as a diadem. Some of the earliest examples of these types of crowns can be found in ancient Egypt, from the simple fabric type to the more elaborate metallic type, and in the Aegean world. A diadem is also a jewelled ornament in the shape of a half crown, worn by women and placed over the forehead (in this sense, also called tiara). In some societies, it may be a wreath worn around the head. The ancient Persians wore a high and erect royal tiara encircled with a diadem. Hera, queen of the Greek gods, wore a golden crown called the diadem. The "Priest King" statue made by the Indus Valley civilization (c. 3300 – c. 1300 BCE) wore a headband that is possibly a diadem. By extension, "diadem" can be used generally for an emblem of regal power or dignity. The Roman emperor's head regalia worn, from the time of Diocletian onwards, is described as a diadem in the original sources. It was this object that the Foederatus general Odoacer returned to Emperor Zeno (the emperor of the Eastern Roman Empire) after his expulsion of the usurper Romulus Augustus from Rome in 476 AD.