Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Айға тікелей қону әдісі
Preposed Method Of Moon Landing
Айға немесе басқа планеталық денеге тікелей қону
directly landing on the Moon or other body
Тікелей түсіру – бұл ғарыш кемесін Айға немесе басқа планеталық бетке Жер орбитасында жинамай немесе мақсатты дене орбитасына жеке қону аппаратын шығармай тікелей түсіру әдісі. Бұл әдіс Америка Құрама Штаттарының «Аполлон» бағдарламасында адамды Айға қондырудың алғашқы жолы ретінде ұсынылған, бірақ оны қабылдамады, себебі мұндай жағдайда өте үлкен ұшыру құралын жасау қажет болар еді.
Direct ascent is a method of landing a spacecraft on the Moon or another planetary surface directly, without first assembling the vehicle in Earth orbit, or carrying a separate landing vehicle into orbit around the target body. It was proposed as the first method to achieve a crewed lunar landing in the United States Apollo program, but was rejected because it would have required developing a prohibitively large launch vehicle.
Аполлон бағдарламасы
Аполлон бағдарламасы бастапқыда тікелей көтерілу қағидатын қолдануға негізделген. Бұл үш адамдық Аполлон ғарыш кемесін, оған қону модулі қосылған күйде, тікелей Айға ұшыру үшін Сатурн C 8 немесе Nova зымыраны сияқты алып көлемді ұшыру құралын жасауды талап ететін еді. Ол Айға құйрығымен бірінші болып қонды да, содан кейін Жерге қайта оралу үшін Айдан ұшырылатын еді. НАСА қарастырған қалған екі нұсқада Сатурн C4 немесе C5 зымырандарын пайдалану көзделген. Біріншісі – Жер орбитасында кездесу, ол орбитада тікелей қону және қайта оралу аппаратын құрастыру үшін кем дегенде екі ұшыруды қажет ететін еді; екіншісі – Ай орбитасында кездесу (LOR), ол Ай орбитасы мен жер беті арасындағы ұшу үшін екі адамдық кішкентай Ай қондыру аппаратын тасымалдайтын. Аполлон бағдарламасында LOR стратегиясы сәтті қолданылды. КСРО да бірнеше тікелей көтерілу стратегияларын қарастырды, бірақ соңында НАСА-ға ұқсас тәсілді таңдады: екі адам «Союз» ғарыш кемесімен және бір адаммен LK қондырғышымен. Советтер 1969 жылғы 21 ақпан мен 3 шілдеде N1 зымыранын ұшыруға тырысты, екеуі де сәтсіз аяқталды, ал НАСА-ның «Аполлон-11» 1969 жылғы 20 шілдеде ұшып, алғашқы рет адамдарды Айға қондырды. Советтер N1 зымыранын 1972 және 1974 жылдары тағы екі рет ұшыруға тырысты, бірақ екеуі де сәтті болмады. Советтік ОКБ 52 инженерлік фирмасы LK 700 кемесі үшін UR 700 модульдік күшейткішін жасауды жалғастырды. «Rocketship X M» және «Destination Moon» сияқты ғылыми-фантастикалық фильмдерде жиі тікелей көтерілу миссиялары бейнеленеді, бірақ біріншісі кездейсоқ түрде Марсқа сәтті қонды, бірақ Жерге сәтті оралмады (Нова-Шотландияда апатқа ұшырады), ал екіншісі – Айға сәтті қонған және болжамды түрде Жерге оралған бір сатылы аппарат (қайта оралу көрсетілмеген).
The Apollo program was initially planned based on the assumption that direct ascent would be used. This would have required developing an enormous launch vehicle, either the Saturn C 8 or Nova rocket, to launch the three man Apollo spacecraft, with an attached landing module, directly to the Moon, where it would land tail first and then launch off the Moon for the return to Earth. The other two options that NASA considered required a somewhat smaller launch vehicle, either the Saturn C 4 or C 5. These were Earth Orbit Rendezvous, which would have involved at least two launches to assemble the direct landing and return vehicle in orbit; and Lunar Orbit Rendezvous (LOR), which carried a smaller two man lunar lander spacecraft for flight between lunar orbit and the surface. LOR was the strategy used successfully in Apollo. The Soviet Union also considered several direct ascent strategies, though in the end they settled on an approach similar to NASA's: two men in a Soyuz spacecraft with a one man LK lander. The Soviets attempted to launch the N1 rocket on 21 February and 3 July 1969, both of which failed, before NASA's Apollo 11 lifted off and made the first crewed lunar landing on 20 July 1969. The Soviets would make two more attempts to launch the N1, in 1972 and 1974, but neither was successful. The Soviet engineering firm OKB 52 continued to develop the UR 700 modular booster for the direct ascent LK 700 ship. Science fiction movies such as Rocketship X M and Destination Moon have frequently depicted direct ascent missions, although the first was a two stage vehicle which accidentally, and successfully landed on Mars, but failed to successfully return to Earth (crashed in Nova Scotia), and the second was a single stage vehicle which successfully landed on the Moon, and speculatively returned to Earth (return not shown).