Кіріспе

Джон Мид Хантсман (Jon Meade Huntsman Jr.), 1960 жылы туған – американдық саясаткер, бизнесмен және дипломат. 2005 жылдан 2009 жылға дейін Юта штатының 16-шы губернаторы болған. Республикалық партия мүшесі, ол 2017 жылдан 2019 жылға дейін Ресейдегі АҚШ-тың елшісі, 2009 жылдан 2011 жылға дейін Қытайдағы елшісі, ал 1992 жылдан 1993 жылға дейін Сингапурдағы елшісі қызметін атқарды. Хантсман Рональд Рейганнан Дональд Трампқа дейінгі барлық президенттік әкімшіліктерде қызмет етті. Өзінің мансабын Рональд Рейганның Ақ үй штабының көмекшісі ретінде бастады, ал Джордж Буш-аға коммерция министрінің орынбасары және АҚШ-тың Сингапурдағы елшісі етіп тағайындады. Кейін Джордж Буш-кішінің кезінде АҚШ-тың сауда өкілінің орынбасары ретінде 2001 жылы Дохада жаһандық сауда келіссөздерін бастады және Қытайдың Дүниежүзілік сауда ұйымына қатысуына жетекшілік етті. Хантсман отбасылық холдингінің бас директоры қызметін атқарды, бұл жеке компания Хантсман Корпорациясындағы отбасының үлесін басқарды. Ол сондай-ақ Хантсман Корпорациясының директорлар кеңесінің мүшесі және Хантсман қатерлі ісіктер қорының төрағасы болды. Хантсман – Ресей мен Қытайда қызмет атқарған жалғыз американдық елші. Қызмет еткен кезеңінде елдегі ең танымал губернаторлардың бірі болды және 2008 жылы барлық округтерде жеңіске жетіп қайта сайланды. Ол 80 проценттен астам қолдаумен қызметтен кетті, ал оның орнына вице-губернатор Гэри Герберт келді. 2012 жылы республикалық партияның президенттік номинациясына үміткер болды. 2020 жылы ол қайтадан губернаторлыққа үміткер болды, бірақ республикалық праймеризде вице-губернатор Спенсер Коксқа шамалы айырмамен жеңілді. Қазір Хантсман No Labels National Co Chair қызметін атқарады, ал 2023 жылдың 17 шілдесінде АҚШ сенаторы Джо Манчинмен бірге Нью-Гэмпшир штатының Манчестер қаласында No Labels Common Sense Agenda Town Hall іс-шарасында бас спикер ретінде қатысты.

Ерте өмір және білім

Хантсман 1960 жылғы 26 наурызда Калифорния штатының Редвуд-Сити қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Джон Хантсман аға, бизнесмен болды, кейіннен ол өзі құрған Huntsman Corporation компаниясы арқылы миллиардер атанды. Бұл компания 1970-ші жылдары McDonald's және басқа да жылдам тамақ өндіруші компаниялар үшін үлгілі пенополистирол қораптарды өндіруде үлкен жетістікке жетті, ал 1990-шы жылдары АҚШ-тағы ең ірі мұнай-химия компанияларының біріне айналды. Оның анасы – Карен (туған тегі Хайт) Хантсман, Дэвид Б. Хайттың қызы, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) елшісі. Әкесінің тарапынан Хантсман – LDS шіркеуінің ертедегі басшысы Парли П. Пратттың бес буын немересі. 1975 жылы Хантсман Американың скауттарының ең жоғары атағы – «Құсқанатты скаут» атағын алды. Ол Солт-Лейк-Ситидегі Хайленд орта мектебінде оқыды, бірақ бітірмей, рок-топтағы клавишник ретінде өнер көрсету үшін оқуын тастады. Кейін Хантсман G. E. D. алды және Юта университетіне түсті, онда әкесі сияқты Sigma Chi студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Джон Хантсман кіші екі жыл бойы Тайваньда LDS шіркеуінің миссионері болып қызмет етті, содан кейін Пенсильвания университетіне ауысып, 1987 жылы халықаралық саясат бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Саяси мансап

Хантсман 1971 жылы әкесі АҚШ президенті Ричард Никсонның арнайы көмекшісі қызметін атқарып тұрғанда Ақ үйге келген кезде, Генри Киссинджер он бір жастағы Хантсманға Қытайға құпия сапар жасап бара жатқанын сенімді түрде айтты. Джон Хантсман 1983 жылы Рейган әкімшілігінде Ақ үй штабының қызметкері-көмекшісі болып жұмыс істеді. 1987-1988 жылдары Хантсман және оның отбасы Тайбэйде (Тайвань) тұрып, жұмыс істеді.

Джордж Буш әкімшілігі

Президент Джордж Буш әкімдігі кезінде Хантсман 1989 жылдан 1990 жылға дейін Халықаралық сауда басқармасында хатшының орынбасары болып қызмет етті. 1992 жылдың маусым айында Буш Хантсманды Сингапурдағы АҚШ-тың елшісі етіп тағайындады, және ол тамыз айында АҚШ Сенаты тарапынан бірауыздан мақұлданды. 32 жасында ол соңғы 100 жылдағы ең жас АҚШ елшісі атанды.

Джордж Буш әкімшілігі

2001 жылдың қаңтар айында Джордж Буш президенттік лауазымға келгеннен кейін «Вашингтон Пост» газеті Хантсманның Қытайдағы АҚШ елшісі болып тағайындалу мүмкіндігі туралы хабарлады. Наурыз айында Хантсман АҚШ-тың Индонезиядағы елшісі лауазымына ұсынылғаннан бас тартқаны хабарланды. 28 наурызда Буш Хантсманды әкімшілігіндегі АҚШ сауда өкілдерінің бірі етіп тағайындады; ол 2001 жылдан 2003 жылға дейін осы қызметте болды. Содан кейін Хантсман Юта штатының губернаторы болып үміткер болуға қажетті құжаттарды тапсырды. 2004 жылғы маусымдағы республикалық праймеризде Хантсман штаттық өкіл Нолан Каррасты 66-34% дауыспен жеңді. 2004 жылғы қарашада Хантсман 58% дауыспен сайланды, демократтық партияның үміткері Скотт Мэтисонды жеңді. 2008 жылы Хантсман демократтық партияның үміткері Боб Спрингмейерді жеңіп, қайта сайланды, ол 77,7% дауыс жинады. Хантсман Юта штатының губернаторы ретінде жоғары беделге ие болды, кейде оның беделі 90% жетті. Ол 80% беделмен лауазымнан кетті. Пью орталығы Юта штатын ең жақсы басқарылатын штат деп атады. 2006 жылғы Cato институтының бағалауынша, Хантсманның фискалдық саясаты «B» бағасын алды; институт оған салық саясаты бойынша «A» және шығындар саясаты бойынша «F» бағасын берді. Қолданылған әдістемеге байланысты, Хантсманның өкілеттігі кезінде Юта штаты жұмыс орындарының өсуі бойынша елде бірінші немесе төртінші орында болды, өсім 2005 жыл мен 2009 жыл аралығында 5,9% немесе 4,8% құрады. Юта штатының салық төлеушілер қауымдастығының есебуынша, «2005 жылдан 2007 жылға дейінгі салық жеңілдіктері 407 миллион долларды құрады». Хантсман 5 миллион доллардан кем табыс табатын шағын бизнес үшін корпоративтік франшизалық салықты жоюды ұсынды. Губернатор ретінде ол Юта штатының прогрессивті табыс салығын 7% жоғарғы ставкамен, 5% біркелкі салықпен алмастырды; штаттық сату салығын 4,75%-дан 4,65%-ға және дайын емес тағамға сату салығын 4,70%-дан 1,75%-ға дейін төмендетті, сондай-ақ автокөлік тіркеу ақысын көтерді. Ол темекіге салынатын салықты 400% көтеруді ұсынды, бірақ бұл шара заңға айналмады. 2008 жылы ол өздерінің денсаулық сақтануын сатып алатын отбасыларға салық жеңілдіктерін, сондай-ақ капиталдық табысқа және күн энергиясы жобаларына табыс салығы бойынша жеңілдіктер ұсынды. Хантсманның басқару кезеңінде штаттық бюджет 8,28 миллиардтан 11,57 миллиард долларға дейін өсті. Хантсман шығарындылар мен сауда саясатын қолдады және губернатор ретінде Батыс климаттық бастамасына қол қойды. Ол сондай-ақ федералды ең төменгі жалақыны көтеруді қолдады. Ол Юта штатының алкогольге қатысты қатаң заңдарын қоса алғанда, кейбір ережелерді де жеңілдетті. 2007 жылы ол «Ата-аналардың білім беруде таңдау жасауы туралы» заңға қол қойды, ол «АҚШ-тағы бүгінгі күнге дейінгі ең ірі мектеп купондары туралы заң жобасы» екенін айтты. Бұл кең ауқымды мектеп таңдау бағдарламасы ата-аналарға балаларын өздері таңдаған жеке мектепке жіберу үшін 500 доллардан 3000 долларға дейін стипендия береді. Бұл бағдарламаға мемлекеттік мектептерде оқитын барлық балалар, сондай-ақ кейбір жеке мектептерде оқитын балалар қатыса алады. Алайда, купондық заң кейіннен халық референдумы арқылы жойылды. Хантсман 2008 жылғы президенттік сайлауда Джон Маккейннің ерте қолдаушыларының бірі болды. Хантсман Маккейннің Нью-Гэмпширде және басқа да алғашқы штаттардағы сайлау кампаниясына көмектесті және 2007 жылғы Алғыс айту күніне дейін онымен бірге Иракқа екі рет барды. 2008 жылғы Республикалық ұлттық конвенцияда Хантсман Аляска губернаторы Сара Пейлиннің кандидатурасын ұсынды, ол партияның вице-президенттікке үміткері болды. Хантсман сондай-ақ Маккейннің 2008 жылғы президенттік кампаниясына 500 000 доллардан астам қаражат жинауға көмектесті. Маккейннің жеңілісі туралы сөйлегенде, Хантсман кейіннен «Біз Америкада бұрын-соңды көрілмеген демографиялық өзгеріске бетпе-бет келеміз» деп атап өтті.

Қытайдағы елші

Президент Барак Обама 2009 жылғы 16 мамырда Джон Хантсманды Қытайдағы АҚШ елшісі лауазымына ұсынды, оның аймақтағы тәжірибесі мен мандарин тіліндегі шеберлігін атап өтті. Оның кандидатурасы 2009 жылғы 6 шілдеде Сенатқа ресми түрде жіберілді, ал 2009 жылғы 23 шілдеде ол Сенат Сыртқы қатынастар комитеті алдында сөйледі, комитет 2009 жылғы 4 тамызда оның кандидатурасын Сенатқа жақсы бағалап ұсынды. 2009 жылғы 7 тамызда Сенат Хантсманды бірауыздан бекітті, ол Юта штатының губернаторы қызметінен ресми түрде кетіп, 2009 жылғы 11 тамызда Қытайдағы елші болып ант берді. Хантсман 2009 жылғы 21 тамызда Пекинге келді, өзінің міндетін бастады және 22 тамызда сауда министрі Чэнь Деминмен кездесуден кейін алғашқы баспасөз мәслихатын өткізді. 2011 жылғы ақпан айында Хантсман Бейжіңде жоспарланған демократиялық наразылықтың орнында дау тудырды. АҚШ-тың Қытайдағы елшілігінің өкілі Хантсманның жоспарланған наразылық туралы хабардар болмағанын және ол отбасымен серуендеп жүргенін мәлімдеді. Хантсман 2011 жылғы 30 сәуірден бастап елші лауазымынан кетіп, 2012 жылғы президенттік сайлауға қатысу мүмкіндігін зерттеу үшін АҚШ-қа оралды.

Өмірбаян

Хантсманның есімі 2012 жылғы президенттік сайлауға республикалық үміткерлердің тізімінде 2008 және 2009 жылдары-ақ пайда болды, ал Джон Маккейн 2009 жылғы наурыз айында Хантсманды 2012 жылғы сайлауға мүмкін үміткер деп атады. 2010 жылдың тамызында Хантсманға жақын саяси стратегиялар тобы Horizon PAC деп аталатын саяси әрекеттер комитетін құрды. 2011 жылдың 22 ақпанында Horizon PAC өзінің ресми веб-сайтын іске қосты, онда "еркін нарық құндылықтарын, қағидалы басшылықты және ұзақ мерзімді шешімдерге берілгендікті қолдайтыны" делінген.

Науқан

2011 жылдың 31 қаңтарында Хантсман АҚШ-тың Қытайдағы елшісі лауазымынан 2011 жылдың 30 сәуірінен бастап ресми түрде отставкаға кетті, сол кезде АҚШ-қа оралу ниетін білдірді. Хантсманның жақтастары оның 2012 жылғы республикалық президенттік сайлауға түсуі мүмкін екенін айтты. 2011 жылдың 3 мамырында ол бұрын құрылған Horizon PAC-тің жұмысын жалғастыра отырып, ресми қаржы жинау саяси әрекеттер комитетін құрды. 2011 жылдың 18 мамырында Хантсман Флорида штатының Орландо қаласында 2012 жылғы ұлттық сайлау штабын ашты. Хантсман 2011 жылдың 21 маусымында республикалық партияның президенттік тізіміне түсу үшін ресми түрде жарысқа қатысып, Нью-Джерси штатындағы Либерти мемлекеттік паркінде сөйлеген сөзінде өзінің ниетін жариялады. Сөйлеген сөзінің фонында Тәуелсіздік мүсіні болды – осы жерден 1980 жылы Рональд Рейган да сайлау кампаниясын бастаған еді. Хантсман өзін жағымсыз кандидат ретінде көрсетуге және "дұрыс жолмен" жүруге тырысты. Ол сондай-ақ: "Президенттік лауазымға үміткер болу үшін біреудің беделін түсірудің қажеті жоқ деп ойлаймын" деді. Хантсман өзін қаржылық консерватор ретінде белсенді түрде таныстырып, бизнестік және жеке салықтарды айтарлықтай төмендетуге, сондай-ақ сыртқы саясаттағы орташалық көзқарасқа уәде берді. Ол қорғаныс шығындарын азайтуды және Ауғанстаннан әскерді шығаруды, Иранға қысымды күшейтуді және Израильге қолдау көрсетуді ұсынды. Хантсман өзінің күшін және ресурстарын Нью-Гэмпшир штатындағы сайлауға жұмсады. 2011 жылдың 18 қазанында ол Нью-Гэмпширге құрмет көрсету үшін, Невадамен саяси кестелер үшін күресіп жатқан кезде Лас-Вегаста өткен республикалық президенттік пікірсайысынан бас тартты. Хантсман Нью-Гэмпширде үшінші орынды иеленді және 2012 жылдың 16 қаңтарында өзінің сайлау кампаниясын аяқтағанын жариялады. Ол сол кезде Митт Ромниді қолдады.

Сайлау кампаниясынан кейінгі саясат

2012 жылғы жарыстан шыққаннан кейін бір ай өткен соң, Хантсман АҚШ-та үшінші партияның қажеттілігі бар екенін айтып, "шын мәніндегі мәселелерге назар берілмейді, және біз баламалы көзқарас ұсыну уақыты келді" деді. Хантсман 2012 жылы үшінші партиядан президенттікке кандидат болмайтынын мәлімдеді. Шілде айының басында Хантсман 1984 жылы Рейганның делегаты ретінде қатысқаннан бері алғаш рет 2012 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияға қатыспайтынын хабарлады. Ол "партия АҚШ-тың үлкен, батыл және сенімді болашағына бағытталмайынша, осы жылғы конвенцияға да, болашақтағы ешқандай республикалық конвенцияға да қатыспаймын" деді. Обама президенттікке қайта сайланғаннан кейін, оның сайлауалды штабының жетекшісі Джим Мессина, олардың Хантсманды жалпы сайлауда жеңу қиын болатын қарсылас деп есептегенін айтты. Мессина, "біз Хантсманға қатысты алаңдаушылығымызды жасырмадық" деді және Хантсман "өте күшті кандидат болар еді" деп қосты. 2014 жылдың қаңтарында Хантсман Атлантикалық Кеңес ой-танымының төрағасы болып тағайындалды. Politico басылымына берген сұхбатында Хантсман 2016 жылғы президенттік сайлауға қатыспайтынын мәлімдеді. 2016 жылдың сәуір айында Хантсман республикалық партияның үміткері Дональд Трампты қолдауға шешім қабылдады, бірақ кейіннен Access Hollywood даусынан кейін Трампқа берген қолдауын қайтарып алды. Бірақ Хантсман кейіннен Fox News және The New York Times телеарналарына берген сұхбаттарында Трампты қорғады, осыдан кейін Трамп Тайвань президенті Цай Ин Вэньмен телефон арқылы сөйлескені үшін сынға ұшырады. Хантсман Денис К. Блэрмен бірге Американың зияткерлік меншігін ұрлау жөніндегі комиссияның тең төрағасы болды. Комиссия – мемлекеттік және жеке секторлардың тәуелсіз және екіпартиялық бастамасы. Оның мақсаты – халықаралық зияткерлік меншік ұрлықтарының, әсіресе Қытай тарапынан, ауқымын анықтау және тиісті саясатты ұсыну. Комиссияның талдауына сәйкес, АҚШ Қытайға заңсыз технологияны беру арқылы 600 миллиард долларға дейін шығынға ұшырады. Хантсманның сөзіне қарағанда, "Америкалық инновациялардың кең ауқымдағы заңсыз көшірілуі – АҚШ-тың бәсекеге қабілеттілігіне әсер ететін маңызды экономикалық мәселелердің бірі, және ел бұл мәселені толыққанды шеше алған жоқ. Бұл 2016 жылғы жаңа әкімшіліктің басты басымдығы болуы керек". Бірақ Рекс Тиллерсон 10 күннен кейін тағайындалды. 2017 жылдың 8 наурызында Хантсманның Ресейдегі АҚШ елшісі лауазымына тағайындалғаны хабарланды. Сенаттағы растау тыңдалымдарында ол "Ресей үкіметінің 2016 жылғы АҚШ сайлауына араласқаны сөзсіз" деді. Ол сондай-ақ екі ел арасындағы қарым-қатынас "біздің қарсыласатын ең маңызды және күрделі сыртқы саяси міндеттерінің бірі" екенін айтты. Хантсман Сенатта 2017 жылдың 28 қыркүйегінде дауыс беру арқылы бірауыздан расталды. Елшілік қызметінің кезінде Хантсман Ресейдің жоғары лауазымды шенеуніктерімен байланысқа мүмкіндік алғанын мәлімдеді, бұл Қытайдағы елшілік қызметі кезінде әрдайым бола бермейтінін айтты. Ол сондай-ақ бұрынғы қателіктерді қайталамауға ниеттенгенін білдіріп, былай деді: "Өткен жылдары әрбір жаңа әкімшілік қарым-қатынасты қалпына келтіруге немесе жаңадан бастауға тырысты. Өткен циклдерді қайталамайық, өйткені бұл әрекеттердің ешқайсысы ұзаққа соқпады. Мұндай оймен тіпті бастамайық; қалпына келтіру де, жаңадан бастау да болмайды. Қарым-қатынасты нақты және шыншыл түрде қабылдайық". Хантсман 2019 жылдың 6 тамызында президент Трампқа Ресейдегі АҚШ елшісі лауазымынан кеткісі келетінін хабарлады, ол 2019 жылдың 3 қазанында күшіне енді. Хантсман кеткеннен кейін Ресейдегі елшіліктің орынбасары Бартл Б. Горман елшілік іскерлік уәкілі болып тағайындалды (Жохан Дж. Салливан жаңа елші ретінде келгенге дейін).

Юта штатының 2020 жылғы губернаторлық науқаны

2019 жылдың тамызында АҚШ-тың Ресейдегі елшісі лауазымынан кеткеннен кейін, көптеген адамдар Хантсманның Юта штатының губернаторы лауазымына қайта үміткер болуды қарастырып отырғанын болжады. 2019 жылдың қазан айында Юта штатының сайлаушылары арасында жүргізілген сауалнамада Хантсман бірнеше әлеуетті губернаторлық кандидаттардың арасында басымдыққа ие болды. 2019 жылдың 14 қарашасында Хантсман KSL радиосында 2020 жылғы сайлауда Юта штатының губернаторы лауазымына қатысатынын мәлімдеді. Хантсманның үміткерлігін жариялағаннан бастап 2019 жылдың соңына дейін алты апта ішінде оның сайлауалды штабы 520 000 доллар жинады және Юта штатының барлық 29 округіне сапар шекті. Оның қызы Эбби Хантсман 2020 жылдың қаңтар айында "The View" бағдарламасындағы қызметін тастап, сайлауалды штабына аға кеңесші ретінде қосылатынын хабарлады. 2020 жылдың 7 ақпанында Хантсман Прово қаласының мэрі Мишель Кауфусидің губернаторлыққа өтінішін қолдайтынын мәлімдеді. Ақпан айында жүргізілген сауалнама нәтижесінде Хантсман 32% қолдаумен көш бастады, ал 31% сайлаушы шешімін қабылдамай отырды. Алайда, вице-губернатор Спенсер Кокс бастапқы сайлауда 36,4% дауыспен, Хантсманның 34,6% дауысына қарсы жеңіске жетіп, кейіннен жалпы сайлауда да жеңіске жетті.

Саяси ұстанымдар

Хантсман "президент Барак Обамамен мазмұнды жұмыс істеуге дайын болған, орташа ұстанымдары бар консервативті технократ-оптимист" деп сипатталған және өзін оңшыл консерватор ретінде таныстырады. Юта штатының губернаторы ретінде алғашқы мерзімінде Хантсман экономикалық даму, денсаулық сақтау реформасы, білім беру және энергия қауіпсіздігін басты басымдықтары ретінде атады. Ол салықты төмендетуді қадағалап, мемлекеттік қызметтерді қайта ұйымдастыруды ұсынды, осылайша үкімет штаттың қарқынды өсіп келе жатқан халқына шамадан тыс жүктелмеуі керек еді. Егер біз халықтың кең ауқымды сегменттерін бөліп-жарып, алаңдатуды жалғастыра берсек, [республикалықтар үшін] алдағы қаржылық және сенімділік тапшылығын жоюға бағытталған жеңіске жететін коалиция құру мүмкін емес. Біз латын американдықтарының дауысын қалаймыз, бірақ латын американдық көршілерді қаламайтындарға төзбейтін, қуанышпен күресетін жауынгерлер болуымыз керек. – Джон Хантсман кіші. 2007 жылы денсаулық сақтауға қатысты талаптар туралы сұрағанда Хантсман: "Мен талапқа келісемін, оған қалай ат қойсаңыз да болады, бірақ бір күні біз осы мәселені қалай шешеміз деген туралы ойлануымыз керек" деді. Хантсман басшылығымен Юта штатында қабылданған денсаулық сақтау жоспарында денсаулық сақтауға қатысты талаптар болған жоқ.

Салық саясаты

2008 жылы штат губернаторларының фискалдық саясатын бағалауда либертариандық Cato институты Хантсманның консервативті салық саясатын жоғары бағалап, оны жалпы фискалдық саясат бойынша бесінші орынға қойды. Ол салықтарды төмендетуге жасаған күш-жігері үшін ерекше мақтау алды. Есепте оның сату салығын азайтуы және салық кодексін жеңілдетуі бөлек аталып өтті. Алайда, есепте былай делінді: «Өкінішке орай, Хантсман шығындарды бақылауда мүлдем сәтсіздікке ұшырады, оның билік кезеңінде жан басына шаққандағы шығындар жыл сайын шамамен 10 пайызға өсті». Президенттік үміткер Хантсман: «Біздің салық кодексіміз салық төлеушілерге жылына 400 миллиард доллардан астам шығын әкелетін, арнайы топтардың мүдделерін қорғайтын, заңға қайшы келетін тесіктер мен уақытша ережелердің күрделі желісіне айналды», - деді. Үміткер «барлық салық шығыстарын, барлық заң ойықтарын, барлық шегерімдерді, барлық субсидияларды жоюды» ұсынды. Ол осы қаражатты барлық салық ставкаларының төмендеуіне пайдалануды және мұны табысқа бейтарап негізде жасауды ұсынды. Сонымен қатар, Хантсман корпоративтік салық ставкасын 35%-дан 25%-ға дейін төмендетуді, шетелде тапқан табысқа корпоративтік салық салуды жоюды және корпорацияларды офшорлық салық паналарынан пайданы қайтаруға ынталандыру үшін салық демалысын енгізуді ұсынды. Ол капиталдан түскен табыс пен дивидендтерге салынатын салықтарды жоюды жақтады.

Әлеуметтік мәселелер

Юта штатының губернаторы болған Хантсман абортқа шектеу қоятын бірнеше заң жобаларына қол қойды. 2012 жылғы президент сайлауы кезінде және Юта штатының губернаторы ретінде Хантсман бір жынысты жұптар үшін азаматтық одақтарды қолдады, бірақ бір жынысты некелерді қолдамады. 2013 жылдың ақпан айында The American Conservative басылымында жарияланған пікірде Хантсман өзінің бір жынысты некелерді қолдау туралы ұстанымын жаңартып, былай деді: "Барлық американдықтар заң алдында тең қаралуы керек, олар шіркеуде, басқа діни мекемеде немесе қалалық әкімшілікте некеге тұрса да. Бұл мемлекеттің қандай да бір діни топты олардың санасына қайшы келетін қарым-қатынастарды мойындауға мәжбүрлейтінін білдірмейді. Азаматтық теңдік сана бостандығымен үйлесімді және оны нығайтады". 2013 жылы Хантсман Холлингсворт пен Перри ісі кезінде бір жынысты некелерді қолдау үшін Жоғарғы Сотқа ұсынылған amicus curiae құжатына қол қойды. 2011 жылы Рик Перри және басқа да республикалық президенттік үміткерлердің сөздеріне жауап ретінде Хантсман "эволюцияға сенеді және климаттың өзгеруіне қатысты ғалымдарға сеніп тапсырады" деп мәлімдеді. Кейінірек бұл мәлімдемесіне қатысты Хантсман: "Республикалық және тәуелсіз сайлаушылардың көпшілігіне ғылымға сенетін үміткер бар екенін еске салу маңызды деп ойладым" деді. Хантсман климаттың өзгеруіне қарсы күресте халықаралық ынтымақтастыққа басымдық беру қажеттігін айтты, "Бұл жаһандық мәселе. Біз мұнда [АҚШ-та] саясат жүргізе аламыз, бірақ ел ретінде біржақты қарусыздануға бармағым келмейді" деді.

Сыртқы саясат

Хантсман бірнеше рет "Біз Солтүстік Кореяны ядролық қару бағдарламасынан бас тартуға көндіру үшін Қытаймен тығыз жұмыс істеуді жалғастыруымыз керек" деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ Тайвань, адам құқықтары және Тибетті "Қытаймен келіспеушіліктері бар салалар" деп атады және елші ретінде "белсенді қарым-қатынас" жасауға уәде берді. Тайваньда мормон миссионері ретінде өмір сүрген Хантсман, Тайвань мен материктің халқының тілектерін құрметтейтін тәсілмен, боғаздағы келіспеушіліктерді бейбіт жолмен шешуге жеке қызығушылық танытқанын айтты. 2009 жылы ол АҚШ-тың сол кездегі саясаты "осы мақсатты қолдайды және боғаздағы жағдайдың соңғы кезде жақсаруы оны қуантты" деді. Хантсман Израильді қолдайды және бірнеше рет Израильге сапар шеккен. 2020 жылғы губернаторлық науқанында және Ресейдегі елші қызметінен кейін Хантсман "[Ресейліктер] бізді бөлініп тұрғанын көргісі келеді. Олар саясатқа араласып, бізді айырысуға тырысады. Америка халқы бізді бөлу, біздің дауларымыздан пайдалану үшін олардың қандай тәжірибесі бар екенін түсінбейді. Олар саяси алауыздықты күшейту үшін кез келген мәселенің екі жағын да қолдайды. Олар жаппай оқ жаралану оқиғалары кезінде де, нәсілдік шиеленістер кезінде де белсенді. Олар біздің есемізден пайдаланып жатыр. Кейде біз америкалықтардың өте радикалды ұстанымдарға барып жететінін ойлаймыз. Бірақ ол олай емес" деді.

Иммиграция

2005 жылы Хантсман құжаттары ретсіз көшіп-қонушыларға "көлік құралын басқару артыққылығына" қол жеткізуге мүмкіндік беретін заңға қол қойды, ол оларға көлік құралын басқару құқығын берді, бірақ жүргізуші куәліктерінен айырмашылығы, оларды сәйкестендіру үшін пайдалануға болмайды. 2011 жылғы президенттік пікірталаста Хантсман бұл қадамды қорғап, "[жазасыз иммигранттарға] бұрын жүргізуші куәлігі берілгенін және олар оны сәйкестендіру үшін пайдаланғанын түсіндірді. Мен мұны дұрыс деп ойлаған жоқпын. Оның орнына біз көлік құралын басқару артыққылығы картасын шығардық, ол біздің штатымызда экономиканың жалғасуына мүмкіндік берді. Онда ірі әріптермен "сәйкестендіру үшін пайдаланбаңыз" деп жазылған. Бұл жергілікті билік тарапынан жасалған прагматикалық шешім болды және он бірінші түзетудің жұмыс істейтінін дәлелдеді". 2007 жылдың маусым айында Хантсман басқа батыс штаттарының губернаторларымен бірге Сенаттан жан-жақты иммиграциялық реформаны қабылдауды сұрады. Губернатор ретінде Хантсман заңсыз көшіп-қонғандар үшін штаттық колледждердегі оқу ақысын жоятын шараны ветолауға уәде берді. Хантсман шекаралық қоршауды қолдап, "америкалық ретінде, қоршау идеясы маған біршама жағымсыз, бірақ жағдай осындай, бізде басқа таңдау жоқ деп ойлаймын" деді. Хантсман шетелдіктерге көбірек H1B визаларын беруді қолдайды. Хантсман сондай-ақ DREAM Act заңын қолдады, ол ата-аналары АҚШ-қа заңсыз әкелген жастар үшін азаматтыққа жол ашты.

Іскерлік мансап

1993 жылдан 2001 жылға дейін Хантсман Хантсман корпорациясының басқарушысы, Хантсман қатерлі ісіктер қорының төрағасы және Хантсман отбасылық холдингтерінің бас директоры қызметін атқарды. 2012 жылдың қаңтар айында Хантсман қатерлі ісіктер институты Хантсманның институтты құрған әкесінің орнына төраға тағайындалғанын хабарлады. Хантсман 2012 жылдың ақпан айында Ford Motor Co. директорлар кеңесіне мүше болып тағайындалды. Жарияланған мәлімдемеде Ford компаниясының басқарушы төрағасы Уильям Клей Форд кіші Хантсманның әлемдік білімі мен тәжірибесін, әсіресе Азиядағысын, сондай-ақ Юта штатының губернаторы лауазымындағы қызметін жоғары бағалағанын айтты. Хантсман 2012 жылдың сәуір айында Caterpillar Inc. директорлар кеңесіне тағайындалды. 2014 жылдан 2017 жылға дейін, және қайтадан 2020 жылдың қыркүйегінен бастап Хантсман Chevron корпорациясының директорлар кеңесінде қызмет етті. Хантсман Тынық мұхиты аймақтық халықаралық саясат кеңесінің негіздеуші директоры және Брукингс институтының, Карнеги халықаралық бейбітшілік қорының, Нью-Йорктегі Азия қоғамының, сондай-ақ Азия зерттеулері ұлттық бюросының кеңестеріне кірді.

Жеке өмір

Хансманның сегіз бауыр-қарындасы бар. Ол белсенді Мэри Кейге үйленді және олардың жеті баласы бар: қыздары Мэри Энн (1985 ж.т., CNN комментаторы Глория Боргердің ұлы Эван Морганға үйленген), Абигейл (1986 ж.т.), Элизабет ("Лидди"; 1988 ж.т.), Грейси Мей (1999 ж.т.; Қытайдан асырап алған), және Аша Бхарати (2006 ж.т.; Үндістаннан асырап алған) және ұлдары Джон III (1990 ж.т.), Уильям (1993 ж.т.), екеуі де АҚШ Әскери-теңіз академиясының түлектері, қазіргі қызметте. Хансман 2012 жылғы республикалық президенттік үміткер Митт Ромнимен туыс. Олардың қарым-қатынасы бәсекелестікке толы болған. 2002 жылғы Солт-Лейк-Ситиде өткен қысқы Олимпиада ойындарына байланысты жанжалдан кейін Ромни мен Хансман екеуі де ойындарды ұйымдастыру комитетіне жетекшілік етуге үміткер болды. Қатаң лоббилеуден кейін Ромни таңдалды, ал Хансман отбасының күйіккені хабарланды. Ромни 2008 жылғы президенттік сайлауға дайындалып жатқанда, ол Хансманмен сыртқы саясат және сауда мәселелері бойынша кеңес алды. Хансманның әкесі Ромнидің сайлау штабына қаржы төрағасы болып кірді, және Хансман Ромниді қолдайды деп күтілді; бірақ Хансман Джон Маккейнге қолдау көрсетіп, Маккейннің сайлау штабының ұлттық төрағаларының бірі болды. Хансман 2005 жылы Юта штатының жәрмеңкесінде REO Speedwagon тобымен бірге фортепианода екі ән орындады. Хансман мотокросспен айналысуды ұнатады және Юта штатында экстремалды спорт түрлерін, активті демалысты және туризмді дамытуға көмектесті. Хансманға он бір құрметті докторлық диплом берілді, оның ішінде 2005 жылы Snow College-ден қоғамдық қызмет бойынша құрметті докторлық диплом, 2008 жылы Westminster College-ден ғылым бойынша құрметті докторлық диплом, 2010 жылы Юта университетінен гуманитарлық ғылымдар бойынша құрметті докторлық диплом, 2010 жылы Пенсильвания университетінен құқық бойынша құрметті докторлық диплом және 2011 жылы Оңтүстік Нью-Гэмпшир университетінен құқық бойынша құрметті докторлық диплом. Ол сонымен қатар Вашингтон, Аризона, Юта және Висконсин университеттерінен құрметті докторлық дипломдар алды. Ол Sigma Chi ұйымының ең маңызды мүшесі ретінде танылды. 2007 жылы Хансман BSA-дан "Ерекше скаут" сыйлығымен марапатталды. 2018 жылдың қазан айында Хансманға 1-ші сатыдағы меланома диагнозы қойылып, Хансман онкологиялық институтында емделді. 2020 жылдың 10 маусымында Хансман COVID-19 тестісінің оң нәтиже көрсеткенін хабарлады.

Діни көзқарастар

Хантсман - ЛДС шіркеуінің мүшесі және Тайваньға шіркеу миссиясында қызмет етті. Time журналына берген сұхбатында ол өзін діни емес, рухани адам деп санайтынын айтты. 2010 жылдың желтоқсан айында Newsweek журналына берген сұхбатында ол ЛДС шіркеуінің оның рухани өміріне монополия құқығы жоқ екенін мәлімдеді. 2011 жылдың мамыр айында Хантсман: "Мен Құдайға сенемін. Мен жақсы христианмын. Мен мормондық тегіммен мақтанамын. Мен мормонмын" деді. Хантсман сенім мен эволюция өзара қарама-қайшы емес екенін айтады. Ол: "Республикалық партия ғылымға қарсы партия болған кезде, бізде үлкен мәселе туады. Біз 2012 жылы сайлауда жеңіске жетуге мүмкіндік беретін көптеген адамдарды жоғалтамыз".