Кіріспе

Алжир провинциясы Лагуат (ولاية الأغواط) – Алжирдің елу сегіз провинциясының (вилаятының) бірі. Ол Алжирдің солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан. Провинция солтүстікте Тиарет провинциясымен, батыста Эль-Баяд провинциясымен, оңтүстікте Гардая провинциясымен және шығыста Джельфа провинциясымен шектеседі. Провинцияның астанасы Лагуат қаласы. Бұл провинция пальма ағаштарымен және мал шаруашылығымен әйгілі. Провинция табиғи газдың ірі өндірушісі болып табылады, және Хасси Р'Мел аймағында маңызды бұрғылау алаптары орналасқан. Табиғи газдың мол қоры Алжирдің жаһандық энергетика нарығында маңызды орын алуына мүмкіндік берді. Жылдық экспорт 20 миллиард доллардан асып, Алжир мемлекетінің жалпы ішкі өнімге (ЖІӨ) шамамен 50 миллиард доллар үлес қосады. Лагуат провинциясы ел экономикасына үлес қосатын Алжирдің ең маңызды провинцияларының бірі. Бұл кірістің көп бөлігі көмірсутектерден, әсіресе газдан, сондай-ақ электр станцияларынан және 3 миллионнан астам қойдан тұратын мал шаруашылығынан түседі. Лагуат провинциясы – Африканың солтүстігіндегі Алжир мемлекетінің орталық бөлігінде орналасқан Орталық дала аймағының бір бөлігі.

Орналасуы және табиғаты

Теңіз деңгейінен орташа есеппен 750 метр биіктікте орналасқан Лагуат провинциясы Сахара Атлас тау тізбегінің бір бөлігі болып табылады, оның кейбір шыңдары 2000 метрден асып түседі. Мысалы, Джебель Амур жотасының ең жоғары нүктесі шамамен 2200 метрді құрайды.

Лагуат Алжир астанасы Алжирден шамамен 400 километр қашықтықта жатыр. Аймақтың бау-бақшалары, ғимараттары және мешіттері кең далалар, таулар және жайылымдарға жайылған. Аймақтағы ең ірі салалары – Шелиф және М’зи өзендері, олар Уади Аль-Тауил тауларынан бастау алады. Аймақ мал өсіру, егіншілік және таулы ландшафтымен сипатталады. Сонымен қатар, Хасси Р’мельде орналасқан өнеркәсіптік аймақ бар.

Жер бедері

Лагуат провинциясы Жоғарғы Жазықтар мен Сахара Атласы тауларының етегіндегі шөл арасында орналасқан. Провинцияның батысында Амур жотасы, ал шығысында Улед Нил тауларымен шектеседі. Облыс үш негізгі географиялық аймаққа бөлінеді: Сахара Атласы таулары, Далалық жазықтар және Шөл.

Сахара атласы

Сахаралық Атлас таулары провинцияның солтүстік-батысында, Джебель-Амур тауларының солтүстігінде орналасқан. Сахаралық Атлас тауларының биіктігі теңіз деңгейінен 1000-нан 1700 метрге дейін жетеді. Оларды екі аймаққа бөлуге болады: солтүстіктегі Жоғары Таулы Жер және оңтүстіктегі Таулы Жер. Осы аймақта Гүлте Сиди Саад, Афлу, Брида, Эль-Гича және Уэд-Мора аудандары орналасқан. Бұл аймақтың ең маңызды ерекшелігі – Алжирдегі ең ірі өзендердің бастауы осында, оның ішінде Шелиф, Уди-эль-Тауэль және Уди-Джеди өзендері, сондай-ақ Мзи өзені арқылы қосылатын салалары. Бұл аймақ жасыл тоғайлы ормандарымен ерекшеленеді, олар шөптесі дала аймағымен үйлеседі.

Далалық

Бұл шалғынды жазықтар провинцияның орталығында орналасқан және теңіз деңгейінен 700-1000 метр биіктікте жатыр. Далалық өсімдіктер мен шөптердің көп болуына байланысты бұл аймақ жайылымдық жер ретінде танымал. Таулы аймақтағы жасыл қорғау тоғайларын есептемегенде, провинцияның өсімдік жамылғысының көп бөлігі осы аймақта шоғырланған. Степь аймағына Сиди Махлуф, Лагуат және Айн Мади аудандарының солтүстік бөлігі кіреді.

Шөл дала

Лагуат провинциясының оңтүстік бөлігі – шөлді үстірт. Бұл аймаққа Хасси Р'Мел ауданы, Ксар-Эль-Хиран ауданының оңтүстік бөлігі және Айн-Мади ауданы кіреді. Бұл аймақ Peganum өсімдіктерімен сипатталатын сирек өсімдік жамылғысымен ерекшеленеді. Мұнда түрлі ағаштармен, оның ішінде Ziziphus spina christi және Pistacia atlantica ағаштарымен ерекшеленетін төбелер бар. Көктемде бұл жерде түрлі шөптер мен гүлдер көптеп өседі.

Тарих

Облыс 1974 жылы Оазис және Тиарет департаменттерінің негізінде құрылды. 1984 жылы Гардая провинциясы Лагуат облысының аумағынан бөліп шығарылды.

Әкімшілік бөлініс

Облыс 10 ауданға (даир) бөлінген, олар әрі 24 коммунаға немесе муниципалитетке бөлінеді.

Энергия

Лагуат провинциясы Уаргла провинциясынан кейін Алжирдегі екінші маңызды энергетикалық аймақ болып саналады, себебі ол Африкадағы ең маңызды газ кен орындарының бірін қамтиды. Бұл газ кен орны Хасси Рмель аймағында орналасқан және көптеген электр энергиясын өндіру станцияларын қамтиды. Бұл станциялар Хасси Рмель мен Кхенегтің жанындағы Телегмат аймағында орналасқан. Осы аймақтарда сондай-ақ 60 МВт сыйымдылығы бар Алжирдегі ең ірі күн электр станциясы да бар.

CPV EKP күн электр станциясы

CPV EKP күн электр станциясы Алжирдегі Кхенег муниципалитетінен 5 км және Лагуаттан 10 км қашықтықта орналасқан. Станция 120 гектар жерді алып жатыр және күніне орташа есеппен 300 МВт-тан астам электр энергиясын өндіреді. Онда 5460 матрицаға орналасқан 240 мыңнан астам күн панелі, 2040 үш деңгейлі қосылыс қораптары, 120 инвертор және 60 трансформатор бар. Ол көтеру станциясы арқылы 60 кВ жоғары кернеулі электр тарату желісіне қосылған, аталған станцияда әрқайсысы 20 МВА сыйымдылығы бар 3 трансформатор орналасқан.

Мал шаруашылығы

Лагуат провинциясындағы мал басының саны шамамен 4 миллион ірі қара, қой және ешкіні құрайды. Қойлар 3 миллионнан астам басымен ең көп саналды, одан кейін ешкілер, сиырлар, түйелер және жылқылар (мұнда есектер мен қаңғыбастар да бар).

Туризм

Облыстың ең танымал туристік аймағы – Кеф-Эль-Мелх ауданы (тұз тауы). Ол Эль-Баяд облысымен шекаралас Таджруна муниципалитетіне жақын орналасқан. Ауданның ең ірі туристік орталығы – Кордан сарайы, немесе Тақ бұрышы. Басқа туристік аймақтар мен табиғи көрікті жерлерге Аль-Гайше, Тауила, Лалмайя, Эйн-Сефсифах және Аль-Хуаита кіреді. Лагуатта ежелгі метеориттің соққысынан пайда болған депрессия – Талемзане кратері, немесе Мадна кратері орналасқан. Бұл әлемдегі екінші үлкен кратер (депрессияның шеңбері бойынша) және оңтүстіктегі Хасси-Делаа муниципалитетінде табылады.