Польская академия наук: история, структура, публикации в области филологии, искусства и литературы. Основана в 1872 г., Краков. Польская библиотека в Париже.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша өнер және ғылым академиясы немесе Польша білім академиясы (Polska Akademia Umiejętności, PAU) – Краков қаласында орналасқан және 1872 жылы құрылған, қазіргі Польшадағы ғылым академиясы сипатындағы екі институттың бірі (екіншісі Варшава қаласында орналасқан Польша ғылым академиясы). Польша өнер және ғылым академиясы Париждегі Польша кітапханасының бірлескен иесі.
The Polish Academy of Arts and Sciences or Polish Academy of Learning (Polska Akademia Umiejętności, PAU), headquartered in Kraków and founded in 1872, is one of two institutions in contemporary Poland having the nature of an academy of sciences (the other being the Polish Academy of Sciences, headquartered in Warsaw). The Polish Academy of Arts and Sciences is co owner of the Polish Library in Paris.
ПАБ құрылымы
Қазіргі таңда Академия алты ерекше бөлімге (кластарға) ұйымдастырылған, олар көптеген арналған және пәнаралық комиссиялар мен комитеттерден құралған.
At present, the Academy is organized into six distinct sections (Classes), consisting of multiple dedicated and interdisciplinary commissions and committees.
Филология
Бұл бөлімде филология (поляк, классикалық, ағылшын, герман, роман, славян) салаларын, соның ішінде лингвистика және әдебиеттану (әдебиет тарихы мен теориясы), сондай-ақ өнер тарихшыларын біріктіретін ғалымдар жинақталған. Бөлімнің ең маңызды нәтижесі – оның жарияланымдары, қазіргі уақытта үш сериядан тұрады: «Филологиядағы еңбектер», «Ежелгі әдебиеттен аудармалар кітапханасы» (соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жарық көрген сегіз том) және «Ежелгі поляк деректемелері». «Филологиядағы еңбектер» деген бірінші серияға бірнеше жарияланым кіреді, мысалы, Станислав Урбаньчиктың Польшадағы тіл білімінің тарихына арналған зерттемесі, итальяндық славист Риккардо Пиккионың мақалалар жинағы (поляк тіліне аударылған), сондай-ақ мына еңбектер: неміс тілінің ұлттық нұсқалары туралы, Лисийдің өмірі мен шығармашылығы туралы, Магдалена Ситарцтың еврей және поляк мақал-мәтелдері туралы және поляк-еврей тіліндегі өзара әсер туралы. Классикалық аудармалар сериясында қазір тағы бес том бар: екеуі (Статийдің «Тебайды» және Луканның «Bellum Civile» шығармалары), біреуі (Лисийдің сөздері) Ромуальд Турасевич аударған және түзеген нұсқасы, біреуі (Аполлоний Дисколдың «Синтаксис туралы эссесі») Михал Беднарский аударған және түзеген нұсқасы, және біреуі (Андокидтің сөздері) Иренеуш Пташек аударған және түзеген нұсқасы. Польшаның ең ерте тарихына қатысты деректер сериясында Казимеж Рымут және оның авторлары Мариан Плезияның сындық басылымында «16 ғасырдағы поляк хаттары» атты жинақты жариялады. I сынып мүшелерінің жазған кейбір жарияланымдары II сыныптың жарияланымдар сериясында пайда болды, мысалы, Винсент Кадлубектің «Хроникаларының» латын тіліндегі мәтіні Мариан Плезияның сындық басылымында.
This section brings together scholars who represent philologies (Polish, Classical, English, Germanic, Romance, Slavic), including linguistics and literary studies (literary history and theory), as well as art historians. The primary fruits of the section's labors are its publications, presently consisting of three series: Papers in Philology, Library of Translations from Ancient Literature (including eight volumes published before World War II), and Old Polish Source Materials. The first series, Papers in Philology, includes several publications, such as a study by Stanisław Urbańczyk dealing with the history of linguistics in Poland, collection of essays by the Italian Slavicist Riccardo Picchio (translated into Polish) as well as the following works: by on national varieties of German language, by on the life and artistic works of Lisias, by Magdalena Sitarz on Jewish and Polish proverbs and by on the two way Polish Jewish influence in the field of language. There are now five more volumes in the classical translation series: two translated and edited by (Statius's Thebaid and Lucan's Bellum Civile), one translated and edited by Romuald Turasiewicz (Lysias's Speeches), one translated and edited by Michał Bednarski (Apollonius Dyscolus's Essay on Syntax) and one translated and edited by Ireneusz Ptaszek (Andocides's Speeches). In the series of source materials from the earliest history of Poland, Kazimierz Rymut and his co authors have published a collection entitled Polish Letters from the 16th Century, in a critical edition by Marian Plezia. Some publications written by members of Class I have appeared in the publication series of Class II, such as the Latin text of Vincent Kadłubek's Chronicles, in a critical edition by Marian Plezia.
Өнер тарихы жөніндегі комиссия
Ұсынылған мақалалардың көпшілігі Комиссияның ғылыми жылнамасы «Folia Historiae Artium», жаңа сериясында жарияланды. Жаңа серия 1995 жылдан бастап жеті томдық болып шықты. IV том поляк ғылымы үшін, әсіресе ол мүше болған ПАУ үшін ең қымбатты тұлға Каролина Ланкоронскаяның туғанына 100 жыл толуына арналды. Комиссия «Cracovia Artificum» басылымдар сериясын қолөнер тарихындағы, соның ішінде көркемдік қолөнердегі дереккөздерді жариялауды жалғастыруда; бүгінгі күнге дейін Болеслав Прибышевский редакциялаған үш том жарық көрді.
The majority of the papers presented are published in the Commission's scholarly yearbook, Folia Historiae Artium, series nova. Seven volumes have been published since 1995, when the new series was commenced. Volume IV was devoted to the 100th anniversary of the birth of Karolina Lanckorońska, a person of inestimable importance for Polish learning, and especially for the PAU, of which she was a member. The publication series Cracovia Artificum continues to be produced by the Commission, with source materials in the history of craftsmanship, including artistic crafts; to date three volumes have appeared, edited by Bolesław Przybyszewski.
Қазіргі филология жөніндегі комиссия
Бұл комиссия 1998 жылдың күзінде құрылды, бірақ оның негізін қалаушы және алғашқы төрағасы Пржемислав Мрочковскийдің ауруына байланысты, 2000 жылдың басында ғана Ольга Добиянка Витчакова басшылығымен жұмысын бастады. Комиссияның мәжілістері заманауи филология ғылымының мамандарын біріктіреді, зерттеу әдістемесін үйлестіру және тәжірибе алмасуды жеңілдету мақсатында. Комиссияның заманауи филология бойынша еңбектерінің үшінші томы жарық көрді, онда бүгінгі күнге дейін өткізілген ғылыми жиындардың ең үздік баяндамалары жинақталған.
This Commission was formed in the autumn of 1998, but due to the illness of its founder and first chairman, Przemysław Mroczkowski, it could not begin activities until early 2000, under the leadership of Olga Dobijanka Witczakowa. The Commission's meetings bring together scholars in modern philology, with the goal of achieving integration in terms of research methodology and facilitating the exchange of experiences. The third volume of the Works of the Commission on Modern Philology has now appeared, featuring the best papers from the scholarly meetings held to date.
Славян мәдениеті жөніндегі комиссия ПАУ
2000 жылы ПАУ-дың І класына (филология) бекітілген комиссия құрылды. Бұл, белгілі бір деңгейде, пәнаралық зерттеу болып табылады, және ПАУ ІІ класының (Тарих және философия) қызығушылық тақырыбының кейбір аспектілерін қамтиды. Сәйкесінше, комиссия мүшелері славян филологиясы ғалымдары ғана емес, сонымен қатар археологтар, тарихшылар және этнографтардан да құралған. Комиссия өз жұмыстарының үш томын жариялаған.
Attached to the PAU Class I (Philology), the Commission was formed in 2000. It is to some extent an interdisciplinary endeavor, including certain aspects of the field of interest of PAU Class II (History and Philosophy). Accordingly, the members of the Commission represent not only scholars in Slavonic philology, but also archaeologists, historians, and ethnographers. The Commission has published three volumes of its Works.
Орталық Еуропа жөніндегі комиссия
Бұл комиссия 1991 жылы Генрик Батовскидің бастамасымен Орталық және Шығыс Еуропа халықтарының археологиясы, тарихы, филологиясы және мәдениетіне қызығушылық танытқан ғалымдарды біріктіру үшін құрылды. 1993 жылы Шығыс Еуропа жөніндегі комиссия бөлініп шықты. Осыдан кейін Орталық Еуропа жөніндегі комиссия Балтық және Адриатика теңіздері арасындағы, Эльба, Неман және Буг өзендерінің арасындағы аймақтарды, сондай-ақ орталық Дунайдың екі жағындағы жерлерді қамтыды. Қазіргі уақытта комиссияның ғылыми-зерттеу жұмысының негізгі бағыты ұлттық жаңару; мемлекет құру тарихы (соның ішінде бұрынғы Чехословакия және Югославия, сондай-ақ Венгрия); түрлі этникалық, мәдени және діни топтардың өмір сүретін аймақтардың саяси тарихы және олардың бір-бірімен қарым-қатынастары болып табылады. Комиссияның жарияланымдары өте көп. Оның жұмысының нәтижелері Prace Komisji Środkowoeuropejskiej [Орталық Еуропа комиссиясының еңбектері] сериясында жарияланды. Бүгінгі күнге дейін он екі том басылып шықты.
This Commission was founded in 1991 on the initiative of Henryk Batowski, to assemble scholars interested in the archaeology, history, philology, and culture of the nations inhabiting Central and Eastern Europe. In 1993, the Commission on Eastern Europe was split off. Since that time, the Commission on Central Europe has covered the area between the Baltic and the Adriatic, and between the Elbe, Neman, and Bug rivers, as well as the lands on either side of the central Danube. At present, the primary focus on the Commission's research work is on national renascence; the history of state formations (including, among other things, the former Czechoslovakia and Yugoslavia, as well as Hungary); and the political history of regions inhabited by populations of mixed ethnic, cultural, and religious backgrounds, along with their mutual relations. The Commission's publication record is imposing. The effects of its work are reflected in the series Prace Komisji Środkowoeuropejskiej [Works of the Commission on Central Europe]." To date twelve volumes have been published.
Шығыс Еуропа жөніндегі комиссия
Бұл комиссия 1993 жылы екі жыл бұрын құрылған ПАУ Орталық Еуропа жөніндегі комиссиясы бөлінгеннен кейін құрылды. Осы комиссияның қызығушылықтары Шығыс Еуропаның барлық елдеріне таралады, бірақ қазіргі уақытта оның қауымдасқан мүшелерінің ғылыми мамандануына байланысты бұл ең алдымен Ресей, Беларусь және Украинаны қамтиды. Комиссия өз зерттеу жұмысына осы аймақтың мәдениетіне қатысты мәселелердің ең кең спектрін қамтуға тырысады: археологиядан бастап, тарих, әдебиет, дін, өнер және тілдер арқылы саяси және әлеуметтанулық проблемаларға дейін. Оқу симпозиумдары мен конференциялар ұйымдастырылды, соның ішінде "Польшадағы Лемколар және Лемкотану" тақырыбындағы конференция (1995 жылдың маусымы) және бес панельдік талқылаулар өтті. Комиссияның жарияланымдарына Шығыс Еуропа жөніндегі комиссияның еңбектері кіреді, оның төрт томы жарық көрген. Жеке монографиялар да жарық көрді, мысалы:
Анджей А. Зиеба редакциялаған «Метрополита Анджей Сзептицкий. Studia i materiały [Митрополит Анджей Сзептицкий: Зерттеулер мен материалдар]» (Краков, 1994);
Рышард Лузни, «Słowo o Bogu i człowieku. Myśl religijna Słowian Wschodnich doby staroruskiej [Құдай мен адам туралы сөз: көне русь дәуіріндегі шығыс славяндарының діни ойлары]» (Краков, 1995);
Анджей А. Зиеба редакциялаған «Łemkowie i łemkoznawstwo w Polsce [Польшадағы Лемколар және Лемкотану]» (Краков, 1997).
This Commission was created in 1993, when the PAU Commission on Central Europe, founded two years earlier, was divided. The area of interest of this Commission extends to all the countries of Eastern Europe, though at the present moment, due to the research specializations of its associate members, this means primarily Russia, Belarus, and Ukraine. The Commission attempts to include in its research activity the broadest possible spectrum of issues involving the culture of this region, both its past and the present day: from archaeology, through history, literature, religion, art, and languages, to political and sociological problems. Learned symposia and conferences have been organized, including a conference on The Lemkos and Lemko Studies in Poland (June 1995), and five panel discussions. The Commission's publications include the Works of the Commission on Eastern Europe, of which four volumes have already appeared. Individual monographs have also been published, e. g.:
Metropolita Andrzej Szeptycki. Studia i materiały [Metropolitan Andrzej Szeptycki: Studies and Materials], edited by Andrzej A. Zięba Kraków, 1994);
Ryszard Łużny, Słowo o Bogu i człowieku. Myśl religijna Słowian Wschodnich doby staroruskiej [A Word about God and Man: The Religious Thought of the Eastern Slavs in the Old Ruthenian Period] (Kraków, 1995);
Łemkowie i łemkoznawstwo w Polsce [The Lemkos and Lemko Studies in Poland], edited by Andrzej A. Zięba (Kraków, 1997).
Еврейлер тарихы мен мәдениеті жөніндегі комиссия
Бұл комиссияның қызметі Польша мен Еуропадағы еврей тарихы мен мәдениетіне арналған. Ол еврей тану саласындағы қызығушылықты бөлісетін түрлі мамандықтардағы ғалымдарды біріктіреді. Комиссия тұрақты түрде дәрістер мен талқылаулар өткізіп қана қоймай, ғылыми симпозиумдар ұйымдастырады. "Қазіргі польша зерттеулеріндегі еврейлер мен иудаизм" атты симпозиум ерекше маңызға ие болды және симпозиум материалдарының құрастырылған басылымымен аяқталды. "Еврейлер тарихы мен мәдениеті жөніндегі комиссияның еңбектері" сериясы зерттеулер мен монографиялар жинақтарын, сондай-ақ симпозиум материалдарын жариялайды. Қазіргі уақытта комиссия еврей қауымдастықтарына, еврей зираттарына және еврей өнеріне назар аударуда. Комиссияның бюллетені екі жылда бір рет жарық көреді.
This Commission's activities are focused on Jewish history and culture in Poland and Europe. It brings together scholars from various specialties who share an interest in Jewish studies. In addition to regular meetings featuring lectures and discussion, the Commission also organizes scholarly symposia. The symposium entitled Jews and Judaism in Contemporary Polish Research was an occasion of particular significance, crowned by an impressive publication of symposium materials. The series entitled Works of the Commission on the History and Culture of the Jews publishes both collection of studies and monographs, as well as the materials from symposia. At present the Commission is concentrating its interests on Jewish associations, Jewish necropolises, and Jewish art. Plans call for the Commission's Bulletin to appear once every two years.
Заң жөніндегі комиссия
1995 жылы қайта жандандырылған бұл комиссия 1952 жылға дейін Академияның белсенді бөлігі болған комиссияның жалғасы болып табылады. Ол қазіргі заманғы сот жүйесіне (жалпы мағынасында) қатысты құқықтық мәселелермен, саяси реформалармен, Польша заңнамасын еуропалық стандарттарға бейімдеумен және Польшадағы құқық ғылымдарының тарихымен айналысады. Халықаралық ынтымақтастық та дамытылуда. Комиссия Анджей Мачинскийдің көмегімен Стефан Грыбовский редакциялаған "Kwartalnik Prawa Prywatnego" [Жеке құқық тоқсаны] журналын шығаруға жауапты. Бұл журнал алты жылдан бері тұрақты түрде жарық көріп, жеке құқық саласындағы мамандар арасында танылды. Комиссия сонымен қатар 1997 жылдан бері шығатын "Қылмыстық құқық және пенальдік ғылымдар журналы" атты мерзімді басылымды құрды. Комиссияда тұрақты түрде ғылыми жиналыстар өтеді, онда талқылауға жеткілікті уақыт беріледі.
This Commission, reactivated in 1995, is the successor to a Commission that was an active part of the Academy prior to the year 1952. It is involved with current day legal problems concerning the justice system (broadly understood), political reforms, the adaptation of Polish law to European norms, and the history of legal sciences in Poland. International cooperation is also being developed. The Commission is responsible for publishing the Kwartalnik Prawa Prywatnego [Quarterly of Private Law], edited by Stefan Grzybowski, with assistance from Andrzej Mączyński. The quarterly has appeared regularly for six years, and has won recognition among specialists involved in private law. The Commission has also created a periodical publication entitled Journal of Criminal Law and Penal Sciences, which has appeared since 1997. The Commission has regular scholarly meetings that include ample time for discussion.
Соғыс тарихы және әскери ғылым жөніндегі комиссия
Комиссия 2005 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс тарихы жөніндегі комиссия ретінде құрылды. 2006 жылдың басында атауы қазіргі түріне өзгертілді: ПАУ Соғыс және әскери тарих жөніндегі комиссиясы. Ай сайынғы ғылыми сессияларын өткізуден басқа, Комиссия жарияланымдарды қолдайды. Қазірге дейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі поляк барлау қызметіне қатысты конференция материалдары жарияланды. Жақын арада генерал Антони Шиллингтің естеліктері басылып шығады; 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы туралы полковник Мазаракидің хабарламалары және Комиссияның еңбектерінің жинағы дайындалып жатыр.
Commission was formed in 2005 as the Commission for the Second World War History. In the beginning of 2006 changed its name to a current one: PAU Commission for War and Military History. Besides its monthly scientific sessions, the Commission support publication initiatives. So far the post conference materials concerning the Polish Intelligence service activity during the Second World War has been published. Memoirs of general Antoni Szylling are to be issued soon; the colonel Mazaraki's relations about the Russo Japanese War of 1904–1905 and a volume of the Commission's Works are being prepared.
Экономикалық ғылымдар жөніндегі комиссия
Комиссия 2004 жылдың 12 мамырында құрылды. Комиссияның бірінші мақсаты – қазіргі таңда тар салаларға бөлініп, шашыраңқы жайласқан барлық академиялық экономикалық қауымдастық үшін ғылыми талқылау алаңын құру. Осы мақсатқа жетудің бір жолы – экономикалық ғылымдардағы басты зерттеу бағыттарын талдау (теория және практика бойынша), сондай-ақ осы сала өкілдерінің ғылыми жетістіктерін көрсету. Комиссияның тағы бір мақсаты, бұрынғы жобамен байланысты, – ғылыми жетістіктерге сүйене отырып, әлем, Еуроодақ және біздің ел экономикасының қазіргі мәселелерін талқылау.
The Commission was formed on 12 May 2004. The Commission's first aim is to create a forum for scientific discussion for the whole academic economic community, which is nowadays dispersed and divided into separate narrow specializations. One of the means for achieving this aim is the analysis of main research trends in economic sciences (both in theory and in practice), as well as the presentation of the scholarly achievements of their representatives. Another goal of the Commission, connected with the previous project, is a discussion on the current issues of the economy of the world, of the EU and of our country, showed against the background of scientific achievements.
Математика, физика және химия
Секция физика саласындағы ерекше жетістіктері үшін Мариан Миесович сыйлығын табыстайды. Бұл сыйлық физикамен айналысатын Краков қаласының ғылыми институттарымен қаржыландырылады; алғашқы жүлдегер 1997 жылы Владислав Вольтер болды.
The section awards the Marian Mięsowicz Prize for outstanding achievements in the field of physics. This prize is funded by the Kraków scientific institutes involved with physics; the first prize winner was Władysław Wolter in 1997.
Астрофизика жөніндегі комиссия
Оның комиссиясы радио толқындарының оптикалық электромагниттік сәулеленуі, инфрақызыл, рентген және гамма сәулелері, зарядталған бөлшектерді анықтау және нейтрино астрономиясы салаларындағы байқау астрономиясымен айналысады. Комиссияның қызығушылығы физиканың салыстырмалылық теориясы, атомдық және молекулалық оптика, ядролық физика, элементар бөлшектер физикасы және фазалық ауысулар теориясы сияқты салаларды да қамтиды. Комиссия қызметінің мақсаттарының бірі – конференцияларды ұйымдастыру. 1996 жылғы маусымда өткен алғашқы конференция күн астрофизикасы, нейтронды жұлдыздар және гамма-шарқуларға арналған. ПАУ қаржысымен ағылшын тілінде жарық көрген конференция материалдары «Solar Astrophysics, Structure of Neutron Stars, Gamma Flashes» деп аталады. Комиссия Польша нарығын қазіргі заманғы оқулықтар мен монографиялармен қамтамасыз етуге бағытталған баспа жобаларын жүзеге асырады. Күн мен жұлдыздардың құрылысына арналған заманауи оқулықты поляк тіліне аудару жұмысы басталды. Комиссия астрофизикамен байланысты білім беру бастамаларын белсенді түрде қолдайды. Мұндай бастамалардың бірі – 1997 жылы құрылған Ягеллон университетінің астрофизика мамандығы бойынша магистратура деңгейіндегі аймақтық зерттеулер бағдарламасы.
his Commission is involved with observational astronomy in the areas of optical electromagnetic radiation of radio waves, infrared, X rays and gamma rays, detection of loaded particles, and the astronomy of neutrinos. The Commission's interests also extend into the sphere of such fields of physics as the theory of relativity, atomic and molecular optics, nuclear physics, the physics of elementary particles, and the theory of phase transitions. One of the goals of the Commission's activities is to organize conferences. The first, in June 1996, was devoted to solar astrophysics, neutron stars, and gamma flashes. The conference materials, published in English with funding from the PAU, bear the title Solar Astrophysics, Structure of Neutron Stars, Gamma Flashes. The Commission undertakes publication initiatives, aimed at providing the Polish market with up to date textbooks and monographs. Work has begun on translating into Polish a modern textbook devoted to the structure of the Sun and the stars. The Commission actively supports educational initiatives associated with astrophysics. Among such initiatives was a master's level area studies program in astrophysics at the Jagiellonian University, established in 1997.
Техникалық ғылымдар комиссиясы
Бұл комиссия 2003 жылы құрылған және жеті бөлімді қамтиды: азаматтық инженерия; құрылыс, техника және машиналарды қолдану; керамикалық материалдардың инженериясы және технологиясы; информатика, автоматика және робототехника; металлургия және материалдар инженериясы; тау-кен және энергетика; биокибернетика және биомедициналық инженерия.
This Commission was founded in 2003 and comprises seven sections: of Civil Engineering; of Construction, Technology and Operation of Machines; of Engineering and Technology of Ceramic Materials; of Informatics, Automatics and Robotics; of Metallurgy and Materials Engineering; of Mining and Power Engineering; of Biocybernetics and Biomedical Engineering.
Табиғи ғылымдар
ПАУ-дың Табиғи ғылымдар бөлімі биология, ауыл шаруашылығы және геология ғылымдарының өкілдерін біріктіреді. Бөлімнің мәжілістерінде оқылған лекциялар, әдетте ПАУ математика, физика және химия бөлімдерімен, сондай-ақ медицина бөлімімен бірлесіп өткізіледі, биология және жер ғылымдарының қазіргі кездегі салааралық мәселелеріне арналған. Польша мүшелерінен бөлек, лекция оқығандардың арасында Академияның шетелдік мүшелері де болды, мысалы Анджей Бартке (Карбондейл, Иллинойс, АҚШ) және Оттон Х. Валлизер (Геттинген). Бөлім симпозиумдар ұйымдастыруға да қатысты, мысалы, 1996 жылғы Ұлттық жасуша биологиясы конференциясы және 1997 жылғы Мембраналық тасымалдау биофизикасы жөніндегі халықаралық мектеп. Ерекше атауға лайық – Анджей Фальньевскийдің "Моллюскалар эволюциясының жолдары мен тармақтары" (2001) атты зерттемесі, ол бөлімнің "Еңбектер" сериясында жарық көрді.
The PAU's Natural Sciences section brings together representatives of the biological, agricultural, and geological sciences. The lectures at the section's meetings, typically held jointly with the PAU Mathematics Section, Physics, and Chemistry, and the Medical Section, have dealt with current interdisciplinary problems in biology and earth sciences. In addition to Polish members, the lecturers have included foreign members of the Academy, such as Andrzej Bartke (Carbondale, Illinois, USA), and Otton H. Walliser (Göttingen). The section has also taken part in organizing symposia, e. g. the National Conference on Cell Biology (1996) and the International School on the Biophysics of Membrane Transport (1997). Particularly noteworthy is the study by Andrzej Falniowski, Ways and Byways in the Evolution of Mollusks (2001), which appeared in the section's series of Papers.
Ауыл шаруашылығы, орман және ветеринария ғылымдары жөніндегі комиссия
Комиссияның қызметі ғылыми симпозиумдарды ұйымдастыруға бағытталған, олардың материалдары жеке тақырыптық томдар түрінде немесе "Еңбектер" сериясында жарияланады. Қазіргі уақытта Комиссия Еуропалық Одақта біріккен Еуропадағы поляк ауыл шаруашылығы, орман және мал шаруашылығы мәселелерімен айналысуда.
The Commission's activities are focused on the organization of scientific symposia, whose materials are published either in the form of separate single topic volumes or in the series of Works. Currently, the Commission has been working on the issues connected with Polish agriculture, forestry and animal breeding in Europe united in EU.
Төртінші дәуірдің палеогеографиясы жөніндегі комиссия
Бұл комиссия 1979 жылы Польша Ғылым академиясының Краков бөлімшесінде құрылды, бірақ 1993 жылдан бері ол ПАУ-дың құрамына кірді. Оның тамыры 1928 жылы ПАУ құрған Палеологиялық зерттеулер комитетіне және 1933 жылдан бері жарық көріп келе жатқан оның ресми басылымы – "Палеология" журналына дейін жетеді. Комиссия төртінші кезеңді зерттеумен айналысатын геологтар, геоморфологтар, палеонтологтар, археологтар және басқа да мамандықтарды біріктіреді. Комиссияның еңбектері "Folia Quaternaria" журналында жарияланады. Бүгінгі күнге дейін ПАУ басылымдарының қолдауымен 64-74 томдары жарық көрді; олар неотектоника, Краков аймағының лесс үстірттеріндегі палеолиттік қоныстар, палеомалакология және дендрохронология тақырыптарына арналған мақалалар жинағынан тұрады. Комиссияның мәжілістерінде плейстоцен және голоцен шөгінділерінің стратиграфиясы (малакологиялық және палинологиялық талдаулар негізінде), қозғалыстардың жасы, көлдік саздың қалыптасу жағдайлары және үңгірдегі тамшы тастардың пайда болуы туралы баяндамалар тыңдалды. Комиссияның қызметі шеңберінде Казимеж Ковальски Плейстоцен Еуропасының кеміргіштері тақырыбында зерттеу жобасын жүргізді (Ғылыми зерттеулер комитетінен жеке грант). Бұл зерттеу жобасының нәтижелері "Folia Quaternaria" журналының 72-томында жарияланды және Краков қаласының сыйлығымен марапатталды.
This Commission was founded in 1979 within the Kraków branch of the Polish Academy of Sciences, but since 1993 it has been a part of the PAU. Its roots can be traced back to the Committee for Palaeological Research, founded by the PAU in 1928, and to its official publication, Palaeology, in print since 1933. The Commission integrates various disciplines involved in the study of the Quaternary Period: geologists, geomorphologists, paleontologists, archaeologists, and others. The Commission's works are published in the Folia Quaternaria. To date, volumes 64—74 have appeared under the aegis of PAU publications; these have comprised collections of papers dealing with neotectonics, Paleolithic settlement on the loess uplands of the Kraków region, paleomalacology, and dendrochronology. The Commission's meetings have heard papers on the stratigraphy of Pleistocene and Holocene sediments in the light of malacological and palynological analyses, the age of shifts, the conditions for the deposition of lake chalks, and the formation of cave dripstones. Within the scope of the Commission's activities, Kazimierz Kowalski was pursuing a research project on Rodents of Pleistocene Europe (an individual grant from the Scientific Research Committee). The results of this research project are incorporated in volume 72 of Folia Quaternaria and was awarded the City of Kraków Prize.
Эмбриология және морфология жөніндегі комиссия
1996 жылы құрылған бұл комиссия өсімдіктер мен жануарлардың эмбрионалды дамуы мен морфологиясы саласындағы зерттеулерді үйлестіруге арналған. Оның өзіне қойған міндеті – жыл сайынғы ұлттық ғылыми конференциялар мен тұрақты мәжілістер ұйымдастыру. Комиссия қазіргі таңда елдің барлық жетекші ғылыми орталықтарынан өкілдерді қамтитын ғалымдардан тұрады. Бүгінгі күнге дейін ол бірнеше ұлттық ғылыми конференциялар мен мәжілістерді ұйымдастырды немесе бірлесіп өткізді. Зерттеулердің нәтижелері үш мерзімдік басылымда жарияланды: Acta Biologica Cracoviensia, Folia Histochemica et Cytobiologica және Folia Morphologica.
This Commission, founded in 1996, serves to integrate research on the embryonal growth and morphology of plants and animals. The task it has established for itself is to organize annual national scientific conferences and regular meetings. The Commission is currently composed of scientists representing all the nation's leading scientific centers. To date it has organized or co organized several national scientific conferences and meetings with single papers. The results are published in three periodicals: Acta Biologica Cracoviensia, Folia Histochemica et Cytobiologica, and Folia Morphologica.
Геоақпарат жөніндегі комиссия
Бұл комиссия 1998 жылы құрылған. Геоақпарат анықтамасына сәйкес, оның қызығушылығының негізгі бағыты – жер бетіндегі уақыт және кеңістік туралы деректерді жинау, сақтау, талдау және тиісті ақпараттық технологияларды қолдана отырып ұсыну әдістемесі болып табылады. Бұл Жердің өзі және Жер бетінде және астында кездесетін нысандар, құбылыстар мен процестер туралы ақпаратты қамтиды. Зерттеу тақырыптары физикалық ортаның және оның қасиеттерінің, табиғи және жасанды ресурстардың, сондай-ақ осы ресурстарда болып жатқан өзгерістердің зерттелуін қамтуы мүмкін. Пәнаралық сипатына байланысты комиссия құрамына геологтар, геофизиктер, геодезистер, фотограмметрия мамандары және қашықтан зондтау сарапшылары, кен өнеркәсібімен байланысты ғылымдардың өкілдері, ақпарат мамандары және географтар кіреді. Комиссияның басты міндеті – геоақпарат саласында жұмыс істейтін түрлі мамандықтардың өкілдері арасында тәжірибе алмасуды жеңілдету, осы ғылым саласының дамуын ынталандыру және оның нәтижелерін тарату болып табылады. Комиссияның негізгі қызмет түрлеріне ай сайынғы ғылыми жиналыстар өткізу, сондай-ақ ұлттық және халықаралық ғылыми конференцияларды ұйымдастыру немесе бірлесіп ұйымдастыру кіреді. Нәтижелер Geoinformatica Polonica журналында жарияланады.
This Commission was founded in 1998. Its focus of interests, in keeping with the definition of geoinformation, is methodology of collecting, storing, analyzing, and presenting data pertaining to terrestrial time and space, using the appropriate information technology. This involves information regarding the Earth itself and the objects, phenomena, and processes encountered on and beneath the surface of the Earth. Research topics may include the physical environment and its properties, or natural and man made resources, as well as the changes taking place in these resources. Due to the composite nature of the discipline, the Commission includes geologists, geophysicists, geodesists, photogrammetrists and experts in remote sensing, representatives of mining related sciences, information specialists, and geographers. The main task of the Commission is to facilitate the exchange of experiences among specialists from different disciplines involved with geoinformation, to stimulate the development of this branch of science, and to promulgate its results. The Commission's basic forms of activity include holding monthly scientific meetings, as well as organizing or co organizing national and international scientific conferences. The results are published in the periodical Geoinformatica Polonica.
Медицина
Бұл бөлімнің мүшелеріне медицинамен тікелей байланысты ғылыми жұмысы бар дәрігерлер, фармацевттер және биологтар кіреді. Секцияның отырыстары математика және табиғаттану секцияларымен бірлесіп, тұрақты түрде өткізіледі, және секция мүшелері мен Краковқа келген шетелдік ғалымдар ұсынған медицинаның жалпы мәселелері туралы баяндамалар қарастырылады. 1995 жылы Польша Ғылым және өнер академиясының қолдауымен медицина саласында екі ғылыми симпозиум өтті. Олардың бірі Ягеллон университетінің Медициналық зерттеу орталығы және Польша физиологиялық қоғамымен бірлесіп ұйымдастырылды. Бұл симпозиум адреналиннің ашылуының жүз жылдығына арналды, ол поляк және ағылшын зерттеушілерімен бірдей уақытта жасалған. Екінші симпозиум Helicobacter pylori инфекциясының асқазанның шырышты қабығының қабынуындағы рөлі мәселесіне арналды. Бұл салада біздің Академияның мүшелері Станислав Контурек пен Ежи Стачураның зерттеулері маңызды рөл атқарды, олар сонымен қатар Польша Ғылым академиясының мүшелері болып табылады. Медициналық бөлімде ПАУ Медициналық этика комиссиясы бар. Секция мүшелері сонымен қатар ПАУ-ның өркениетке қауіптер комиссиясының жұмысына қатысады. Секцияның бастамасымен және оның атынан 1999 жылдан бері медицина және фармакология саласындағы ерекше жетістіктерін мойындау үшін Тадеуш Брович сыйлығы табыс етілуде. Бұрын бұл сыйлықты Pliva фармацевтикалық компаниясы қаржыландырды. 2001 жылы екінші демеуші болған Ягеллон университетінің Collegium Medicum ағылшын тіліндегі Медицина мектебі жалғыз демеуші болды. Тадеуш Брович сыйлығы жеңімпаздарға ПАУ Бас ассамблеясының маусым айындағы отырысында ресми түрде табыс етіледі.
The members of this section include physicians, pharmacists, and biologists whose scientific work is directly connected with medicine. The meetings of the section are regularly held jointly with the Mathematics and Natural Sciences sections, and have included papers on the general problems of medicine, presented both by members of the section and by foreign scientists visiting Kraków. Two scientific symposia in the medical sciences took place in 1995 under the auspices of the Polish Academy of Arts and Sciences. One of them, organized in cooperation with the Medical Research Center of the Jagiellonian University and the Polish Physiological Association, dealt with the centennial of the discovery of adrenaline, which was made simultaneously by Polish and English researchers. The second symposium dealt with the problem of the role of infection by Helicobacter pylori in inflammations of the mucous membranes of the stomach. In this area a crucial role has been played by the research of Stanisław Konturek and Jerzy Stachura, members of our Academy who are also affiliated with the Polish Academy of Sciences. Within the Medical section there is the PAU Commission on Medical Ethics. The members of the section also take part in the work of the PAU Commission on Threats to Civilization. On the initiative and on behalf of the section, the Tadeusz Browicz Prize has been awarded since 1999 to recognize outstanding achievements in the field of medicine and pharmacology. Until recently the Prize was funded by the Pliva pharmaceutical company. The English Language School of Medicine at the Jagiellonian University's Collegium Medicum, previously the second sponsor, was the sole sponsor in 2001. The Tadeusz Browicz Prize is formally awarded to the winners at the June meeting of the PAU's General Assembly.
Өнерлік шығармашылық
Бұл бөлім 1994 жылы құрылды, ПАУ жарғысына түзетулер енгізіліп, оның құрылуына мүмкіндік берілді. Жаңа бөлімнің мақсаты – академия мүшелерінің қатарына өнер саласынан шыққан тұлғаларды, мәдениеттің дамуына маңызды үлес қосқан көрнекті өнерпаздарды қабылдау болды. Бөлімдегі көркемдік салалар: әдебиет, музыка, сәулет, кескіндеме, мүсіншілік, театр және кино. Бөлімнің қызметі екі лекциямен басталды: біріншісі – Ежи Новосельскидің «Уақыт өте келе сананың қалыптасуы: шындық па, әлде иллюзия ма?», екіншісі – Ян Йозеф Щепанскийдің «Әдебиеттегі мораль туралы ұғым». Соңғы жылдары бөлім отырыстарында Анджей Вайда, Витольд Цеккевич, Ежи Яроки, Станислав Лем, Станислав Родзинский және Бронислав Хроми де сөз сөйледі.
This section was founded in 1994, after the PAU's charter was amended to allow for its creation. The goal of the new Section was to include persons from the world of art among the members of the Academy, outstanding creators whose careers have made a significant contribution to the development of culture. The areas of artistic creativity represented in the section include literature, music, architecture, painting, sculpture, theater, and film. The section's activities were inaugurated by two lectures, one delivered by Jerzy Nowosielski, "The Growth of Consciousness in Time: Truth or Illusion?" and the other by Jan Józef Szczepański, "The Concept of Morality in Literature". The speakers at the section's meetings in recent years have also included Andrzej Wajda, Witold Cęckiewicz, Jerzy Jarocki, Stanisław Lem, Stanisław Rodziński, and Bronisław Chromy.
Өркениетке төнген қауіптер жөніндегі комиссия
Бұл комиссия пәнаралық сипатқа ие және тарих және философия секцияларынан бастап шығармашылық өнер секциясына дейінгі ПАУ-дың әртүрлі сыныптарының мүшелерінен құралған. Адамзаттың гармониялық дамуына қауіп төндіретін мәселелер ғана емес, нақты ғылымдар мен инженерия, биология және медицина өкілдері үшін де, сонымен қатар тарихшылар, философтар, заңгерлер, тіпті әдебиеттанушылар мен мәдениеттің басқа салаларындағы шығармашылық тұлғалар үшін де қызығушылық пен зерттеу нысаны болуы керек. Қоғамдық санада қауіптер ғылыми зерттеулердің нәтижелерін тиімсіз пайдаланумен және табиғи ортаға зиян келтіретін технологиялар мен өндірістік процестерді дамытумен байланысты. Дегенмен, климаттың өзгеруі, халық санының өсуі және жаңа аурулардың пайда болуы да адамзаттың болашағына қауіп төндіреді. Басқа қауіптер фундаментализмді, өтірік пен жеккөрушілікті тудыратын идеологиялардан туындайды, олар терроризм мен соғыстың басты себептері болып табылады. Осы ретте, адамзаттың қазіргі ғасырдың соңына қарай өзін-өзі жоя алу мүмкіндігіне ие болғанын естен шығармауымыз керек. Ғылыми зерттеулердің нәтижелеріне этикалық бағалаулар қолданылмайды. Ғылыми құндылықтың өлшемі – шындық. Зұлымдық біздің ішімізде жатыр, және осы себепті зерттеулердің нәтижелері адамзатқа зиян келтіру үшін пайдаланылады. Псевдоғылымдардың көбеюі және рационализмге қарсылық бізді соқпаққа түсіреді, ал көптеген адамдар үшін ғылыми прогреске деген сенімінен айырылады. Халықты ғылым мен білімді одан әрі дамыту арқылы ғана осы қауіптердің салдарын болдырмауға болатынына көндіру қажет. Ғылыми шындық және жақынға деген махаббат – адамзаттың өмір сүруіне және үйлесімді дамуына мүмкіндік беретін негізгі қағидалар. Комиссия туындаған қауіптерді талқылайды және қоғамға олардың себептері мен салдарын болдырмау жолдары туралы нақты ақпарат ұсынады. Ғылыми жиналыстар бұрыннан пайда болған, қазірде көрініп тұрған немесе күтілетін қауіптерге қатысты таңдалған мәселелерді ұсыну және талқылау үшін, сондай-ақ осы қауіптерді болдырмау үшін ғылыми зерттеулер мен шаралардың бағыттарын анықтау үшін пайдаланылады. Мақалалардың толық шолулары ПАУ-дың «Zagrożenia cywilizacyjne» («Цивилизацияға қауіптер») журналында жарияланады, ол болашақта тоқсан сайын шығады. Бұдан өзге, Комиссия қоғамның кең шеңбері үшін ашық лекциялар ұйымдастыруды жоспарлап отыр, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдары арқылы – баспасөз, радио және теледидар арқылы қоғамдық пікірге ықпал етуге тырысады.
This Commission is interdisciplinary in character, and is composed of members of different PAU classes, from the History and Philosophy sections to the Creative Arts section. Threats to the harmonious development of humanity should be a subject of interest and research, not only for representatives of the exact sciences and engineering, biology, and medicine, but also for historians, philosophers, lawyers, and even literary scholars and creative artists from other areas of culture. Threats are associated in the public mind with the improper use of the results of scientific research and the development of technology and industrial operations that are hostile to the natural environment. Yet there are also dangers for the future of the human race lurking in climatic changes, population growth, and the appearance of new diseases. Other threats emerge from ideologies that generate fundamentalism, mendacity, and hatred, the primary causes of terrorism and war. We should bear in mind in this context that during the century now drawing to its close humanity achieved the capability of annihilating itself. Ethical evaluations are not applied to the results of scientific research. The criterion of scientific value as such is truth. Evil lurks in our very selves, and this is what causes the results of research to be exploited to the detriment of humanity. The multiplication of pseudo sciences and the contradiction of rationalism are leading us into blind alleys, and for many people are replacing their lost faith in the value of scientific progress. The general public needs to be convinced that it is only through the further development of science and learning that the consequences of all these threats can be averted. Scientific truth and the love of one's neighbor are the basic principles that create the opportunity for humanity to survive and develop in harmony. The Commission discusses the threats that have arisen, and provides society at large with accurate information about their causes and the ways to avert their consequences. The scientific meetings are used to present and discuss selected issues involved with the threats that have already emerged, are just becoming apparent, or are expected, and to indicate the directions for scientific research and actions to avert these threats. Extensive summaries of the papers are published in a PAU periodical, Zagrożenia cywilizacyjne [Threats to Civilization], which in the future will occur periodically in the form of a quarterly. In addition, the Commission intends to organize public lectures for a broad spectrum of society, and will also attempt to reach public opinion through the mass media: the press, radio, and television.
Ғылым тарихы жөніндегі комиссия
Бұл комиссия 1998 жылы Табиғи ғылымдар бөлімінің бастамасымен құрылды. Оның міндеті – жоғары мамандандырылған ғылым салаларының мәнін толық түсінуге қажетті арнайы білімі жоқ тарихшылар емес, сол саланың өкілдері жүргізген нақты ғылыми пәндердің тарихы бойынша зерттеулерді ынталандыру. Бұл идея сәтті қабылданыс тапты, себебі ПАУ-да ғылымды ұйымдастыру тарихына және өткендегі көрнекті ғалымдар мен ғалымдардың өмірбаяндарына қызығушылық зор болған. Комиссия өте белсенді жұмыс істеп келеді. Ол ай сайын баяндамалар мен талқылаулармен, сондай-ақ ғылыми симпозиумдар ұйымдастырады. Комиссияның жұмысының нәтижелері "Ғылым тарихы жөніндегі комиссияның еңбектері" сериясында (комиссия отырыстарында ұсынылған баяндамалар) және монографиялар түрінде жарияланады. Комиссия "Польша өнер және ғылым академиясы тарихына арналған зерттеулер мен материалдар" атты ПАУ-ға арналған серияны да бастады.
This Commission was founded in 1998 on the initiative of the Natural Sciences section. Its task is to stimulate research on the history of particular scientific disciplines, conducted by representatives of those disciplines, rather than by historians, who lack the specialized education needed to fully comprehend the substance of highly specialized disciplines. This idea fell on fertile soil, since there had already been great interest within the PAU in the history of the organization of science and in the biographies of eminent scholars and scientists from the past. The Commission has been very active. It organizes monthly meetings with papers and discussions as well as scientific symposia. The results of the Commission's work are printed in the series Works of the Commission on the History of Science (reports presented at the Commission meetings) and in Monographs. The Commission initiated also a series devoted to the PAU and entitled Studies and Materials for the History of the Polish Academy of Arts and Sciences.
Оқулықтарды бағалау жөніндегі комиссия
Мемлекеттік мектептерде қолданылатын оқулықтардың сапасы мен интеллектуалдық деңгейіне қатысты алаңдаушылық туғандықтан, ПАУ-дың Атқарушы кеңесі 2000 жылдың соңында орта білім беру бағдарламасында оқытылатын түрлі пәндер бойынша мамандардан тұратын комиссия құру туралы шешім қабылдады. Бұл комиссияның міндеті – мемлекеттік мектептерде пайдалануға бекітілген оқулықтарды толыққанды тәуелсіз саралау болып табылды. Мұндай комиссияның жұмысы қоғамға зор пайда әкелуі тиіс. Осындай тәуелсіз органның құрылуы авторлар мен баспагерлерді мемлекеттік мектептерге енгізілетін оқулықтардың интеллектуалдық деңгейіне жауапкершілікпен қарауға ынталандыруға көмектесуі керек. Күтілгендей, болжамдар расталды. Комиссияның ағымдағы қызметі және оның бес томдық жинағы көптеген адамдардың қызығушылығын оятып, зор резонанс тудырды. Комиссияның ұсынысы бойынша, ПАУ-дың маусым айында өткен Бас ассамблеясында ең үздік оқулықтардың авторлары мен баспагерлері құрметті дипломдармен марапатталды (қазірге дейін бес рет).
Out of a concern for the proper intellectual level of the textbooks used in public schools, the PAU Executive Board decided in late 2000 to found a Commission composed of specialists in the various subjects taught in the secondary school curriculum, to provide completely independent evaluations of the textbooks adopted for use in public schools. The work of such a Commission ought to be of considerable social benefit. The very existence of such an independent body should help make authors and publishers more sensitive to the intellectual level of the textbooks being introduced into the public school curriculum. Satisfactorily, the forecast have proved correct. The current activities of the Commission as well as the five published volumes of its Works have aroused intense interest. Following the Commission's motion, honorary diplomas were conferred on the authors and published of the best textbooks during June General Assembly of the PAU (five times so far).
Еуропалық мәселелер жөніндегі комиссия
2003 жылы құрылған бұл комиссия, атауынан көрініп тұрғандай, Еуропалық мәселелерге, әсіресе Польша мен Краковтың Еуропадағы орны мен рөліне қатысты жұмыстармен айналысады. Бірнеше жұмыс (көбінесе ашық сессиялар) ұйымдастырылды және олардың барлығы Польшаның Еуропалық Одаққа қатысуының әртүрлі аспектілеріне бағытталған. Төмендегі мысалдар (комиссия отырыстарында оқылған лекциялар немесе талқылауға кіріспелер) ең маңызды мәселелердің қысқаша, бірақ нақты сипаттамасы болып табылады: Эдмунд Виттбродттың «Еуропалық Одақтың Конституциялық шарты», Кшиштоф Ковальскидің «Еуропа өзінің символдарын іздеу. Еуропалық тудың тарихы мен мағынасы», Ждислав Мах пен Пьотр Стомпканың «Еуропалық болу – нені білдіреді?», Войцех Сломчински мен Кароль Жичковскидің «Ницца үшін өлуге тұра ма?» тақырыптарындағы жұмыстары. Комиссия білім беру және ғылым салаларында жұмыс істеді және осы бағыттағы жоспарларын жалғастыруда (атап айтқанда, Польшадағы Еуропалық мәселелерді зерттейтін факультеттер, қазіргі Еуропадағы университеттердің рөлі, Польша мен Еуропадағы ғылыми және білім беру саясаты, ғылыми зерттеулерді қаржыландыру, Еуропалық деңгейде ғылыми қызметті ұйымдастырудың әртүрлі аспектілері, Еуропалық ғылыми қауымдастықтардың жобалары және т.б.). Ғылым тарихы жөніндегі комиссиямен бірлесіп, Еуропалық мәселелер жөніндегі комиссия Польша Өнер және ғылым академиясының атынан 2006 жылдың қыркүйек айында Краковта өткен Еуропалық ғылым тарихы қоғамының конференциясын ұйымдастырды.
This Commission, formed in 2003, is engaged—as its name indicates—into the issues related to European matters and especially the Poland's, and Kraków's, place and role in Europe. Several ongoing works (and mainly open sessions) have been already organised and all of them focused on various aspects of Poland's participation in European Union. The exemplary subjects listed below (lectures or introductions to discussions during the Commission's meetings) are brief but accurate summary of the most important issues: Constitution Treaty of the European Union by Edmund Wittbrodt, Europe Seeking for its Symbols. History and Meaning of the European flag by Krzysztof Kowalski, Being a European – what does it mean? by Zdzisław Mach and Piotr Sztompka, Is it worth dying for Nice? by Wojciech Słomczyński and Karol Życzkowski. The Commission have worked on—and still is planning to do so—education and science matters (i. e. Polish studies on European Matters faculties, role of universities in today's Europe, scientific and educational policies in Poland and Europe, financing of scientific research works, various organisational aspects of scientific activities in a European scale, European scientific associations' undertakings etc.) Altogether with the Commission on the History of Science, the Commission for European Matters organised (on behalf of Polish Academy of Arts and Sciences) a conference of European Society for the History of Science that took place in Kraków in September 2006.
Краков қаласының дамуы жөніндегі комиссия
Комиссия құрамына 20 негіздейтін мүше (PAU және PAN мүшелері), гуманитарлық, математикалық және табиғаттану ғылымдарының, көркем өнер салаларының көрнекті өкілдері, сондай-ақ Комиссияның пәнаралық мақсаттарын қолдайтын және қала және ауыл шаруашылығы жоспарлау, археология, өнер тарихы, социология, құқық, ландшафттық архитектура, ботаника, география, азаматтық инженерия, су ресурстарын басқару, көлік және коммуникация сияқты салаларды ұсынатын 21 қосымша мүше кіреді. Комиссия, қолға алынған міндеттерге байланысты, тиісті ғылым салаларындағы мамандармен ынтымақтасып, қажет болған жағдайда оларды мүшелікке қабылдауға ниетті.
The Commission is composed of 20 founder members (members of the PAU and the PAN), prominent representatives of the humanities, mathematics and natural sciences, artistic disciplines, as well as 21 incorporated members who support the interdisciplinary aims of the Commission and represent such fields as town and country planning, archaeology, history of art, sociology, law, landscape architecture, botany, geography, civil engineering, water management, transport and communication. The Commission, depending on the undertaken tasks, intends to collaborate with appropriate specialists in related disciplines of science and to make them its members, if the need arises.
Табиғи ғылымдар философиясы жөніндегі комиссия
PAU Табиғи ғылымдар философиясы жөніндегі комиссиясы – "нақты" философтардың қатысуымен және ерекше бақылауымен, табиғи ғылымдардағы ғалымдардың "философтар" ретінде қатысатын талқылау алаңы. Комиссия философия, математика, физика, астрономия, биология, химия, геология және медицина салаларының өкілдерінен тұрады. Оның мінезі пәнаралық сипатта болып, онтологиялық мәселелерге, сондай-ақ философияның басқа, арнайы ғылымдармен өзара әсеріне қатысты мәселелерге бағытталған.
PAU Commission for Natural Sciences Philosophy is a discussion panel for natural science scholars as 'philosophers' taking place with participation and under sui generis control of 'real' philosophers. The Commission is a group of representatives of Philosophy, Mathematics, Physics, Astronomy, Biology, Chemistry, Geology and Medicine. Its character is an interdisciplinary though, and focused on issues of an ontology aspect as well as issues concerning mutual influence Philosophy and other, more specialized, sciences.
Табиғи ғылымдар және медицина комиссиясы
Вроцлав қаласында орналасқан.
Based in Wrocław.
Қазіргі уақыттағы қызмет
Қазіргі уақытта ПАУ алты бөлімнен тұрады, олардың әрқайсысының өз атқарушы кеңесі бар, директор, директордың орынбасары және хатшы бар; кейбір жағдайларда хатшының орынбасары да болуы мүмкін. Әр бөлімнің ішінде комиссиялар мен комитеттер бар, комитеттер тұрақты немесе уақытша болып табылады, бірақ олардың басшылығын міндетті түрде ПАУ-дың тұрақты мүшесі (шамалы ерекшеліктерден басқа) жүргізуі керек, ал құрамына ПАУ мүшесі емес адамдар да кіре алады. Бөлімдер ай сайын ғылыми мәжілістер өткізеді, онда баяндамалар оқылып, талқыланады. ПАУ-дың қызметі "ПАУ жылнамасында" сипатталған және құжатталған. Әр бөлім өз "Еңбектерінің" немесе басқа да басылымдар сериясын шығарады, онда бөлімнің ғылыми саласына жататын жұмыстар немесе ғылыми немесе академиялық құндылығы бар басқа да мәтіндер, әсіресе тарихи дереккөздер жарияланады. Комиссиялар өздерінің мамандануына сәйкес "Еңбектер" немесе мерзімді басылымдар сериясын шығарады. 2009 жылдың маусым айына ПАУ-да 476 мүше болды, оның ішінде 146 тұрақты мүше, 148 корреспондент мүше және 182 шетелдік мүше, олардың әрқайсысы Польша ғылымы және білімімен белсенді байланыста.
Currently, the PAU consists of six sections, each of which has its executive board, with a director, deputy director, and a secretary; in some cases, there is also a deputy secretary. Within each class there are commissions and committees, the latter standing or temporary, which, though, must be headed by a regular member of the PAU (with few exceptions), may include persons who are not PAU members. The sections hold monthly scientific meetings, where papers are read and discussed. The PAU's activities are described and documented in the "PAU Annual". Each of the classes issues its own "Papers" or other publication series, where they publish works that fall within the scientific purview of the section or other texts of scientific or scholarly value, especially historical sources. The commissions have their own series of "Works" or periodicals, according to their respective specialties. As of June 2009, the PAU had 476 members, including 146 regular members, 148 corresponding members and 182 foreign members, each of whom maintains active contacts with Polish science and learning.
ПАУ семинарлары
2002 жылдан бері Польша өнер және ғылым академиясының ай сайынғы семинарлары ұйымдастырылып, оған шамамен 200 қатысушы қатысады. Қазіргі таңда басты тақырып – "Отансүйгіштік кеше және бүгін". Лекция оқуға шақырылған спикерлер қатарында ғылым, мәдениет және қоғамдық өмірдің көрнекті өкілдері бар, мысалы, Владыслав Бартошевский, Бронислав Геремек, Мачей Владыслав Грабский, Ян Новак Езюраньский, Альфонс Носсол архиепископы, Йозеф Жичинский архиепископы, Генрик Музыньский архиепископы және тағы да басқалар.
Since 2002, monthly Seminars of the Polish Academy of Arts and Sciences have been organized and attracted attendance up to ca. 200 participants. Currently, the leading topic is "Patriotism yesterday and today". To the group of speakers invited to deliver their lectures belong eminent representatives of science, culture, and public life, such as Władysław Bartoszewski, Bronisław Geremek, Maciej Władysław Grabski, Jan Nowak Jeziorański, Archbishop Alfons Nossol Archbishop Józef Życiński, Archbishop Henryk Muszyński and others.
Ғылым кафесі
2004 жылдан бері ПАУ «Дзиенник Польский» газетімен бірлесіп «Ғылым кафесі» деп аталатын іс-шаралар сериясын ұйымдастырып келеді. Бұл – халыққа ашық ғылыми кездесулер. Әр кездесуде жалпы оқырмандарға арналған ғылыми тақырыпта лекция оқылады, одан кейін пікір алмасу және кофе ішіп әңгімелесу өтеді.
Since 2004, the PAU has organized, together with the daily "Dziennik Polski", a series of events called the Science Café. These are scientific meetings open for public. Each of the meetings is dedicated to a lecture on a scientific subject for general public and is followed by a discussion and conversations over a cup of coffee.
"PAUZA Akademicka" апталығы
2008 жылдың қыркүйегінен бастап Краков қалалық әкімдігі қаржылаған PAUza Akademicka (Академиялық үзіліс) апталық онлайн-журналы қолжетімді. Ерекше жағдайларда қағаз түрінде де басылады. Апталық Польшадағы ғылыми өмірге қатысты мәселелерге арналған, соның ішінде Краковтағы ғылыми ортаға ерекше назар беріледі. Журнал редакторы – Анджей Кобос, PhD, және Мариан Нови.
An online weekly PAUza Akademicka (Academic PAUse) subsidized by the Municipality of Kraków, has been available since September 2008. On special occasions a paper version is printed. The weekly is devoted to the issues related to scientific life in Poland, with special attention paid to the scientific environment in Kraków. Andrzej Kobos PhD and Marian Nowy are the editors.
Жас ғалымдар мен жас ғылыми қызметкерлерді қолдау
2009 жылдың қаңтар айынан бастап ПАУ-да "PAUeczka Akademicka" [Жастар академиясы] жұмыс істейді. ПАУ вице-президенті Анджей Шчеклик басқаратын бұл ұйым, ай сайын докторлық диссертация жазып жүрген студенттердің, ассистент-лекторлардың және Краковтағы академиялық ортадан әртүрлі ғылыми салаларды ұсынатын студенттердің кездесуін ұйымдастырады. Кездесулер академиялық ортаны адамгершілікке баулу және біріктіру мақсатындағы талқылауларға арналған. ПАУ Вроцлав университетінің теориялық физиканың қысқы мектебін (жоғары курс студенттеріне, докторлық диссертация жазып жүрген студенттерге және жас ғылыми қызметкерлерге), халықаралық шеберлік сағаттарын және Краков теориялық физика мектебін (Польшадан және басқа елдерден келген жас ғылыми қызметкерлерге) бірлесіп қаржылай қолдайды.
Since January 2009, the "PAUeczka Akademicka" [Academy of the Young], has been working in the PAU. Directed by vice president of the PAU Andrzej Szczeklik, it organizes monthly meeting of PhD students, assistant lectures and students representing various scientific disciplines from the academic environment in Kraków. The meetings are devoted to discussions aiming at humanization and integration of academic circles. The PAU co finances the Winter School of Theoretical Physics of Wrocław University (for students in senior years, PhD students, and junior research workers), international workshops, and the Kraków School of Theoretical Physics (for junior research workers from Poland and abroad).
ПАУ және ПАН академиялық кітапханасы
ПАУ және ПАН академиялық кітапханасы 2000 жылдың 1 қаңтарынан бастап ПАУ құрамында болып келеді. Оның тарихы 19 ғасырға және Краковтағы Білімді Қоғамға дейін жетеді. 1952 жылға дейін ол 1872 жылдан бері Өнер және ғылым академиясының, ал 1920 жылдан бастап Польша өнер және ғылым академиясының кітапханасы ретінде қызмет етті. 1953 жылдан бастап ол Польша ғылым академиясының тәуелсіз бөлімшесі болды. 1999 жылдың 20 қазанында ПАН мен ПАУ арасында жасалған келісімге сәйкес, кітапхана ПАУ басқаратын мекемеге айналды. Кітапханада шамамен 660 000 томдық және тізімдік бірліктер бар, оның ішінде шамамен 144 250 томдық және тізімдік бірліктер арнайы жинақтарды құрайды, оларға шамамен 13 700 ескі кітап, шамамен 13 000 қолжазба және 96 000-нан астам графикалық және суреттік жұмыстар кіреді. Кітапхана 77 елдегі 1000-нан астам мекемемен басылымдармен алмасады, "Жылдық" жинағын (шамамен 50 баспа парағы көлемінде) шығарады, өз жинақтарының каталогтарын дайындап, жариялайды және ақпарат жинау және ұсынумен айналысады, мысалы, Краковтағы жоғары білім беру мекемелеріндегі оқыту мәселелері бойынша. Кітапхананың ПАУ мен ПАН тағайындайтын өз Кеңесі бар (құрамы тең пропорцияда).
The Academic Library of the PAU and the PAN has been in the structure of the PAU since 1 January 2000. Its origins go back to the 19th century and to the Kraków Learned Society. Until 1952 it functioned as the Library of the Academy of Arts and Sciences (since 1872) and of the Polish Academy of Arts and Sciences (since 1920), and starting from 1953 as an independent unit of the Polish Academy of Sciences. As a result of the agreement between the PAN and the PAU concluded on 20 October 1999, the Library became an institution managed by the PAU. The Library numbers ca. 660,000 volumes and inventory units, including nearly 144,250 volumes and inventory units of special collections, which comprise nearly 13,700 old prints, about 13,000 manuscripts and over 96,000 graphics and drawings. The Library exchanges publications with more than 1,000 institutions in 77 countries, publishes its "Annual" (of a volume of c. a. 50 publisher's sheets), prepares and successively issues catalogues of its collections, and is engaged in gathering and providing information, for instance on didactics in tertiary education institutions in Kraków. The Library has its own Council appointed (on a fifty fifty basis) by the PAU and the PAN.
ПАН және ПАУ ғылым мұрағаттары
ПАУ қызметі ПАН және ПАУ Ғылым мұрағаттарымен тығыз байланысты. ПАН жинағынан басқа (1953 жылдан бастап) мұрағат Краков білімді қоғамы мен басқа Краков қоғамдарының, ең алдымен, Өнер және ғылым академиясының (1872 жылдан бастап) және Польша өнер және ғылым академиясының (1920–1952 және 1989 жылдан бастап) құжаттарын да жинақтайды. Жинақта ПАУ мүшелері ғана емес, көптеген ғалымдардың көптеген мұралары сақталған. ПАН мен ПАУ арасындағы келісімге сәйкес, 2002 жылдың 1 сәуірінен бастап Польша ғылым академиясының архивінің бұрынғы Варшава бөлімшесі Краковтағы Польша өнер және ғылым академиясы деген атпен жұмыс істейді. Мұрағат Кракёвтегі ПАН бөлімшесінің құрылымына кіреді, бірақ екі академия тағайындайтын және қаржыландыратын өз кеңесіне ие. Мұрағат жинақталған материалдарды сақтау, өңдеу және зерттеулер үшін қолжетімді етумен қатар, түрлі көрмелер мен ғылыми конференцияларды жүйелі түрде ұйымдастырады. Сондай-ақ, олар ПАУ-дың "Ғылымға қызмет ету" атты сериясын жариялайды. Мұрағат ПАУ-дың Ғылым тарихы комиссиясымен тығыз байланыспен жұмыс істейді.
The activities of the PAU are closely connected with the Archives of the Science of the PAN and of the PAU. Besides the PAN's collection (starting from 1953) the Archives gather also files of the Kraków Learned Society and other Kraków societies, and, first of all, of the Academy of Arts and Sciences (since 1872) and the Polish Academy of Arts and Sciences (1920–1952 and from 1989). The collection contains also numerous legacies of many scholars, not only those who were the PAU members. As a consequence of the agreement between the PAN and the PAU, since 1 April 2002, the former Warsaw Branch of the Archives of the Polish Academy of Sciences has been functioning under the name of the Polish Academy of Arts and Sciences in Kraków. The Archives belong to the structure of the PAN Branch in Kraków but have their own Council appointed and financed by both the academies. Besides storing, working out the collected items and making them available for researches, the Archives systematically organize various exhibitions and scientific conferences. They also publish the PAU series entitled "In the Service of Science". The Archives work in close cooperation with the PAU's Commission on the History of Science.
Париждегі поляк кітапханасы
Париждегі Польша кітапханасы ПАУ-дың маңызды бөліміне айналды. ПАУ 1893 жылдан бері бұрынғы иесінің құқықтарын жүзеге асырып, Париждегі Тарихи және әдеби қоғаммен келісімге келіп, төрелік арқылы мәселені шешті – осы қоғам қазіргі таңда кітапхананы басқарып отыр. Қоғамның бірлескен меншігі туралы келісімге қол жеткізгеннен кейін, ПАУ 2004 жылдан бері Ғылым және жоғары білім министрлігінің қаражаты есебінен кітапхананы бірлесіп қаржыландырып, оның қызметін де бірлесіп ұйымдастырып келеді.
The Polish Library in Paris has become an important PAU's department. The PAU exercised its former owner's rights (since 1893) and settled the issue by arbitration reaching an agreement with the Historical and Literary Society in Paris, the body currently managing the Library. Having agreed on the Society's co ownership, the PAU has been co financing (from the funds of the Ministry of Science and Higher Education) the Library and co organizing its activities since 2004.
Польша тіліндегі өмірбаяндық сөздік
ПАУ Польша ғылым академиясының Тарих институтымен "Polski Słownik Biograficzny" [Польшаның тарихи тұлғалар сөздігі] дайындау және жариялау ісінде ынтымақтасады. 1935 жылдан 1949 жылға дейін сөздікті ПАУ басып шығарды. Содан кейін, идеологиялық себептерге байланысты, басылым тоқтатылды. 1956 жылғы қазан айындағы саяси өзгерістен кейін екі жыл өткен соң, редакциялық бөлім ПАН құрылымында қайта іске қосылды. Осыдан бері сөздік үздіксіз жарияланып келеді. 1999 жылдан бастап ПАУ "Польшаның тарихи тұлғалар сөздігін" жасауға да қатысып, редакциялық құрамға жалпы ауданы 193 м² болатын бөлмелерін берді.
The PAU collaborates with the Institute of History of the Polish Academy of Sciences in the preparation and publishing of "Polski Słownik Biograficzny [Polish Biographical Dictionary]". From 1935 until 1949, the Dictionary was published by the PAU. Then, because of ideological reasons, the publishing was discontinued. It was two years after the political breakthrough in October 1956 when the editing unit was reactivated in the structures of the PAN. Since then the Dictionary has been continuously published. Starting from 1999 the PAU has been also involved in making of the "Polish Biographical Dictionary" by rendering its rooms of a total area of 193 m2 available for the editorial staff.
Ғылыми стипендиялар
ПАУ Ланкоронский қоры қаржыландыратын шетелдік ғылыми тағылымдамаларды басқарады. Бұл Рим, Вена және Лондон қалаларында, сондай-ақ кейде басқа қалаларда тұруға арналған көптеген стипендияларды қамтиды. Бұл стипендияларды жыл сайын ПАУ стипендиялық комиссиясы тағайындайды, оның құрамына бес польшалық университеттен өкілдер кіреді: Ягеллон университеті, Варшава университеті, Вроцлав университеті, Познаньдегі Адам Мицкевич университеті және Торуньдегі Николай Коперник университеті. 2005 жылы Париждегі тарихи және әдеби қоғамда Париждегі польша кітапханасындағы зерттеулерді қаржыландыру мақсатында Мария Здиярска Залеска атындағы стипендиялық қор құрылды. Стипендияларды ПАУ жанындағы комиссия тағайындайды.
The PAU controls the foreign research fellowships funded by the Lanckoroński Foundations. This involves a large number of scholarships for resident fellowships in Rome, Vienna, and London, and occasionally in other cities as well. The PAU Scholarship Commission, which also includes representatives from five Polish universities—Jagiellonian University, Warsaw University, Wrocław University, Adam Mickiewicz University in Poznań and Nicolaus Copernicus University in Toruń—awards these scholarships each year. In 2005, the Maria Zdziarska Zaleska Scholarship Fund was set up at the Historical and Literary Society in Paris to provide money for research in the Polish library in Paris. A commission attached to the PAU awards the scholarships.
Халықаралық ынтымақтастық
Польша өнер және ғылым академиясы құрылғаннан бері шетелдік институттармен ынтымақтастыққа және халықаралық аренадағы қызметке белсенді қатысып келеді. Әлде XIX ғасырда академия Польша тарихынан бастау алатын дереккөздерді зерттеу үшін мұрағаттық экспедицияларды ұйымдастырды (соның ішінде 1881 жылы ашылған Ватикан мұрағатына қатысты «Римдік экспедиция»), және халықаралық конгрестерге өкілдерін жіберді. 1898 жылы Өнер және ғылым академиясы Париждегі Польша кітапханасының иесі атанды және онда ғылыми станция ашты. Академияның Краковтағы кітапханасы бастапқыда-ақ жарияланымдармен кең ауқымда алмасып тұрды. 1921 жылы ПАУ Халықаралық академиялық одақтың (UAI) негізін қалаушы мүшесі болды. Қызметін қайта жаңғыртқаннан кейін, ПАУ-дың UAI-дағы мүшелігі 1993 жылы жаңаланды, және ПАУ осы ұйымның зерттеу және жариялау жобаларына қатыса бастады. «Corpus vasorum antiquorum» (CVA) поляк сериясының жарық көруі Варшавадағы Ұлттық мұражайдағы Кипр керамикасына арналған 10-томмен аяқталды. «Tabula Imperii Romani» (TIR) -дегі Краков парағы жасалып, жарияланды, ал «Atlas du Monde Grec et Romain» -ның 12-парағына қатысты материал дайындалды. «Corpus antiquitatum Americanensium» (CAA) сериясының үш томы жарық көрді; алғашқы екі том Краков археологиялық мұражайының коллекциясындағы керамика мен перуандық тоқымаларға арналған (Клугер коллекциясы, бұрын ПАУ-дың меншігінде), ал үшіншісі Перудегі поляк археологиялық миссиясының материалдарына арналған. «Sylloge Nummorum Graecorum» (SNG) поляк сериясының басылымы басталды; оның алғашқы төрт томы Лодзьдегі археологиялық мұражайдан грек монеталарының жинағына арналған. ПАУ мүшелері сондай-ақ «Corpus philosophorum medii aevi, Civitas litteraria Europaea, Moravia Magna» сияқты UAI жобаларын іске асыруға қатысады. ПАУ жаңа UAI жобаларына қосылу ниетін білдірді, мысалы «Monumenta palaeographica medii aevi» сериясын жүзеге асыру (1-томы дайын), «Mundus Scytho Sarmaticus et Graeco Romanus» (Украинамен бірлесіп). ПАУ мен UAI-дың тиімді ынтымақтастығының нәтижесінде 1999 жылы Краковта UAI-дың жылдық пленарлық отырысы өтті (UAI-да жиналған әлемнің 44 академиясының өкілдері қатысты), оның барысында ПАУ өкілі Януш Кшиштоф Козловский UAI-дың кеңсе тағайындалған лауазымды адамы болып сайланды; 2007 жылдан бастап ол ұйымның вице-президенті болды. Словакия Ғылым академиясымен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Бұл, әсіресе археология саласында нәтижелі болды, мысалы, Шығыс және Оңтүстік-Батыс Словакиядағы археологиялық ескерткіштерді бірлесіп зерттеу, сондай-ақ Төменгі Бескид тауларының археологиясы мен табиғи ортасын зерттеу (II том). Сондай-ақ Бельгиядағы Фламанд Ғылым және Өнер академиясымен, Чехия Ғылым академиясымен, Словения Ғылым академиясымен, Венгрия Ғылым академиясымен, Румыния Ғылым академиясымен және Украина Ұлттық Ғылым академиясымен ынтымақтастық орнатылды және келісімшарттар жасалды. ПАУ мен Саксония Ғылым академиясымен, сондай-ақ Австрия Ғылым академиясымен және Берлиндегі Бранденбург Ғылым академиясымен ынтымақтастықтың кейбір шамалы формалары бар. ПАУ-дың II класы Вильнюстегі Тарих институтымен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. ПАУ сонымен қатар Польша Сыртқы істер министрлігі Франция, Италия, Чехия, Македония және Египет сияқты бірнеше елдермен келіссөздер жүргізген шарттарға негізделген ғылыми ынтымақтастыққа қатысты. Римдегі (La Sapienza және LUMSA), Лекчедегі, Анжедегі, Сегедтегі, Люблиндегі (KUL) және Таллиндегі университеттермен бірге ПАУ Еуропалық Одақтың талаптарына сәйкес Centro Interuniversitario Internazionale per il Mediterraneo, l'Europa Centro Orientale e l'Eurasia деп аталатын ғылыми қоғамды құрайды. 1994 жылы Нью-Йорктегі ПАУ ғылыми станциясы құрылды, ол Америкадағы Польша өнер және ғылым институтының негізінде құрылды, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және ПАУ қызметінің мәжбүрлі тоқтатылған кезеңінде, 1952 жылдан 1989 жылға дейін ПАУ дәстүрін жалғастырды. Қаржылық қолдаудың жетіспеуіне байланысты оның қысқа мерзімді қызметін жалғастыру мүмкін болмады. Қазіргі уақытта бұл мекемені қайта жаңғыртуға бағытталған жұмыстар жүргізілуде. 1943 жылы Нью-Йорктегі Польша институтының филиалы ретінде құрылған және 1976 жылдан бастап Канаданың тәуелсіз ұйымы ретінде жұмыс істейтін Канададағы Польша өнер және ғылым институтымен байланыс орнатылды. Ол сондай-ақ ПАУ ғылыми станциясының мәртебесін алды. Үш кітап бірлесіп жарық көрді, ал ПАУ станцияны өз лекторымен қолдайды. ПАУ Римдегі Польша тарихи институтының Ланкорконски қоры қаржыландыратын жобасына қатысты. Жақында Каролина Ланкорконсканың қайтыс болуынан кейін институт таратылды және оның мүлігі, атап айтқанда көптеген жарияланымдар мен ғылыми жобалар, мысалы, Польшадағы Апостолдық нунциатура актілерінің жарияланымдары ПАУ-ға берілді. Ескі дәстүрге оралып, ПАУ Украинада археологиялық зерттеулерді ұйымдастыруға да қатысады, соның ішінде Рыжановкадағы үлкен скиф обасын қазуды жалғастыруда. Бұл зерттеулер соңғы жылдардағы ең маңызды археологиялық жаңалықтардың бірін әкелді: скиф билеушісінің бай безендірілген жерлеуінің табылуы. Қазіргі жұмыстар Ян Махник басшылығымен жүргізілуде және Днестр өзені бойындағы елді мекендерді зерттеуге бағытталған. Бұл ғылыми зерттеу комитетінің (KBN) гранттарының арқасында мүмкін болды. Соғысқа дейінгі ниеттеріне оралып, ПАУ Грецияда жүргізіліп жатқан археологиялық зерттеулерге де үлес қосты. Бұл зерттеулер Еуропаның осы бөлігінде бірегей болып табылатын Клисурадағы (Шығыс Пелопоннес) №1 үңгірдегі қабаттардың тізбегін зерттеуге қатысты, онда соңғы мұз дәуірінен қалған тұру орындары мен палеонтологиялық табыстар кездеседі. Бұл зерттеулер Грециядағы мәдениеттің эволюциясын ғана емес, сонымен қатар соңғы 100 000 жылдағы климаттық және палеоэкологиялық өзгерістерді түсінуге де көмектеседі. Жұмыстар Янұш Козловский басшылығымен зерттеу гранттары бойынша жүргізілуде. Олар Греция Ғылым академиясымен және ПАУ-мен бірлесіп нәтижелерді жариялау түрінде жеміс берді. Польша мен Египет арасындағы мәдени ынтымақтастық шартына сәйкес, ПАУ Ягеллон университетінің Археология институтымен бірлесіп Ніл дельтасында археологиялық зерттеулерге қатысады.
Since its foundation, the Polish Academy of Arts and Sciences has been actively involved in cooperation with foreign institutions and activities on the international forum. Already in the 19th century the Academy initiated archival expeditions to study sources from the history of Poland (among other the so called Roman Expedition to Vatican Archives connected with its opening in 1881), and sent its representatives to international congresses. In 1898, the Academy of Arts and Sciences became the owner of the Polish Library in Paris and opened a scientific station there. The Academy's library in Kraków carried on a broad exchange of publications from the very beginning. In 1921, the PAU became a founding member of the Union Académique Internationale (UAI). After its activities were resumed, the PAU's membership in the UAI was renewed in 1993, and the PAU began to take part in the research and publication projects of this organization. The publication of the Polish series of the "Corpus vasorum antiquorum" (CVA) was completed with volume 10, devoted to Cypriot pottery from the collection of the National Museum in Warsaw. The Kraków sheet in the "Tabula Imperii Romani" (TIR) was worked out and published, and the material for sheet 12 of the "Atlas du Monde Grec et Romain" was prepared. Three volumes of the Polish series in the "Corpus antiquitatum Americanensium" (CAA) have been published; the first two volumes are devoted to the ceramics and Peruvian textiles in the collection of Kraków Archaeological Museum (the Kluger Collection, formerly the property of the PAU), and the third one deals with the materials of the Polish archaeological mission in Peru. The edition of the Polish series "Sylloge Nummorum Graecorum" (SNG) has been commenced; its first four volumes are devoted to the collection of Greek coins from the Archaeological Museum in Łódź. PAU members are also participating in the realization of such UAI projects as "Corpus philosophorum medii aevi, Civitas litteraria Europaea, Moravia Magna". The PAU has declared its intention of joining new UAI projects, such as the realization of the series "Monumenta palaeographica medii aevi" (volume 1 already worked out), "Mundus Scytho Sarmaticus et Graeco Romanus" (together with Ukraine). Thanks to the effective cooperation of the PAU and the UAI, the annual plenary meeting of the UAI (involving representative of 44 academies around the world assembled in the UAI) took place in Kraków in 1999, during which the PAU's representative, Janusz Krzysztof Kozłowski, was elected officer of the UAI; since 2007 he has been the vice president of the organization. A cooperation agreement has been signed with the Slovak Academy of Sciences. This bore fruit especially in the field of archaeology, for instance in the realization of joint investigation of archaeological sites in eastern and south western Slovakia as well as in the research into the archaeology and natural environment of the Low Beskids mountains (volume II). Cooperation was also initiated and contracts were signed with the Royal Flemish Academy for Science and the Arts in Belgium, with the Academy of Sciences of the Czech Republic, with the Slovenian Academy of Sciences, with the Hungarian Academy of Sciences, with the Romanian Academy of Sciences, and with the Ukrainian National Academy of Sciences. Somewhat looser forms of cooperation exist between the PAU and the Saxon Academy and Sciences, as well as the Austrian Academy of Sciences and with the Brandenburg Academy of Sciences in Berlin. Class II of the PAU has signed a cooperation agreement with the Institute of History in Vilnius. The PAU has also been engaged in scientific cooperation based on treaties negotiated by the Polish Ministry of Foreign Affairs with several countries, including France, Italy, the Czech Republic, Macedonia, and Egypt. Together with the universities in Rome (La Sapienza and LUMSA), in Lecce, in Angers, in Szeged, in Lublin (KUL), and in Tallinn, the PAU constitutes in accordance with the European Union requirements a scientific society named Centro Interuniversitario Internazionale per il Mediterraneo, l'Europa Centro Orientale e l'Eurasia. In 1994 the PAU Scientific Station in New York was founded, based on the Polish Institute of Arts and Sciences in America, which continued the PAU's traditions during the WWII and of the period of the compulsory suspension of the PAU activities, from 1952 until 1989. Its short term activities could not be continued due to the lack of financial support. Currently, efforts have been made in order to revive this institution. Contacts have been established with the Polish Institute of Arts and Sciences in Canada, founded in 1943 as a branch of the Polish Institute in New York, and since 1976 operating as an independent Canadian organization. It also acquired a status of the PAU Scientific Station. Three books have been jointly published, and the PAU supports the station with their lecturers. The PAU joined the project of the Polish Historical Institute in Rome, financed by the Lanckoronski Foundation. Recently, after the death of Karolina Lanckoronska, the institute was dissolved and its property, namely numerous publications and scientific projects, such as the publications of the acts of the Apostolic Nunciate in Poland, were taken over by the PAU. Harking back to an older tradition, the PAU is also co organizing archaeological investigations in Ukraine, continuing the excavation of a large Scythian barrow in Ryzhanovka, among other projects. These investigations have brought one of the most outstanding archaeological discoveries of recent years: the discovery of richly accoutred burial of a Scythian ruler. Now, the works are carried out under the direction of Jan Machnik and the efforts are focused on the research into settlements located on the Dniestr River. It is possible thanks to the grants by the Committee for Scientific Research (KBN). Returning to its pre war intentions, the PAU has also contributed to archaeological research being conducted in Greece. These investigations deal with the sequence of layers, unique in this part of Europe, in Cave No. 1 at Klisura (eastern Peloponnese), in which traces of habitation and palaeontological finds from the period of the last Ice Age occur. This research contributes to our understanding not only of the evolution of culture in Greece, but also of climatic and paleoecological changes over the last 100,000 years. The works are being conducted under the direction of Janusz Kozłowski, under research grants. They have borne fruit in the form of the publication of the results, jointly with the Greek Academy of Sciences and the PAU. Pursuant to the cultural cooperation treaty between Poland and Egypt, the PAU, in cooperation with the Institute of Archaeology of the Jagiellonian University, is participating in archaeological investigations in the Nile Delta.