Кіріспе

Мисолонги немесе Месолонги (Μεσολόγγι, ) – 32 048 тұрғыны бар муниципалитет (2021 жылғы халық санауы бойынша). Бұл муниципалитет сонымен қатар Агринио, Амфилохия, Астакос, Волос, Воница, Салоники, Ламия, Лариса, Ливадея, Митикас, Патра, Халкида және астана Афина қалаларына да қызмет көрсетеді. Жергілікті әуежайда қатты ұшу-қону жолағы бар, бірақ тұрақты рейстер жоқ. Тұрақты рейстері бар ең жақын әуежай – Актион ұлттық әуежайы, ол бір жарым сағаттық қашықтықта орналасқан. Келесі жазғы маусымда (2019-2020) Закинф, Кефалония және Итакаға екі жаңа паромдық бағыт ашылады.

Білім

Патрас университетінің үш факультеті қалада орналасқан.

Облыс

Миссолонги провинциясы (Επαρχία Μεσολογγίου) – Аэтолия-Акарнания префектурасының провинцияларының бірі болған. Оның аумағы қазіргі Миссолонги муниципалитетінің (Оиниадес муниципалдық бөлімшесінің бір бөлігін қоспағанда) және Ангелокастро, Аракинтос және Макринея муниципалдық бөлімшелерімен сәйкес келді. 2006 жылы таратылды.

Ерте тарих

Миссолонгидің солтүстік-батысында Плеронның (қазіргі Асфаковони) қиратындары орналасқан. Ол Гомердің шығармаларында еске алынған және Троя соғысына қатысқан. б.з.д. 234 жылы Деметрий II Этоликтің шабуылынан қиратылған. Ескі Плеронның орнына салынған жаңа қала Этолиядағы маңызды қалалардың біріне айналды. Оның еңселі бекінісі отыз мұнара мен жеті қақпадан тұрды. Театрдың қалдықтары және төрт бөлімі бар үлкен су қоймасы бүгінге дейін сақталған. Қазіргі Миссолонги елді мекені алғаш рет венециялық Парутаның жақын жерде болған Лепанто теңіз шайқасын сипаттағанда айтылған. Басым тарихи пікірге сәйкес, қаланың аты екі итальян сөзінен – mezzo және laghi (“көлдердің арасында”) немесе messo және laghi (Мессолагхи) (“көлдермен оралған жер”) – құралған. Қала балық аулау және сауда орталығы ретінде дамыды. 1684 жылы венециялықтар басып алып, Морея соғысы кезеңінде өздерінде ұстады, бірақ 1699 жылғы Карловиц шартынан кейін Осман империясына қайтарылды. 1770 жылы Орлов көтерілісіне қатысты, алайда көтеріліс тез басылды және қала қайтадан Осман билігіне көшті.

Грекияның тәуелсіздік соғысы

1821 жылдың көктемінде Грекияның Тәуелсіздік соғысы басталғанда, Миссолонги батыс Грекияда көтеріліске бірінші болып қосылды, 20 мамыр 1821 жылы қаланың көрнекті тұлғаларының, бастысы Афанасиос Разикоцикас, Панос Папалукас және А. Капсалис басшылығымен. Сәуір айы бойы Морея мен Шығыс Грекиядағы гректердің жетістіктері туралы хабарлар тараған кезде, қаладағы түрік отбасыларының көпшілігі жақын маңдағы Врахориге көшіп кеткен, онда күшті Осман әскері орналасқан. Миссолонгиге клепт басшысы Димитриос Макрис күш қосты, ол дереу жақын маңдағы Анатолико аралын басып алды. Онда да, азаған санындағы түріктер қарсылық көрсетпей қаланы тастап, Врахориге бет бұрды. Географиялық орнының арқасында Миссолонги Грекияның Тәуелсіздік соғысындағы маңызды бекініс болды: теңізден шағын аралдар тізбегі мен лагунасымен, ал құрлықтан қабырға және батпақты жерлермен қоршалған, ол Пелопоннес пен Иони аралдарына жақын орналасқан. Марсельден келген Александрос Маврокордатос шілде айында қалаға келді және оны Мореядағы Димитриос Ипсилантистің билігінен тәуелсіз, Батыс Грекиядағы өзінің билік базасын құру үшін пайдаланды. 4 қарашада Маврокордатос және оның саяси одақтастары қалада аймақтық өкілдердің жиналысын шақырды, ол "Батыс континенттік Грекияның Сенаты" деген жеке басқару органы құрды. Қаланың бекінісі бастапқыда кең және терең ормен, көптеген жерлерде қоқысқа толып жатқан, сондай-ақ жөндеуді қажет ететін, 14 зеңбірегі бар, биіктігі шағын қабырғамен шектелген. Дегенмен, 1822 жылы қаланы басып алуға жасалған алғашқы Осман әрекетіне қарсы тұрды. Омер Врионис пен Мехмед Решид-паша басқаратын 7000-8000 сарбаздық Осман әскері 1822 жылғы 25 қазанда қаланы қоршады. Маврокордатостың басқаруындағы 500 сарбаздан тұратын шағын грек гарнизоны 8 қарашада грек флотының күштері келгенге дейін, Осман империясымен берілу туралы келіссөздер жүргізіп, уақытты баяулатты. Одан кейінгі Осман шабуылдары сәтсіз аяқталды, ал қыс мезгілінің басталуы, аурулар және Георгиос Караискакис басқаратын грек күштерінің тылдан шабуылдары Осман командирлерін 1822 жылғы 31 желтоқсанда қоршауды көтеруге мәжбүр етті. Врионис пен Скутарилық Мустафа-паша басқаратын екінші Осман шабуылы 1823 жылғы 20 қыркүйекте басталды және негізінен Анатоликоға бағытталды. Қыс мезгілінің басталуы, аурулар, Грекияның шығысындағы Осман операцияларының сәтсіздігі және гректердің азық-түлік іздеушілерге шабуылдары Осман командирлерін 17 қарашада қоршаудан бас тартуға мәжбүр етті. 1825 жылғы 15 сәуірде Решид Мехмед-паша 30 мың сарбаздық әскермен тағы бір қоршау бастады, кейін Мысырдың Мұхаммед Әли-пашасының ұлы Ибрагим-паша басқаратын тағы 10 мың сарбаз күш қосты. Бір жыл бойы жаудың қажырлы шабуылдары мен аштыққа тап болған Миссолонги халқы 1826 жылғы 10 сәуір түнінде "Қоршаудағылардың шығуы" (Сорти) кезінде қоршалған қаланы тастап кетуге шешім қабылдады. Ол кезде Миссолонгиде 10 500 адам болды, олардың 3500-і қарулы болды. Осман күштерінің қыспақ қозғалысынан аман қалғандар өте аз болды, олардың жоспары сатқындықпен бұзылған. Халқының батылдығы мен түрік-мысырлық күштері жасаған соңғы қырғынға байланысты Миссолонги қаласы басқа грек қалалары арасында бірегей болып табылатын Hiera Polis (Қасиетті қала) құрметті атағын алды. Гректердің тәуелсіздік күресін қолдаған британдық әйгілі ақын және филогрек Лорд Байрон 1824 жылы Миссолонгиде қайтыс болды. Оның құрметіне қалада кенотаф және мүсін орнатылды.

Қазіргі заман

Қаланың өзі өте әдемі, бірақ сонымен қатар заманауи, функционалды және жоспарланған қала құрылысымен ерекшеленеді. Мұнда дәстүрлі архитектураны көрсететін қызықты ғимараттарды көруге болады. Олардың кейбірінде қазіргі грек тарихымен байланысты адамдар тұрған. Трикупис отбасының сарайы, Паламас үйі, Вальвиос кітапханасы, Христос және София Мосхандреудің заманауи өнер галереясы Миссолонгидің әрқашан белгілі бір байлыққа және мәдениетке ие болған қала екенін көрсетеді. Сонымен қатар, мәдени және өнер орталығы – Диэксодос, мәдени шаралар мен көрмелерге, сондай-ақ Тарих және өнер мұражайына үй иесі. Маркос Боцарис алаңындағы неоклассикалық ғимаратта орналасқан бұл орталық Миссолонгидің күресін бейнелейтін суреттер жинағын ұсынады, бұл қаланың мәдени және өнерлік беделін одан әрі арттырады. 1991 жылы қалада құрылған Мессолонги Байрон қоғамы – бұл Лорд Байронның өмірі мен поэзиясын зерттеуді, сондай-ақ 19 ғасырғы халықаралық филеллендік қозғалыстағы басқа да тарихи тұлғаларды құрметтеуді мақсат ететін коммерциялық емес ұйым. Байрон сияқты, олар грек Тәуелсіздік соғысы үшін өздерінің байлықтарын, таланттарын және өмірін құрбан еткен. Мессолонги Байрон орталығы қазір Байрон үйінің жоғарғы қабатында орналасқан. Бүгінде Кіреберіс қақпасы, сондай-ақ король Отто қайта жаңартып тұрғызған еркін қоршаудың бір бөлігі сақталған. Қақпадан өткеннен кейін Батырлар бағы орналасқан, онда Батырлар шабуылы кезінде шайқасқан бірнеше белгілі және аты-жөні белгісіз батырлар жерленген. Батырлар бағы – қазіргі Грекия үшін Елисей даласына тең. Жыл сайын Құтқарылу күні Палм жексенбісінде (Пасхадан бұрынғы жексенбіде) тойланады; Грек мемлекетін жоғары лауазымды шенеуніктер, ал шетелдерді елшілер өкілдік етеді.