Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Флоридадағы теңіз қорғалған аймағы, АҚШ
Marine protected area in Florida, US
Флорида кілзінің ұлттық теңіз қорығы – Флорида кілзіндегі АҚШ ұлттық теңіз қорығы. Оған Флорида рифі кіреді, ол Солтүстік Америкадағы жалғыз және әлемдегі үшінші ірі барьерлік риф. Сондай-ақ, онда кең мангроу ормандары мен теңіз шөп алаптары бар. 1990 жылы құрылған Флорида кілзінің ұлттық теңіз қорығы – 13 қорықтан және екі теңіз ұлттық ескерткіштен тұратын жүйедегі тоғызыншы ұлттық теңіз қорығы. Флорида кілзінің ұлттық теңіз қорығы шамамен жағалау және мұхит суларын, Флорида кілзі архипелагының бойындағы Оңтүстік Флориданың эстуарлық суларынан бастап, 1700-нен астам аралдарды қамтиды, Атлант мұхитына, Флорида шығанағына және Мексика шығанағына дейін қорғайды. Қорықтың миссиясы – Флорида кілзінің теңіз ресурстарын қорғау, сонымен қатар ресурстарды қорғаудың басты мақсатына сәйкес келетін адамдардың пайдалануын жеңілдету. Қорықтың сулары мен орталары тропикалық және субтропикалық түрлердің болуына байланысты жоғары түрлердің әртүрлілігін қолдайды, оның ішінде Солтүстік жарты шардагы ең үлкен құжатталған теңіз шөптері қауымдастығы және кең таралған коралл рифтерінің ортасы бар. Бұл аймақта сонымен қатар кең тарихи кезеңді қамтитын теңіз мұрасы да бар.
The Florida Keys National Marine Sanctuary is a U. S. National Marine Sanctuary in the Florida Keys. It includes the Florida Reef, the only barrier coral reef in North America and the third largest coral barrier reef in the world. It also has extensive mangrove forest and seagrass fields. The Florida Keys National Marine Sanctuary, designated in 1990, is the ninth national marine sanctuary to be established in a system that comprises 13 sanctuaries and two marine national monuments. The Florida Keys National Marine Sanctuary protects approximately of coastal and ocean waters from the estuarine waters of south Florida along the Florida Keys archipelago, encompassing more than 1,700 islands, out to the Dry Tortugas National Park, reaching into the Atlantic Ocean, Florida Bay and the Gulf of Mexico. The mission of the sanctuary is to protect the marine resources of the Florida Keys while facilitating human uses that are consistent with the primary objective of resource protection. Sanctuary waters and habitats support high species diversity due to the presence of both tropical and subtropical species, including the largest documented contiguous seagrass community in the northern hemisphere and extensive coral reef habitat. The sanctuary is also home to maritime heritage resources that encompass a broad historical period.
Халық саны және қала құрылысы
Халық санының өсуі және қалалық даму коралл рифтерінің денсаулығына әсер етуі мүмкін. Құрылыс қызметі эрозияға алып келіп, шөгінділердің ағып кетуіне себеп болуы мүмкін, олар соңында коралл рифтеріне жетеді. Дауылдық су ағыны теңізге тыңайтқыштарды әкеліп, коралл рифтеріне зиян келтіруі мүмкін, ал рифтегі қоректік заттардың концентрациясының артуы балдырлардың өсуіне әкелуі мүмкін, бұл кораллдарды жабуы мүмкін. Суға батқан қайықтар мен ұшақтар сияқты үлкен сыртқы заттар, әдетте болмаған теңіз жануарлары үшін шағын панажайлар құрайды.
Population growth and urban development may impact the health of coral reefs. Development activities may cause erosion resulting in the runoff of sediments which eventually reach the coral reefs. Storm water runoff may carry fertilizers into the ocean causing damage to the coral reefs, and an increase of nutrient concentrations in the reef may cause an increase of algae which may smother the corals. Sizable foreign objects such as sunken boats and planes provide rich micro sanctuaries for a plethora of sea life that otherwise would not exist.
Балық аулау қызметі
Теңізден алынатын ресурстардың көлемі үздіксіз артып келеді. Шамадан тыс балық аулау теңіздік қоғамдастықтардың экологиялық жағдайын өзгертіп, бұрын ірі рифтік балықтар бақылаған рифтерде кейбір организмдердің басымдық тануына жағдай жасады.
The harvest of resources from the sea is ever growing. Overfishing has changed the ecological dynamics of marine communities allowing some organisms to dominate reefs that were once controlled by large reef fish populations.
Туризм
Туризмнен түсетін қаржы ғылыми зерттеулерді және қоршаған ортаны жақсарту шараларын қаржыландыруға көмектеседі. Туризм рифтердің зардап шегуіне себеп болуы мүмкін. Аквалангімен және маскамен суға түсушілер полиптерге тию арқылы кораллдарға зиян келтіруі мүмкін, ал қайықтар жерге отырып және якорь тастау арқылы оларды бұзуы мүмкін.
Tourism dollars help to fund scientific research and environmental remediation activities. Tourism may contribute to reef damage. Divers and snorkelers may harm the corals by touching the polyps, and boats may damage it by running aground and dragging anchors.
Кораллдарды ағарту
Жер бетінің жылынуы және күшті Эль-Ниньо құбылысы аймақтағы теңіз суының температурасын жоғарылатты, бұл маржандардың ағаруына себеп болуы мүмкін. "Моте теңіз зертханасы" мен "Флорида Киз" ұлттық теңіз қорығының бағдарламасы – "Маржан ағаруының ерте ескерту желісі" (Coral Bleaching Early Warning Network) кейбір маржандардың "жеңіл түссізденуін" байқады.
Global warming coupled with an intense El Niño has led to higher sea water temperatures throughout the area, which can cause coral bleaching. "Minor paling" of some corals has been observed by local Coral Bleaching Early Warning Network, a program of Mote Marine Laboratory and the Florida Keys National Marine Sanctuary.
Арыстанбалық
Флорида кілстерінің ең экологиялық зиян келтіретін инвазивті түрлерінің бірі – арыстанбалық. 2009 жылы алғаш рет енгізілген түр ретінде анықталған арыстанбалық Флорида кілстерінің флорасы мен фаунасына үш негізгі арнада әсер етеді. Арыстанбалық жергілікті балықтар мен шаяндарды жеуге құштар және жыл бойы шағылысуға қабілетті. Тынық мұхитында пайда болған арыстанбалықтың Атлант мұхитында табиғи жауы жоқ. Арыстанбалықтардың санын бақылап тұратын табиғи жауы болмауы, олардың популяциясының қалыптан тыс деңгейге жете алуына мүмкіндік береді. Арыстанбалықтар коммерциялық маңызы бар групер мен снэппердің, сондай-ақ маржан рифтеріндегі балдырларды жейтін, осылайша балдырлардың өсіп, маржандарды құртуына кедерес келтіретін жас попугайбалықтардың да жыртқышы болып табылады. Осының нәтижесінде, олардың өсімдік көбейту қабілеті тұрақты деңгейде сақталады. Аналық арыстанбалық бірнеше күнде 30 000-дан 40 000-ға дейін жұмыртқа туады; арыстанбалық бір жасқа келген кезде жыныстық жетілуге жетеді. Арыстанбалықтың үнемі шағылысуы Флорида кілстерінің экожүйесіне тұрақты қысым түсіреді.
One of the Florida Keys' most ecologically damaging invasive species is the lionfish. First discovered as an introduced species in 2009, the lionfish population affects the original flora and fauna of the Florida Keys in three major ways. The lionfish has an appetite for native fish and crustaceans and is able to spawn year round. Originating in the Pacific Ocean, the lionfish has no known predator in the Atlantic Ocean. The lack of natural predators to control the lionfish population allows the lionfish population to grow to disruptive numbers. Lionfish are predators of juvenile fish, such as commercially important grouper and snapper, as well as juvenile parrotfish, which graze on algae in coral reefs, preventing the algae from overgrowing and killing corals. which therefore always maintains a stable reproductive population. A female lionfish can produce 30,000 to 40,000 eggs every few days; lionfish become sexually mature by the time they are a year old. The regular spawning of the lionfish creates a constant pressure on the Florida Keys ecosystem.
Инвазивті экзотикалық өсімдіктер
Флорида-Кейс аралдарында әр түрлі енгізілген өсімдіктер кездеседі. Осы өсімдіктердің көптегені мангрлер мен теңіз шөптері сияқты Кис аралдарының түпкілікті өсімдіктерін ығыстырып шығарады. Тамақ пен мекен ету ортасы үшін жергілікті өсімдіктерге тәуелді жануарлар да бұржындаған өсімдіктердің салдарынан қауіпке ұшырайды. Флорида-Кейс аралдарында төрт негізгі экзотикалық өсімдік түрі соншалықты бұржындап кеткендіктен, 42 жергілікті өсімдік түрі мен 27 жануар түрінің жойылу қаупіне тікелей қауіп төндіреді. Австралиялық қарағай, бразилиялық бұрыш немесе Флоридалық жиде, азиялық колубрин және мелалеука Флорида-Кейс аралдарының флорасы мен фаунасына қауіп тудырады.
There are various introduced plants within the Florida Keys. Many of these plants outcompete the original plants of the Keys, such as mangroves and seagrass. The animals who rely on native plants for food and habitat are also at risk by invasive plants. There are four main exotic plant species that have become so invasive in the Florida Keys that they threaten and endanger 42 native plant species and 27 animal species to the point of extinction. Australian pine, Brazilian pepper or Florida holly, Asiatic colubrine, and Melaleuca all pose a risk to the flora and fauna of the Florida Keys.
Австралиялық қарағай
Австралиялық қарағай – Флорида кілтінің түпнұсқа флорасы мен фаунасына қауіп төндіретін жергілікті емес түр. Австралиялық қарағай "астында тығыз жапырақ төсенішін құрайды, соның салдарынан" жергілікті өсімдіктерге қажетті қоректік заттарды алуға мүмкіндік бермейді. Австралиялық қарағайдың жергілікті түрлерге қарағанда артықшылығы бар: ол жаңадан пайда болған жағажайларды, қазба шөбін төселген жағажайларды және дауылдан кейін өсімдік жабыны жойылған жағажайларды тез "басып алады". Бразилиялық бұрыштың енуі Флориданың биоәртүрлілігіне зиян келтірді, себебі ол Флоридадағы инвазивті, жергілікті емес зиянкес өсімдіктердің ең көп тараған түрлерінің бірі. Бразилиялық бұрыш ағашы Флоридада 700 000 акрдан астам жерді жабады. Ағаштың тығыз жапырақ жабыны басқа барлық өсімдіктерді көлеңкеге алып, жергілікті түрлер үшін өте нашар өсу ортасын қамтамасыз етеді. "Бразилиялық бұрыш су және құрлықтағы орталарға да еніп, жергілікті биотикалық қауымдастықтардың сапасын төмендетеді".
The Australian pine is a nonnative species that poses risks to the original flora and fauna of the Florida Keys. The Australian pine "outcompetes native vegetation by producing a dense leaf litter beneath them;" therefore the Australian pine does not allow the native plants to obtain needed nutrients. The Australian pine also has a comparative advantage over native species: the Australian pine can quickly "invade newly accreted beaches, beaches where dredge spoil has been deposited, and beaches where a storm has destroyed existing vegetation." The introduction of the Brazilian pepper has disturbed the biodiversity of the Florida ecosystem, as one of the most widespread of the invasive non indigenous pest plants in Florida. The Brazilian pepper tree has invaded over 700,000 acres in Florida. The tree produces a dense canopy that shades out all other plants and provides a very poor habitat for growth to native species. "The Brazilian pepper invades aquatic as well as terrestrial habitats, reducing the quality of native biotic communities."