Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чельмен воеводствосы (Województwo chełmińskie) – 1454/1466 жылдардан бастап Польша Корольдігінің әкімшілік бөлінісі мен жергілікті басқару бірлігі ретінде, Польшаның 1772/1793 жылдардағы бөлінісіне дейін болды. Оның орталығы Чельмно қаласы еді. Померания және Мальборк воеводстволарымен, сондай-ақ Вармия князь-епископтығымен бірге Корольдік Пруссия провинциясын құрады, ал тағы бірнеше воеводстволармен бірге Ұлы Польша провинциясын құрады.
The Chełmno Voivodeship (Województwo chełmińskie) was a unit of administrative division and local government in the Kingdom of Poland since 1454/1466 until the Partitions of Poland in 1772/1793. Its capital was at Chełmno. Together with the Pomeranian and Malbork Voivodeships and the Prince Bishopric of Warmia it formed the province of Royal Prussia, and with several other voivodeships it formed the Greater Poland Province.
Тарих
Шельмно жері (кейін неміс тілінде Кульмерланд деп аталды) 1138 жылдан бері Польшаның Мазовия герцогтығының құрамында болды. 1216 жылы оны пұтқа табынушы Ескі прус тайпалары басып алды, олар епископ Кристиан Олива бастаған христиандануға қарсы күресті. Чельмноны қайта басып алуға бірнеше сәтсіз тырысқаннан кейін, 1226 жылы Мазовия герцогы Конрад I Тевтон орденінен көмек сұрады. Олар келіп, герцог Чельмно жерін Тевтон орденіне феод ретінде беруге уәде берген соң пруссиялық науқанды бастады. 1410 жылғы Грунвальд шайқасынан кейін орден әлсіреген кезде Чельмно, Торунь (Торн), Лубава (Лёбау), Бродница, Грудзяндз, Нове Миасто және Радзинь қалалары Тевтонға қарсы Пруссия конфедерациясын құрды. 1454 жылы бұл ұйым Тевтон орденінің үстемдігіне қарсы көтеріліс ұйымдастырып, Польша королі Казимир IV-тен аймақты Польша Корольдігіне қайта қосуды сұрады. Король келісіп, қайта қосу туралы актіге қол қойды, бұл Тевтон ордені мен Польша Корольдігі арасындағы он үш жылдық соғыстың бастауы болды. Аймақтың қалалары мен ақсүйектері 1454 жылдың мамырында Торуньде Польшаға адалдық ант берді. Сол жылы Чельмно воеводтығы құрылды. Орден жеңілгеннен кейін, Чельмно жерінің Польшамен қайта бірігуі Екінші Торн бейбіт шартында расталды. Шығыстағы көршілес Лубава жерімен бірге ол Польша Тажының Чельмно воеводтығын құрады, ал 1569 жылғы Люблин униясынан бастап Польша-Литва одағының бір бөлігіне айналды. Воеводство 1772 жылы Польшаның бірінші бөлінісі кезінде Пруссияға қосылды, бірақ Торунь қаласы 1793 жылғы екінші бөлініске дейін Батыс Пруссия провинциясына қосылмады.
The Chełmno Land (later known in German as Kulmerland) had been part of the Polish Duchy of Masovia since 1138. It was occupied by pagan Old Prussian tribes in 1216, who struggled against their Christianization instigated by Bishop Christian of Oliva. After several unsuccessful attempts to reconquer Chełmno, Duke Konrad I of Masovia in 1226 called for support by the Teutonic Knights, who indeed approached and started a Prussian campaign, after the duke promised to grant the Chełmno Land as a fief to the Teutonic Order. In the course of the Order's decline after the 1410 Battle of Grunwald, the citizens of Chełmno, Toruń (Thorn), Lubawa (Löbau), Brodnica, Grudziądz, Nowe Miasto and Radzyń co formed the anti Teutonic Prussian Confederation. In 1454, the organisation led an uprising against the rule of the Teutonic Knights, and asked King Casimir IV of Poland to reincorporate the region to the Kingdom of Poland, to which the King agreed and signed the act of reincorporation, which sparked the Thirteen Years' War between the Knights and the Kingdom of Poland. The towns and nobles of the region then took an oath of allegiance to Poland in Toruń in May 1454. The Chełmno Voivodeship was established the same year. After the Order's defeat, the reintegration of Chełmno Land with Poland was confirmed in the Second Peace of Thorn and together with the adjacent Lubawa Land in the east it formed the Chełmno Voivodeship of the Polish Crown, since the 1569 Union of Lublin part of the Polish–Lithuanian Commonwealth. The voivodeship was annexed by Prussia during the First Partition of Poland in 1772, except for the city of Toruń, which was not incorporated into the province of West Prussia until the 1793 Second Partition.
Қалалар мен қалалар
Воеводствоның ең ірі қаласы Торунь патшалық қаласы болды. Басқа патшалық қалалар мен қалалар: Бродница, Голуб, Грудзяндз, Ковалево, Лиджбарк, Ласин, Нове Миасто, Радзинь, Рогозно, ал жеке меншік шіркеу қалалары: Чельмно, Чельмжа, Курзенник, Лубава және Вабрзезно.
The largest city of the voivodeship was the royal city of Toruń, Other royal cities and towns were Brodnica, Golub, Grudziądz, Kowalewo, Lidzbark, Łasin, Nowe Miasto, Radzyń, Rogoźno, whereas private church towns were Chełmno, Chełmża, Kurzętnik, Lubawa and Wąbrzeźno.