Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық шығыстанушы Томас Хайд (29 маусым 1636 – 18 ақпан 1703) – ағылшын тіл білгісі, тарихшы, кітапханашы, классицист және шығыстанушы. Оның ең маңызды еңбегі – 1700 жылы жарық көрген «De Vetere Religione Persarum» («Парсылардың ежелгі діні туралы») еңбегі. Бұл еңбекте араб және парсы деректемелерін пайдаланып, грек және рим тарихшыларының зороастризм және ежелгі парсылардың басқа да сенімдерін сипаттағандағы қателіктерін түзеуге жасалған алғашқы тырастың нәтижесі болды, сонымен қатар зороастризм мәтіндерінің бірқатарын аудару да жүзеге асырылды.
British orientalist
Thomas Hyde (29 June 163618 February 1703) was an English linguist, historian, librarian, classicist, and orientalist. His chief work was the 1700 De Vetere Religione Persarum [On the Ancient Religion of the Persians], the first attempt to use Arab and Persian sources to correct the errors of Greek and Roman historians in their descriptions of Zoroastrianism and the other beliefs of the ancient Persians, in addition to producing translations of some Zoroastrian texts.
Өмір
Ол 1636 жылдың 29 маусымында Шропширдегі Бриджнорт қаласының жанындағы Биллингслиде дүниеге келді. Ол лингвистикалық зерттеулерге деген құштарлығын әкесінен мұра етті, ал әкесі – шіркеудің пасторы болғандықтан, одан шығыс тілдеріндегі алғашқы сабақтарын алды. Хайд Итон колледжінде білім алып, он алты жасында Кембридждегі Король колледжіне түсті. Мұнда араб тілінің профессоры Абрахам Уилоктың жетекшілігімен, ол шығыс тілдерін жылдам меңгерді. Бір жылдық оқудан кейін, Брайан Уолтонның полиглоттық Киелі кітапты шығаруға көмектесу үшін Лондонға шақырылды. Ол осы еңбектегі араб, парсы және сирия тілдеріндегі мәтіндерді түзетумен қатар, 1546 жылы Константинопольде еврей әріптерімен басылған Бес кітаптың (Пятикнижие) парсы аудармасын парсы әріптерімен көшіріп жазды. Архиепископ Ушер тіпті парсы тіліндегі білушілерге де оңай емес деп ойлаған бұл жұмыстың ішінде Хайд латын тіліндегі нұсқасын да қосты, ол Полиглотта жарияланды. Сол жылы ол Бодлей кітапханасының кітаптарды сақтаушысы, ал 1665 жылы бас кітапханашы болып тағайындалды. Келесі жылы ол Солсбериде пребендке, ал 1673 жылы Глостер архиепископтығына тағайындалды, содан кейін ғылым докторы (D. D.) дәрежесін алды. Ол 1703 жылдың 18 ақпанында Оксфордта 66 жасында қайтыс болды.
He was born at Billingsley, near Bridgnorth in Shropshire, on 29 June 1636. He inherited his taste for linguistic studies, and received his first lessons in some of the Eastern tongues, from his father, who was rector of the parish. Hyde was educated at Eton College, and in his sixteenth year entered King's College, Cambridge. There, under Abraham Wheelock, professor of Arabic, he made rapid progress in Oriental languages, so that, after only one year of residence, he was invited to London to assist Brian Walton in his edition of the Polyglott Bible. Besides correcting the Arabic, Persic and Syriac texts for that work, Hyde transcribed into Persic characters the Persian translation of the Pentateuch, which had been printed in Hebrew letters at Constantinople in 1546. To this work, which Archbishop Ussher had thought well nigh impossible even for a native of Persia, Hyde appended the Latin version which accompanies it in the Polyglott. In the same year he was appointed under keeper of the Bodleian Library, and in 1665 librarian in chief. Next year he was collated to a prebend at Salisbury, and in 1673 to the archdeaconry of Gloucester, receiving the degree of D. D. shortly afterwards. He died at Oxford on 18 February 1703, aged 66.