Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1885 жылдың 19 наурызында Луи Риль Саскачеванның жаңа Уақытша үкіметінің құрылғанын өзі жариялады. Риелдің жариялауынан кейін Канада үкіметі даулы аймаққа бақылауын қайта орнатуға тырысты. Жаңа тағайындалған NWMP суперинтенданты және Солтүстік-Батыс Саскачеван күштерінің командирі Лейф Кройзер Риелдің тудырған тұрақсыздығының күшеюінен және Бірінші Ұлттардың көтеріліс мүмкіндігінен қауіптеніп, Форт Карлтонға дереу күш жіберуді сұрады. Риел елшілерді жіберіп, қан төгілмей Форт Карлтонды беруге талап қойды. Кройзердің өкілдері талапты қабылдамады және метис көшбасшыларын әділет алдына жеткізуге уәде берді. 25 наурызда өзінің әскері мен жылқыларына жабдықтар қажет болған Кройзер сержант Альфред Стюарт, Томас Маккей және он жеті констебльді Дак-Лейктегі Хиллиярд Митчеллдің жалпы тауарлар дүкеніне жіберді. Бірақ Кройзердің білмегені, командир Габриэль Дюмонт (Риелдің оң қолы) және оның метис жасағы Дак-Лейкке баратын жолға бекініп алған еді. 26 күні Стюарт тобы Дак-Лейк маңында метистер тобымен кездесті. Көптеген мазалаулардан кейін Стюарт физикалық қақтығысқа бармай, Форт Карлтонға қайтуды шешті; атыс болған жоқ. Кройзер 53 NWMP офицері мен сарбазы, 41 Принс Альберт еріктісі және 7 фунттық зеңбірекпен үлкен күш жинап, қажетті жабдықтарды қамтамасыз ету және Саскачеван округінде Канада үкіметінің билігін қайта бекіту үшін жолға шықты.
On March 19, 1885, Louis Riel self affirmed the existence of the new Provisional Government of Saskatchewan. Following Riel's declaration, the Canadian government sought to reassert their control over the turbulent territory. Leif Crozier, the newly appointed NWMP superintendent and commander of northwestern Saskatchewan's forces, requested immediate reinforcement to Fort Carlton because he feared the growing instability created by Riel and the ever growing possibility of a First Nations uprising. Riel dispatched emissaries to deliver an ultimatum calling for the surrender of Fort Carlton without bloodshed. Crozier's representatives rejected the demand and vowed that the Métis leaders would be brought to justice. On March 25, in need of supplies for his men and horses, Crozier ordered Sergeant Alfred Stewart, Thomas McKay, and seventeen constables to Hillyard Mitchell's general goods store at Duck Lake. Unbeknownst to Crozier, however, commander Gabriel Dumont (Riel's right hand man) and his Métis force had already entrenched themselves on the road to Duck Lake. On the morning of the 26th, Stewart's party encountered the band of Métis near Duck Lake. After ample harassment, Stewart decided not to risk a physical engagement, and chose to return to Fort Carlton; no shooting occurred. Crozier rallied together a larger force, which included 53 NWMP non commissioned officers and men, 41 men of the Prince Albert Volunteers, and a 7 pounder cannon, and set out to secure the much needed supplies and to reassert the authority of the Canadian government in the District of Saskatchewan.
Шайқас
Олар Дак көлінің сыртында, ағаштар, бұталар және бірнеше бөкейханалармен жабылған қарлы үстіңгі жазықта кездесті. Кройзердің күшін байқаған Габриэль Дюмонт өзінің адамдарына бөкейхана төңірегіне қорғаныс позициясын орнатып, күтіп отыруға бұйрық берді. Сол сияқты, Кройзердің барлаушылары метистердің қимылдары туралы суперинтендантқа хабарлады; одан кейін Кройзер өзінің әскеріне тоқтауға және саналарын алдарындағы жолға параллель орналастыруға бұйырды. Екі тарап та қорғаныс позициясын иеленді. Габриэль Дюмонт өзінің інісі Исидорды және егде жасы бар, жартылай соқыр басшы Ассивиинді Кройзердің күштерін жаңылыстыру үшін ақ тумен жіберді. Суперинтендант, Дюмонт келіссөздерге мүдделі деп ойлап, ағылшын тілінде сөйлейтін метис аудармашысы "Джентльмен" Джо Маккеймен бірге алға қадам жасады. Арадағы сөйлесу кезінде Кройзер Исидор мен Ассивииннің метистердің күштерін оның әскерін қоршауға мүмкіндік беру үшін уақытты созуға тырысып жатыр деп түсінді. Олар келе жатқанда, Ассивииін де, Исидор да қаруларын шығаруға тырысты, бұл Кройзерді Маккейге оқ атуға бұйрық беруге мәжбүр етті. Екі тарап арасында қысқаша шайқас болды, нәтижесінде Маккей Исидор мен Ассивиинді атып өлтірді. Принс Альберт еріктілеріне жасалған қысымды жеңілдету үшін Кройзер 7 фунттық зеңбіректі бөкейханаларға бағыттауға бұйрық берді. Көптеген оқтардан кейін, оқ-дәрісі енгізілгенге дейін снаряд салынды, бұл зеңбіректі шайқастың қалған бөлігінде қолдануға жарамсыз етті. Жарты сағаттан соң Кройзер жағдайдың нашарлағанын мойындап, Карлтон бекінісіне шегінуге бұйрық берді. Метистер Кройзер мен оның шегініп бара жатқан күштерін қуғысы келді, бірақ Луи Риел араласып, шайқас аяқталғанын жариялады.
The forces met about outside Duck Lake on a snowy plateau covered by trees, shrubs, and a few log cabins. Having spotted Crozier's force, Gabriel Dumont ordered his men to set up defensive positions around the log cabin and lie in wait. Similarly, Crozier's scouts informed the superintendent of the movements of the Métis; subsequently, Crozier ordered his men to halt and deploy their sleighs parallel to the road which was just before them. Both sides took up defensive positions. Gabriel Dumont dispatched his brother, Isidore, and an elderly half blind chief, Assiwiyin, with a white flag in hopes of distracting Crozier's forces. The superintendent, believing that Dumont was interested in a parley, walked forward with an English Métis interpreter, "Gentleman" Joe McKay. During the half hearted discussion, Crozier came to believe that Isidore and Assiwiyin were stalling so that the Métis force could manoeuvre to flank his own men. As they began to leave, both Assiwiyin and Isidore attempted to draw their guns, prompting Crozier to give McKay the order to fire. A brief scuffle ensued between the two parties, which resulted in McKay shooting and killing both Isidore and Assiwyin. In an attempt to relieve the pressure on the Prince Albert Volunteers, Crozier ordered the 7 pounder to target the log cabins. After numerous discharges, a shell was placed in before the powder charge was inserted, which disabled the cannon for the remainder of the battle. Within half an hour, Crozier recognized the unavoidable and sounded a general retreat back to Fort Carlton. The Métis were eager to chase down Crozier and his retreating force, but Louis Riel intervened and declared the battle over.
Салдары
Соғыс салдарынан үкіметтік күштерге зор шығын келді. Он екі адам қаза тауып, он бір адам ауыр жарақат алды. Қарсы жақта бес метис жауынгері қаза болды, олардың ішінде Дюмонттың інісі де бар еді. Сонымен қатар, Габриэль Дюмонттың өзі де кешіп өткен оқтан бас жарақатын алды. Риел мен метистерге жеңілу Кройзердің жоғары жақтағыларына үлкен соққы болды. Кройзердің бастығы полковник Ачесон Ирвин, Кройзердің офицерлік шеберлігі мен еңбекқорлығының импульсивтілікке ұшырағанын айтты. Аз қорғаныс құрылыстары бар сауда бекеті – Форт Карлтон қазір шабуылға ұшырау қаупінде тұрды. Полковник Ирвин дереу Форт Карлтонның болашағын талқылау үшін кеңес шақырды. Бірауыздан қабылданған шешім бекіністі эвакуациялау және жою жағына болды. 28 наурызға қарай таңғы 4-ке дейін соңғы шана өртеніп жатқан бекіністен шығып кетті. Үш күннің ішінде және тек бес адамын жоғалтып, Риелдің күштері Кройзердің жасағын жеңіп, Форт Карлтонды қиратып, қалдықтарын талқандады және Солтүстік-Батыс территориясында метистердің көтерілісіне қатысты үрей таратты. Дегенмен, Риелдің жоспарлары толыққанды орындалмады: ол Кройзер мен оның әскерін кепілге алып, үкіметтің қолын мәжбүрлеуді көздеген еді. Осылайша, Дак көлі шайқасы Риел үшін тактикалық жеңіске қарамастан, стратегиялық сәтсіздікке айналды.
The battle toll was high for the government forces. Twelve men were killed, and eleven men seriously injured. For the opposing side, five Métis warriors were killed in the skirmish, including Dumont's brother. Furthermore, Gabriel Dumont himself was injured in the head by a passing bullet. Losing to Riel and the Métis force came as a great shock to Crozier's superiors. Colonel Acheson Irvine, Crozier's supervisor, suggested that Crozier's officerial prowess and judgement was overruled by impulsiveness. Fort Carlton, a trading post with few defensive installations, was now in serious risk of attack. Immediately, Colonel Irvine summoned a council to discuss the future of Fort Carlton. The resounding unanimous decision was in favour of the evacuation and destruction of the fort. By 4 am on 28 March, the last sleigh had left the smouldering fort. In the span of three days and with the loss of only five men, Riel's forces had defeated Crozier's militia, forced the destruction and scavenged the remains of Fort Carlton, and spread fear of a Métis uprising throughout the North West Territories. Riel's plans were not completely successful, though: he had hoped to capture Crozier and his men as hostages so that he might force the government's hand. Thus, while tactically successful, the battle of Duck Lake proved to be a strategic disappointment for Riel.
Мұра
1924 жылы шайқас орны Канаданың ұлттық тарихи орны деп жарияланды. 2008 жылдың көктемінде Туризм, саябақтар, мәдениет және спорт министрі Кристин Телл Дак-Лейкте: "1885 жылғы Солтүстік-Батыс көтерілісінің 125 жылдығын атау – бұл далалық метистер мен бірінші ұлт өкілдерінің үкімет күштерімен күресінің тарихын айтуға және оның бүгінгі Канаданы қалай қалыптастырғанын түсіндіруге тамаша мүмкіндік" деді. Дак-Лейкте Дак-Лейк тарихи мұражайы мен Дак-Лейк аймақтық түсіндіру орталығы орналасқан, сонымен қатар аймақтың көтеріліс тарихын көрсететін суреттер де бар. Дак-Лейк шайқасы мен бизонға арналған секіру орны осы жерде орналасқан. "Бірінші оқтар ескерткіші" Дак-Лейк шайқасындағы алғашқы оқтар атылған жерді еске түсіретін нысан ретінде Саскачеван тас жолының 212-ші бағытында орнатылды. Дак-Лейктің солтүстігіндегі Сент-Лорант ауылындағы Лурдес анамыздың киелі орны – жергілікті паломничество орталығы.
The site of the battle was designated a national historic site of Canada in 1924. In the spring of 2008, Tourism, Parks, Culture and Sport Minister Christine Tell said in Duck Lake, that "the 125th commemoration, in 2010, of the 1885 Northwest Resistance is an excellent opportunity to tell the story of the prairie Métis and First Nations peoples' struggle with Government forces and how it has shaped Canada today." Duck Lake is home to the Duck Lake Historical Museum and the Duck Lake Regional Interpretive Centre, and murals which reflect the history of the rebellion in the area. The Battle of Duck Lake and a buffalo jump are located here. The "First Shots Cairn" was erected on Saskatchewan Highway 212 as a landmark commemorating the scene of the first shots in the Battle of Duck Lake. The Our Lady of Lourdes Shrine at St. Laurent north of Duck Lake is a local pilgrimage site.