Кіріспе

Дальтон-ин-Фурнесс – Англияның Камбрия аймағындағы қала. Ол Дальтон Таун-Ньютон приходында, Вестморланд және Фурнесс ауданында орналасқан. 2011 жылы халық саны 7 827 адамды құрады. Барроу-ин-Фурнесс қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 шақырым қашықтықта жатыр.

Тарих

Дальтон 1086 жылғы «Домсдей кітабында» «Далтун» деп тіркелген, Хоугун иелігінің құрамындағы қалалардың бірі ретінде, Нортумбрия графы Тостиг Годвинсонның меншігінде болған. Тарихи тұрғыдан қарағанда, бұл Фурнесс аймағының астанасы еді. Далтонның ежелгі приходы қазіргі Барроу-ин-Фурнесс қалалық ауданының аумағын қамтыды. Тарихи тұрғыдан Ланкаширдің бір бөлігі болған қала, Джордж Ромни сияқты бірнеше белгілі суретшілермен байланысты. Дальтон қалалық әкімшілік ғимараты 1884 жылы салынды. 1961 жылы приходта 10 316 адам тұрды. 1974 жылдың 1 сәуірінде приход таратылып, Барроу-ин-Фурнесс ауданының құрамына енді. 1987 жылдың 1 сәуірінде Ньютонмен бірге Далтон Таун жаңа приходы құрылды. Оқу залы 1929 жылдың шілде айында әскери оқу орталығы ретінде ресми түрде ашылды және 1939 жылғы соғысқа дейінгі жылдары әскери штаб ретінде пайдаланылды. Соғыс жылдары (1939-1945 жж.) ол Халықтық қорғаныс жасағының орталығы болды. 2009 жылға дейін онда оқ ату полигоны жұмыс істеді. Соғыстан кейін ол аумақтық және жас сарбаздар штабына айналды. Бұдан өзге, оқу залы Нельсон көшесіндегі кіші мектептің филиалы ретінде де пайдаланылды. 1990 жылдардың басынан бері ол қоғамдық және жастар орталығы ретінде қолданылуда.

География

Қала Лоу-Фернесс аймағының орталығына жақын, жарым аралды көлденең кесіп өтетін мұздық аңғардың шығыс беткейінде орналасқан. Оңтүстікке қарай бір шақырымнан сәл артық жерде Фурнесс аббаттығының қираған қалдықтары жатыр, ал оңтүстік-батысқа қарай төрт шақырым жерде ең жақын ірі қала – Барроу-ин-Фурнесс орналасқан. Бұл аймаққа көбінесе A590 тас жолы арқылы жетеді, ол M6 тас жолынан Фурнесс аймағына дейінгі байланыс жолы. Қазір бұл тас жол қаланың сыртынан өтеді, көлік қозғалысын азайтады және көлікті баяулату шараларын қабылдауға мүмкіндік береді, бірақ бұл шаралар қатты дау тудырды. Далтон-Ньютон қалалық кеңесі Ланкаширдің дәстүрлі шекараларын мойындауға арналған «Ланкашир достары» ұйымының алғашқы ұйымдық мүшесі болды.

Көлік

Далтон теміржол станциясы, қалаға қызмет көрсетеді, Фурнесс желісінде орналасқан, Барроу, Ульверстон, Гранж-овер-Сэндс және Ланкастер қалаларына қатынайтын байланыстарды ұсынады. Престон және Манчестерге қашықтығы ұзақ рейстер де бар. Жергілікті автобустарды Stagecoach Cumbria & North Lancashire компаниясы Барроу, Ульверстон, Виндермир және Кендал бағыттары бойынша жүзеге асырады.

Спорт

Жергілікті футбол командалары Далтон Юнайтед және Круклендс Казуалз (сонымен қатар Орангемен деп те аталады) Батыс Ланкашир футбол лигасынде ойнайды. Қаладағы қыздар және әйелдер футболын Далтон қыздары мен әйелдер футбол клубы ұйымдастырады. Олардың әртүрлі Камбрия лигаларында жарысатын жасөспірімдер және ересектер командалары бар. Сонымен қатар, 2 жасөспірімдер футбол клубы бар, Круклендс Казуалз 8 жастан 16 жасқа дейінгі командаларымен үлкен құралымға ие, ал Далтон Жүніор Ф. К. кішкентай лига футболын ұсынады (8, 9 және 10 жасқа дейінгілер); Далтон JFC қазіргі уақытта Доудейлс мектебінің алаңдарында ойнайды. Далтон регби лигасының футбол клубы Круклендс Брау қаласына кіреберісінде орналасқан. Қазіргі уақытта Солтүстік-Батыс округтер лигасының бірінші дивизионында. Олардың стадионы жақында Далтон регби лигасының көрнекті өкілі Айвор Келландтың құрметіне Келланд Парк деп аталды. Далтон крикет клубы Солтүстік Ланкашир және Камбрия крикет лигасынде ойнайды. Далтон Фернесте өткен алғашқы ұйымдастырылған крикет матчында Барроуды жеңді. Крикет клубында 11 және 13 жасқа дейінгілер сияқты көптеген жасөспірімдер командалары бар. Сонымен қатар, қазіргі уақытта Жетінші күндік адвентистер шіркеуінде орналасқан үстел теннисі клубы да бар.

Білім

Доудейлс мектебі – қаладағы орта мектеп, онда шамамен 1050 оқушы білім алады. Мектепте жоғары сыныптар (sixth form) жоқ, бірақ оқушылар Барроудағы жоғары сынып колледжіне немесе Барроу мен Кендалдің жоғары білім колледждеріне түседі. Қалада төрт бастауыш мектеп бар: Шапел-стрит мектебі, Джордж Ромни кіші мектебі, Дальтон Сент-Мэри Англия шіркеуі бастауыш мектебі және Розарий католик мектебі.

Медиа

Аймақтық тележаңалықтар Салфордта орналасқан BBC North West және ITV Granada телеарналарынан таратылады. Телевизиялық сигналдар Қысқы төбеден және жергілікті қайталағыш таратушылардан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Cumbria 96.1 FM, Heart North West 96.9 FM және қалаға 106.3 FM жиілігінде хабар тарататын Cando FM қауымдық радиостанциясы. Қаланың жергілікті газеті – Солтүстік-Батыс кешкі поштасы.

Атақты тұрғындар

1614 жылы Дулатта Достар діни қоғамының (квакерлер) негізін қалаушы Маргарет Фелл (Маргарет Фокс деп те белгілі) туған, ол шын аты Аскью. "Квакерлік ағымның анасы" ретінде танымал, ол алғашқы квакер уағыздаушылары мен миссионерлерінің бірі – Батыл алпыстың құрамында болған. 1702 жылғы 23 сәуірде 87 немесе 88 жасында қайтыс болды. 1700 жылдары Дальтон Джордж Ромнидің туған жері және алғашқы үйі болды, ал 1800 жылдардың басында Майлз Ромни туды, ол АҚШ саясаткері және бұрынғы президенттік үміткер Митт Ромнидің тікелей атасы. Уильям Эшбернер (1737–1793), Фернесс қаласындағы Дальтоннан шыққан, компания басқаруы кезінде Британдық Үндістанда белгілі саудагерлер мен әкімшілер отбасының – Эшбернерлердің атасы болды. Sky News арнасының жүргізушісі Стив Диксон, сондай-ақ марапатталған суретші Ричард Т. Слоун (23 қаңтар 1974 ж.т.) Ньютон-ин-Фурнесс қаласында дүниеге келді. Екеуі де мектепте бір жыл оқыды, алдымен Ньютонда, содан кейін Фурнесс қаласындағы Дальтонда білім алды. Тернер сыйлығының иегері Кит Тайсон (23 тамыз 1969 ж.т.) осы жерде өсіп, мектепке барды. Көпке танымал "Жаңа натуралист" кітабының авторы, көрнекті ғалым Э. Б. Форд 1901 жылғы сәуірде Дальтон қаласында дүниеге келді. Футболшы Томи Джонсон, Манчестер Сити клубының үшінші ең көп гол соққан ойыншысы, 1901 жылы Фурнесс қаласындағы Дальтон қаласындағы Куин-стритте туды. Англия құрамасы сапында бес ойын өткізіп, әр ойында гол соқты.