Кіріспе
Ренатус Харрис (Renatus Harris) – 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында Англияда орган жасау шебері. 17-шы ғасырдың ортасында, елді пуритандықтар бақылауға алды, және шіркеулерде орган музыкасына тыйым салынды. Көптеген орган жасаушылар, Харристің әкесі Томас сияқты, Англиядан континентке көшіп кетті. Харрис Францияда тұрып жатқан отбасында дүниеге келді. Реставрациядан кейін отбасы Англияға оралды. Харрис әкесінің шеберханасында өсіп, ақырында өзінің жек көретін бәсекелесі "Ата" Бернард Смитпен қатар, өзінің буынының ең көрнекті орган жасаушыларының біріне айналды. Харрис жарнамаға бейімділігімен және Смитқа қарсы құпия тактика қолданудан тартынбады. Харристің арғы атасы Томас Даллам және әкесі Роберт Даллам да орган жасаушылар болды, сондай-ақ Ренатус Харристің ұлдары Джон мен Ренатус та осы кәсіптің шеберлері еді. Джон Харрис белгілі клавесин жасаушы Джозеф Харристің әкесі болды, ал ол өз кезегінде ағылшын энтомологы және гравюрашы Мозес Харристің әкесі еді. Ол Бристольдегі Сент-Мэри Редклифф шіркеуінде органға педальдерді алғаш енгізгендігімен ерекшеленеді. Алайда, педаль тақтасы бүгінгі тәуелсіз педаль тақтасы емес, бір октавалық тартылатын педальдердің қосымшасы болды. Ол сондай-ақ, органға труба, кремона, корнет сияқты нақты аспаптардың дыбысын имитациялайтын тоқтатуларды (стоптарды) енгізуімен де танымал болды. Ренатус Харрис 1724 жылдың тамызында немесе қыркүйегінде Солсбериде қайтыс болды, ол Лондон қаласындағы Сент-Дионис Бэкчерч шіркеуінде ұлы Джонмен бірге аяқтаған соңғы органынан көп ұзамай дүние салды.
Renatus Harris (c. 1652 1724) was an English master organ maker in England in the late seventeenth and early eighteenth centuries. During the period of the Commonwealth, in the mid seventeenth century, Puritans controlled the country and organ music was banned in churches. Many organ makers left England for the continent, including Harris' father, Thomas. It was while the family was living in France that Harris was born. After the Restoration the family returned to England. Harris grew up in his father's business and eventually became one of the two most prominent organ builders of his generation, along with his hated rival "Father" Bernard Smith. Harris had a flair for publicity and was not above using under hand tactics against Smith. Harris's great grandfather, Thomas Dallam, and his father, Robert Dallam, were also organ makers, as were Renatus Harris's sons, John and Renatus. John Harris was the father of Joseph Harris, a renowned harpsichord maker, who in turn was the father of English entomologist and engraver Moses Harris. He is credited with being the first to introduce the pedals to the organ, at St Mary Redcliffe, Bristol. However, the pedalboard was an addition of one octave of pull down pedals and not the independent pedalboard we know today. He was also famous for introducing stops to organs which imitated particular instruments a kind of hallmark such as trumpet, cremona, cornet, etc. Renatus Harris died at Salisbury in August or September, 1724 shortly after completing his last organ with his son John at St Dionis Backchurch in the City of London.
Даблиндегі Храм шіркеуінің және Христос шіркеуінің органдары
Екі адамның арасындағы бәсекелестік 1684 жылы атақты Орган шайқасына әкелді, осы кезде екеуі де Лондонның Храм шіркеуі үшін жаңа орган салу шартына ие болуға тырысты. Олардың әрқайсысы Храм шіркеуіне орган орнатты және өз аспаптарының басымдығын көрсету үшін танымал органшылар – Джованни Баттиста Драги, Джон Блоу және Генри Перселлді шақырып алды. Харрис Смиттен жеңіліске ұшырады, бірақ 1697 жылы Смит Дублиндегі Христос шіркеуінің соборы үшін жаңа орган салу шартынан бас тартқаннан кейін, Харрис сол жерде жоғалған аспапты орнатуға мүмкіндік алды. Джон Баптист Кувилли, кейін Филип Холлистер орнатып, күткен Харрис органын 1752 жылы Джон Байфилд ауыстырды. Дегенмен, "Орган шайқасынан" аман қалған Харрис-Кувилли органы бүгінде Вулвергемптон қаласындағы Сент-Джон шіркеуінде сақталып тұр.
Бар Harris мүшелері
Харристің ең толық сақталған органы – 1702–1704 жылдары салынған Сент-Ботольфтың Олдгейт шіркеуінің органы, ол сонымен қатар Ұлыбританиядағы ең көне шіркеу органы болып есептеледі. Ол 2005–2006 жылдары Мартин Гетце мен Доминик Гвинн тарапынан қалпына келтірілді және «The Elusive English Organ» деректі фильмінде көрсетілген. Харристің аман қалған немесе ішінара сақталған органдарының арасында Бристоль соборы (1685), All Hallows Twickenham (1700) және Лондон қаласындағы Merchant Taylors' Hall Worshipful Company (1722) (1966 жылы Mander Organs қалпына келтірді) органдары бар. Лондондағы Christ Church Greyfriars шіркеуіндегі Харрис органы 1838 жылы Уильям Хилл & Sons компаниясы Генри Гонтлетт жобасы бойынша қайта жаңартылды және 1940 жылғы желтоқсандағы бомбалау кезінде шіркеумен бірге қирады. Корнхиллдегі Сент-Майкл шіркеуінің органында 1684 жылғы Харрис аспабынан алынған тоғыз тізім бар.