Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұз айдынын жаңартуға арналған машина
Machine used to resurface an ice rink
Мұзды жаңарту машинасы – мұз бетін тазартатын және тегістейтін көлік құралы немесе қолмен итерілетін құрылғы, көбінесе мұз айдынында қолданылады. Алғашқы мұзды жаңарту машинасы американдық өнертапқыш және инженер Фрэнк Замбони 1949 жылы Калифорния штатының Парамаунт қаласында жасаған. Сондықтан мұзды жаңарту машинасына көбінесе «Замбони» деп аталады – бұл белгілі бір өнімнің атауы ретінде қалыптасқан термин.
An ice resurfacer is a vehicle or hand pushed device for cleaning and smoothing the surface of a sheet of ice, usually in an ice rink. The first ice resurfacer was developed by American inventor and engineer Frank Zamboni in 1949 in Paramount, California. As such, an ice resurfacer is often referred to as a "Zamboni" as a genericized trademark.
Тарих
Алғашқы мұз қайта жаңарту машинасы Фрэнк Замбонимен ойлап табылды, ол бастапқыда тоңазыту бизнесімен айналысқан. Ол суыту қолданбаларында пайдаланылатын мұз блоктарын шығаратын зауыт құрды. Компрессорлық негіздегі тоңазытудың таралуымен мұз блоктарына деген сұраныс азайғанда, ол мұз өндірісіндегі тәжірибесін пайдаланудың басқа жолын іздеді. 1939 жылы Замбони Калифорния штатының Парамаунт қаласында «Исландия» коньки тебу айдынын салды. Мұз айдынын қайта жаңарту үшін үш-төрт жұмысшы мұзды сыпырып, жуып, сүргілеп тазалауға тиіс болды. Жаңа мұз қабаты үшін судың жұқа қабаты қосылды. Бұл процесс өте көп уақытты алды, сондықтан Замбони мұзды қайта жаңартудың тиімдірек тәсілін табуды қалады. 1942 жылдан 1947 жылға дейін ол қайта жаңарту уақытын қысқартатын көлік құралын жасаумен айналысты. 1947 жылы ол мұзды қырқып, жуып, сүргілейтін машина жасады. Бұл машина әскерден қалған «Уиллис» джип шассиіне орнатылды. Машинаға мұзды қырқуға арналған пышақ орнатылды; содан кейін мұзға судың жұқа қабаты себіліп, тегіс мұз беті құрылды. Прототипте мұз қиыршықтарын жинауға арналған резервуар болды, олар конвейерлік лента арқылы резервуарға жеткізілді. Zamboni 1947 жылдың соңында бұл үлгіден бас тартты, себебі пышағы мен басқару жүйесінде кемшіліктер болды. «Замбони» мұзды қайта жаңарту машинасы 1953 жылы патенттелді. 1967 жылы Онтарио штатының Эльмира қаласындағы Эндрю Шлупп атты дәнекерлеуші «Resurfice Corporation» компаниясын құрып, олардың танымал «Olympia» желісін қоса алғанда, бәсекелес үлгілерді шығара бастады. 1980 жылы итальяндық «Engo Ice Arena Equipment» компаниясы мұзды қайта жаңарту машиналарын шығара бастады.
The first ice resurfacer was invented by Frank Zamboni, who was originally in the refrigeration business. He created a plant for making ice blocks that could be used in refrigeration applications. As the demand for ice blocks waned with the spread of compressor based refrigeration, he looked for another way to capitalize on his expertise in ice production. In 1939 Zamboni built the Iceland skating rink in Paramount, California. To resurface the skating rink, three or four workers had to scrape, wash, and squeegee the ice. A thin layer of water was then added for the fresh ice. This process was extremely time consuming, and Zamboni wanted to find a more efficient way to resurface the ice. From 1942 to 1947 he worked on developing a vehicle that could cut down on resurfacing time. In 1947 he built a machine that could shave, wash and squeegee the ice. This machine was mounted on an army surplus Willys jeep chassis. A blade was mounted on the machine, which shaved the ice; the ice then received a thin layer of water, creating a smooth sheet of ice. The prototype had a tank that held the ice shavings, which were carried to the tank via a conveyor belt. Zamboni abandoned this model in late 1947 because of deficiencies with the blade and handling. The Zamboni ice resurfacer was patented in 1953. In 1967, an Elmira, Ontario based welder named Andrew Schlupp founded the Resurfice Corporation and began producing competing models of resurfacers, including their popular Olympia line. In 1980 an Italian company, Engo Ice Arena Equipment, began producing ice resurfacers.
Технология
Мұзды қайта жаңарту машиналары әдетте қар жинағыштан, ыстық су резервуарларынан, жуу суы резервуарларынан, мұз дайындағыштан және тақта щеткасынан тұрады. Көліктің ішкі жану қозғалтқышы немесе электрмоторы машинаны қозғаумен қатар, мұз дайындағышты төмендету немесе қар жинағышты көтеру сияқты әртүрлі функцияларды басқаратын гидравликалық жүйелерді де қамтамасыз етеді. Мұзды қайта жаңартудың көп бөлігі машинаның артқы жағында "мұз дайындағыш" деп аталатын ауыр құрылымда орналасқан. Мұз дайындағыш гидравликалық түрде мұз бетіне түсіріледі, оның салмағы үлкен, өткір пышақтың (кәсіби қағаз кескіштеріндегідей) мұздың жоғарғы қабатын жонуына қажетті үйкелісті қамтамасыз етеді. Көлденең бұрғы конвейері осы мұз жоңқаларын немесе қарды жинап, мұз дайындағыштың ортасындағы тік бұрғыға жеткізеді. Содан кейін жоңқалар жоғары көтеріліп, үлкен қар жинағышқа шашыратылады, ол қайта жаңарту машинасының көлемінің көп бөлігін құрайды. Пышақтың биіктігін жүргізуші реттей алады, бұл терең немесе беткей кесуге мүмкіндік береді. Бұл мұз бетін тегіс ұстауға, кесу сапасын жақсартуға және қар жинағыштың толып кетуіне жол бермеуге көмектеседі. Мұздың сапасын жақсарту үшін жуу суын пайдаланып, сырғанақтың терең ойықтарынан қалдықтар мен қарды алып тастауға болады. Пышақтың алдында орналасқан форсункалар мұз бетіне күшпен су шашыратып, терең қалдықтарды босатады. Мұз дайындағыштың екі жағындағы жүргізушілер шашыраған суды ұстап тұрады, ал мұз дайындағыштың арт жағындағы резеңке сүргіш артық суды жинауға мүмкіндік береді. Бұл су экран арқылы сүзіліп, қайта айналымға жіберіледі. Соңында мұздағы қалған ойықтарды толтыру үшін су қабаты салынады. Мұздық су мұз дайындағыштың арт жағындағы шашырату құбығы арқылы босатылады, ол қайта жаңарту машинасының артынан сүйретілетін мата сүлгіні ылғалдандырады. Сүлгі судың тегіс және бақыланатын таралуын қамтамасыз етеді. Дәстүрлі түрде ыстық су қолданылған, өйткені ол төмендегі мұз қабатын сәл ерітеді, кейбір операторлардың пікірінше, бұл мұздың қату процесінде мықты байланыс құруға көмектеседі, себебі суды қыздыру еріген газдарды босатып, мұздың айқын қатуына мүмкіндік береді. Сондай-ақ, ыстық судың қату уақытын қысқартатыны да айтылады, бірақ бұл әлі дәлелденбеген Мпемба әсеріне байланысты болуы мүмкін. Кейбір мұз ареналарында қолданылатын су минералдар мен химиялық заттарды жою үшін мұзды қайта жаңарту машинасына құйылғанға дейін сүзіліп, тазартылады. Бұл қоспалар мұзды сынғыш, жұмсақ етеді, жағымсыз иіс тудыруы немесе түсі мен мөлдірлігін өзгертеді. Көптеген мұзды қайта жаңарту машиналары "тақта щеткасымен" жабдықталған, ол гидравликалық мотормен қуатталатын айналмалы щетка. Тақта щеткасы гидравликалық қолмен машинаның сол жағына созылып, кері тартылады. Бұл операторға мұз жоңқаларын және арена жиегінде (мұз қоршауының астындағы қорғаныш тақталарында) жиналатын қалдықтарды жинауға мүмкіндік береді, мұз дайындағышқа жете алмайтын жерлерде. Щетка жиналған қоқысты мұз дайындағыштың жолына жинап, мұздан алып тастайды. Тақта щеткасын пайдалану арена жиегін кесу қажеттілігін айтарлықтай азайтады. Бүкіл мұз бетін қайта жаңартып болғаннан кейін, "мұз кесу" немесе "су шашу" деп те аталатын процедурадан кейін, қар жинағышты босату қажет. Гидравлика жинағыштың бір жағын көтеріп, қарды төгіп шығарады. Дәстүрлі мұзды қайта жаңарту машинасына ұқсас тегіс мұз бетін жасау үшін кішкентай, арзан машиналар да жасалған. Олар өзі қозғалатын немесе оператор итеріп/тартатын түрде болуы мүмкін. Өзі қозғалатын көліктер әдетте толық көлемді мұзды қайта жаңарту машинасының негізгі компоненттерін, соның ішінде пышақты және су резервуарын, бірақ кіші масштабта қамтиды. Олар әдетте квадроциклге немесе гольф машинасына ұқсас көлікке орнатылады.
Ice resurfacers are generally composed of a snow container, hot water tanks, a wash water tank, the conditioner, and a board brush. An internal combustion engine or electric motor of the vehicle is responsible both for propelling the resurfacer and also powering the hydraulics that control the various functions, such as lowering the conditioner or raising the snow dump. Most of the actual resurfacing components are contained in a heavy device at the rear of the machine, known as the "conditioner". The conditioner is hydraulically lowered to the ice surface, its weight providing the friction necessary for a large, sharp blade (similar to those used in industrial paper cutters) to shave off the top layer of ice. A horizontal auger conveyor collects these ice shavings, or snow, and funnels them to a vertical auger at the center of the conditioner. The shavings are then carried upward and sprayed into a large snow container, which takes up most of the volume of the resurfacer. The height of the blade can be adjusted by the driver, allowing deeper or shallower cuts. This is useful for keeping the ice sheet level, improving the quality of the cut, and preventing the snow container from overflowing. Wash water can be used to further improve the quality of the ice by removing debris and snow from deep skate blade cuts. Located directly in front of the blade, nozzles forcefully spray water into the ice surface, loosening deep debris. Runners on either side of the conditioner contain the spray, while a rubber squeegee at the rear of the conditioner allows a vacuum nozzle to pick up excess water. This water is then filtered through a screen and recirculated. Finally, a layer of water is laid down to fill in the remaining grooves in the ice. The ice making water is released through a sprinkler pipe at the rear of the conditioner, which wets the cloth towel that is dragged behind the resurfacer. The towel ensures a smooth, controlled deposition of water. Traditionally, hot water has been used because it slightly melts the layer of ice below it, leading some operators to believe it forms a stronger bond during the freezing process because heating the water releases dissolved gases thus allowing the ice to freeze in a clearer state. It is also sometimes believed that warm water reduces the freezing time of the water due to the unproven Mpemba effect. The water used in some rinks is also filtered and treated before being used in the ice resurfacer to remove any minerals or chemicals in the water. These impurities can otherwise make the ice brittle, soft, give it undesirable odors, or change the color and clarity. Many ice resurfacers are fitted with a "board brush", a rotary brush powered by a hydraulic motor. The board brush is extended and retracted on the left side of the machine by a hydraulic arm. This allows the operator to collect ice shavings and debris that accumulate along the edge of the rink (along the kick plates below the dasher boards of the rink) where the conditioner cannot easily reach. The brush sweeps the accumulations into the path of the conditioner, which removes them from the ice. The use of a board brush can dramatically reduce the need for edging of the rink. After resurfacing the entire sheet, also known as an "ice cut" or "flood", the snow container must be emptied. Hydraulics raise one end of the container, causing the snow to spill out. Smaller, cheaper machines have also been designed to provide a smooth ice surface in a manner similar to a traditional resurfacer. These can be either self propelled or pushed/pulled by the operator. Self propelled vehicles typically incorporate the main components of full size ice resurfacer, including a blade and water tank, but on a smaller scale. These are usually mounted to an ATV or golf cart like vehicle.
Мұз қырлары
Мұз айдынының шеттерінде мұз жиналады, себебі кондиционердің пышағы кондиционердің сыртқы шеттеріне жетпейді және кондиционер тақталарымен (қоршаумен) жанасып жүргізу қауіпті. Мұз қырқасы – мұз бетінің шеттерін тегістеуге арналған, роторлық шабынға ұқсас кішкентай құрылғы. Мұз қырқасы бүкіл беті ойыс немесе дөңгелек пішіндес мұзды тегістей алмайды. Жаңа үлгідегі мұзды қайта өңдеу жабдығын пайдаланатын жүргізушілер мұздың шеттерін қоршаудан бірнеше миллиметр қашықтықта тиімді кесіп тастай алады.
The ice around the edges of a rink has a tendency to build up because the conditioner blade does not extend all the way to the outer edges of the conditioner and it is unwise to "ride" (drive with the conditioner touching) the dasher boards. An ice edger is a small device similar to a rotary lawn mower that is used to shave down the edges of the ice surface that the ice resurfacer cannot cut. An ice edger cannot shave ice that has an overall bowl or mushroom shape. Drivers using latest model ice resurfacing equipment can effectively cut ice edges within millimeters of the dasher board.
Танымал мәдениетте
1980 жылдан бастап Чарльз М. Шульц өзінің «Арналар» комиксіне және 1980 жылғы «Ол жақсы коньки тебуші, Чарли Браун» телефильміне Zamboni-ді енгізді, осылайша оның танымалдығын арттырды. 1981 жылғы Джеймс Бондтың «Көзің үшін» фильмінде Бонд мұз аренасындағы төбелес кезінде шабуылшыны жеңу үшін Zamboni-ді пайдаланады. «Cheers» ситкомында Эдди ЛеБек (Джей Томас) кейіпкері «Мұз үстіндегі өлім мерекесі» (1989) атты эпизодта Zamboni-дің қаһарына ішті. Эпизодтың авторы Кен Левин: «Біз Zamboni деген атты қолдана алмаймыз деп қорқыдық, бірақ компания оны ұнатып қабылдады», – деп еске алды. «Zamboni» термині 1992 жылғы қысқы Олимпиадада одан әрі танымал болды, онда конькиші Лэтиция Юберт көп рет құлағандықтан «Адам Zamboni» деп аталды, ал «Zamboni» терминінің жалпы мағынадағы қолданылуы одан кейін бірнеше есеге артты. 2009 жылғы «Өсімдіктерге қарсы зомбилер» видео ойынында «Zomboni» (зомби және Zamboni сөздерінің қосындысы) деп аталатын зомби қарсыласы бар, ол Zamboni-ді басқарып, тігізгенде мұзды із қалдырады, бұл қосымша өсімдіктерді отырғызуға кедерілдіреді және мұз шанасымен сырғанап келетін зомбилерге мүмкіндік береді. 2013 жылдың 16 қаңтарында Фрэнк Замбонидің 112 жылдық туған күніне арнап Google оған арналған Google Doodle жариялады. Doodle – ойыншы мұзды тазартатын машинаны пайдаланып, виртуалды мұз аренасын тазалайтын ойын. 2014 жылғы «Думб және Думбер 2» фильмінде Гарри (Джефф Дэниелс) және Ллойд (Джим Керри) басты кейіпкерлері мұз аренасынан ұрлаған Zamboni-де Эль-Пасоға жетеді. 2016 жылғы «Дэдпул» фильмінде басты кейіпкер Zamboni-ді ауыр жарақат алған қарсыласын кек ретінде қағып өтіп кетеді. 2020 жылдың 22 ақпанында Маттами атлетикалық орталығының операциялық директоры Дэвид Айрес НХЛ-дің «Каролина Харрикейнз» командасының резервтік қақпашысы ретінде ойынға түсіп, оларды «Торонто Мейпл Лифс» командасынан 6:3 есебімен жеңіске жеткізді, соның салдарынан Ұлттық хоккей лигасы тарихында жеңіске жеткен алғашқы және жалғыз резервтік қақпашы болды. Айрес НХЛ-дегі дебюті туралы жаңалықтарда «Zamboni жүргізушісі» деп аталды.
Starting in 1980, Charles M. Schulz incorporated Zambonis into his Peanuts comic strip as well as into the 1980 television special She's a Good Skate, Charlie Brown, increasing public awareness of them. In the 1981 James Bond film For Your Eyes Only, Bond uses a Zamboni to dispatch an attacker during a fight on an ice rink. In the sitcom Cheers, the character Eddie LeBec (Jay Thomas) is killed by a Zamboni in the episode "Death Takes a Holiday on Ice" (1989). Ken Levine, who co wrote the episode, recalled, "We were worried that we wouldn't be able to use the name Zamboni but the company loved it." The term "Zamboni" got a further boost in popular recognition from the 1992 Winter Olympics, when skater Laëtitia Hubert fell so many times she was nicknamed the "Human Zamboni", and the usage of the term "Zamboni" in its general sense subsequently expanded by an order of magnitude. The 2009 video game Plants vs. Zombies features a zombie opponent called "Zomboni" (a portmanteau of zombie and Zamboni) which pilots a Zamboni to destroy plants on contact, leaving an ice trail that prevents further planting and allows for Bobsled Zombies to slide onto the lawn. On January 16, 2013, in honor of Frank Zamboni's 112th birthday, Google published a Google Doodle dedicated to him. The doodle is a game where the player can clean the surface of a virtual ice rink using an ice resurfacer. In the 2014 film Dumb and Dumber To, the protagonists, Harry (Jeff Daniels) and Lloyd (Jim Carrey), reach El Paso on a Zamboni that they stole from an ice rink. In the 2016 film Deadpool, the titular character uses a Zamboni to run over a heavily injured opponent as an act of vengeance. On February 22, 2020, David Ayres, the operations manager at the Mattamy Athletic Centre, entered the game as the emergency backup goalie for the NHL's Carolina Hurricanes, leading them to a 6 3 victory over the Toronto Maple Leafs and consequently becoming the first and only emergency backup goaltender (EBUG) to record a win in National Hockey League history. Ayres was referred to as a "Zamboni driver" in news articles about his NHL debut.