Кіріспе

Орлеандық Эрментруда (27 қыркүйек 823 – 6 қазан 869) – Карл II-ге тұрмысқа шығып, франктар патшайымы болған.

Патшалық

Патшалық туралы дәстүрлі тарихнама патшайымды патшаның "көмекшісі" және мұрагерлерді қамтамасыз ететін тұлға ретінде бейнелеген. П. Стаффорд патшайымдық мәселесін Эрментрудтің Каролингтер әулетіндегі рөлі арқылы жан-жақты зерттеді. Олардың билігі патшаның үйі шегінде және ішінара сарайда жүрді. Олардың ресми міндеттеріне патшаның үйін тиімді басқару, балалардың тәрбиесімен айналысу, қызметкерлерді бақылау және патшаның жеке қазынасын басқару кірді. Бұған қоса, олар патша отбасының қатысуын скандалдардан сақтап, әлеуметтік байланыстарды нығайту үшін жоғары лауазымды шенеуніктерге сыйлықтар тарту арқылы беделді де іспеттес болды. Осы себепті патшайымдардан ақылды, адал және ұятты болу күтілді. Әсіресе, Эрментрудтің замандасы Джон Скотт Эрюгена "күшті әйел" (femina fortis) деп сипаттаған. Оның атына 2 хат жазылған, оған тағы 5 хат жолданған, ал II Карлдың бұйрығымен жасалған 12 айыптамаға оның қатысы болды. Бос уақытында ол кесте тігуде шебер болған.

Қасиеттілік

866 жылы Эрментрудті Реймс архиепискобы Гинкмар, Карл II-мен арақатынастарында саяси тұрақсыздық болған кезде қадімдікке ие етті. Бұл оның үйлену тойынан 20 жылдан астам соң таж кигізілуі болды, сондықтан бұл күйеу жібегі емес, әйелдің таж кигізілу рәсімі еді. З. Мистринің сөзінше, бұл рәсім Эрментруда және жалпы патшайымдық туралы екі маңызды ойды көрсетеді: а) династиялық қауіпсіздік, ә) патшаға адал әйел болу. Рәсімнің барысында Эрментруда Киелі кітаптағы Сарамен үнемі салыстырылады, ал З. Мистри бұл Гинкмар мен Карл II-нің Эрментруда арқылы Каролинг әулетін мұрагерлермен құдалау әрекеті деп қорытындылайды. Себебі Сара, сенімін нығайтқанға дейін бала табуда қиындыққа тап болды, осылайша ұрпақ беру және династияның сақталуы терең сеніммен байланысты екенін көрсетті. Сәйкесінше, Эрментруда діни негіздерге қызығушылық танытты және Челлес пен Авеней сияқты бірнеше монастырлармен байланыста болды. З. Мистри атап көрсетеді, Гинкмар өз қадімдігінде және басқа да еңбектерінде патшайымдардың мінез-құлқына қатысты идеологияны дамытқан. Ол Эрментрудадан «Рахила сияқты сүйкімді, Ребекка сияқты дана, Сара сияқты адал» болуын күтті. Жақсы патшайым болудың осы тізімі Каролинг дәуірінде кең таралған, өйткені Эриугена Эрментруданы оның тазалығы, құлшынысы және үздіксіз дұғасы үшін мақтады – бұл қасиеттер Киелі кітаптағы әйелдерді еске түсіреді.