Кіріспе

Христиандық ортағасырлық мистик, Магдебургтық Бегуин Мехтильд (немесе Мехтильд, Матильда, Мателда) (шамамен 1207 – 1282/1294 жж.), бегуин, христиандық ортағасырлық мистик. Оның «Құдайдың ағып жатқан жарығы» (Das fließende Licht der Gottheit) атты кітабы – көріністер, дұғалар, әңгімелер және мистикалық әңгімелер жинағы. Ол төменгі неміс тілінде жазған тұңғыш мистик болды.

Өмір

Мехтильд туралы нақты биографиялық ақпарат аз; оның өмірі туралы білетіндер көбінесе оның еңбектеріндегі сирек кездесетін деректерден алынған. Ол ақсүйек саксон отбасында дүниеге келген. Он екі жасында ол Киелі Рухтың алғашқы көрінісін бастан өткерді. 1230 жылы ол үйін тастап, Магдебургте бегина болу үшін дүниелік мәртебеден және байлықтан бас тартты. Магдебургте ол доминикандықтармен танысып, доминикандық үшінші тәртібінің мүшесі болды. Ол көптеген доминикандық жазушыларын оқығаны анық. Мехтильдті "Ағып тұрған жарық" еңбегін жазуға ынталандырған және көмектескен оның доминикандық рухани кеңесшісі, Галлелік Генрих болды.

Шығармалары

Мехтильдтің жазбалары 1250–1280 жылдар аралығында жазылған «Құдайдың ағып жатқан жарығы» (Das fließende Licht der Gottheit) атты жеті кітаптан тұрады. Осы еңбектің дамуы үш кезеңге бөлінген сияқты. Алғашқы бес кітап шамамен 1260 жылы аяқталған. Келесі он жылдық ішінде Мехтильд алтыншы кітапты қосты. 1272 жылы Хелфтадағы цистерциандық қауымға қосылғаннан кейін ол бұрынғы алты кітаптан өзгеше стильдегі жетінші кітапты жазды. «Ағып жатқан жарық» алғашқыда солтүстік Германияда қолданылған орта төменгі неміс тілінде жазылған. Түпнұсқасы қазір жоғалып кеткен, бірақ мәтіннің екі кейінгі нұсқасы сақталған. Біріншіден, 1290 жыл шамасында Халле қауымының доминикан монахтары алғашқы алты кітапты латын тіліне аударды. Содан кейін, 14 ғасырдың ортасында Нөрдлингеннің дін қызметкері Генрих «Ағып жатқан жарықты» орта неміс тілінің алеман диалектісіне аударды. Бұл нұсқасы бір қолжазбада толыққандай, ал үш қолжазбада фрагменттер түрінде сақталған. «Ағып жатқан жарықтың» жалғыз сақталған данасы Швейцариядағы Эйнсиделн кітапханасында орналасқан және 1861 жылы қайта жаңғыртылды. Оның жазбаларының ерекшелігі – ол осы кезеңде кең таралған латын тілінің орнына, өзінің еңбегін орта төменгі неміс тілінде жазғандығы. Сондықтан ол неміс тілін құдайлық және қасиеттілікке лайықты тіл ретінде жариялаған және оны насихаттаған алғашқы жақтас ретінде танылады. Мехтильдтің жазу стилі көркем және өте күрделі. Кейбір ғалымдар оның тозақ суреттері Данте Алигьеридің «Құдайлық комедиясына» әсер еткенін айтады, ал Мехтильдті Данте осы шығармада Мательда кейіпінде бейнелеген деп санайды. Дегенмен, бұл туралы нақты дәлелдер жоқ және Дантенің тозаққа қатысты көзқарастарында маңызды айырмашылықтар бар. Оның еңбегі өмірлік кезеңінде латын тіліне аударылса да, 15 ғасырға қарай ұмытылып кеткен. Оны 19 ғасырдың соңында Патер Галл Морел қайта ашты және алғашқы басылымын жариялады. Оның еңбегі академиялық қызығушылық үшін де, рухани әдебиеттің бір бөлігі ретінде де зерттелуде. 15 тамыз (кейбір шіркеу деректері бойынша). Евангелистік: 26 ақпан (Қасиеттілер күнтізбесі бойынша). Англикан: 19 қараша (Жалпы құлшылық), 28 мамыр (Епископ шіркеуі). Мехтильдтің Магдебургтен шыққан мүсіні, «Магдебургтің қасиетті Мехтильді» Магдебург мүсін саябағында қойылған. Оны Сьюзан Турко «Unser Lieben Frauen» монастырының өнер мұражайымен бірлесіп жасады. Мүсін 2010 жылы саябақта орнатылды.

Радиоға бейімделу

Ортағасырлық зерттеуші Хильдегард Элизабет Келлер Мехтильд фон Магдебургті 2011 жылдың қыркүйек айының соңында жарық көрген "Уақытсыздық трилогиясы" атты туындысындағы бес негізгі әйел кейіпкердің бірі ретінде енгізді. Таңдалып алынған бөлімдер оның жазып, қойған "Сандық ішіндегі мұхит" радио-спектакліне қосылды. Көркем ойынға түскен кездесуде Мехтильд Хильдегард фон Бинген, Хадевич және Этти Хиллесуммен әңгімелеседі.