Кіріспе
Джозеф Ройл (8 сәуір 1949 жылы туған) – ағылшын футбол менеджері және бұрынғы футболшы. Ойыншылық карьерасында шабуылшы ретінде 16 жасында «Эвертон» клубында дебют жасап, «Манчестер Сити», «Бристоль Сити», «Норвич Сити» және Англия құрамасында ойнады. Кейін «Олдхэм Атлетик», «Эвертон», «Манчестер Сити» және «Ипсвич Таун» клубтарын жаттықтырды. Қазір «Олдхэм Атлетик» клубының директоры болып жұмыс істейді.
Joseph Royle (born 8 April 1949) is an English football manager and former footballer. In his playing career as a striker, he debuted for Everton at the age of 16 and went on to play for Manchester City, Bristol City, Norwich City, and the England national team. Later, he managed Oldham Athletic, Everton, Manchester City, and Ipswich Town. He is currently a director at Oldham Athletic.
Клубтық мансап
Ройл 1949 жылғы 8 сәуірде Ливерпульдің Норрис Грин ауданында дүниеге келді. Ол Норрис Гриндегі Ранворт скверлік бастауыш мектебінде және Ливерпульдің Аллертон қалашығындағы Кварри Банк орта мектебінде оқыды. Грамматикалық мектеп оқушысы үшін бұл ерекше жағдай болғанымен, ол Ливерпуль мектептерінің құрама командасында ойнады, мұндай командалар көбінесе орта мектептерден құралатын. Ройлға бірнеше клубтар қызығушылық танытты, соның ішінде «Манчестер Юнайтед» та бар, бірақ оны өз қатарына қосып алуда оның туған қаласының клубы – «Эвертон» сәтті болды. Ол «Эвертон» сапында 270 матч өткізіп, 119 гол соқты. Ол 16 жасында тұңғыш рет алаңға шықты және 2005 жылғы 10 сәуірде Джеймс Воган 11 күнмен бұрынғы рекордты жаңартқанға дейін «Эвертон» үшін ойнаған ең жас ойыншы болып саналды. Бес маусым бойы ол «Эвертонның» үздік мергені болды, әсіресе 1969–1970 жылдарғы Чемпионатты жеңген командада 23 гол соқты. «Манчестер Ситидің» бас жаттықтырушысы Тони Бук 1974 жылы Ройлді 170 000 фунт стерлингке сатып алды, ол командаға 1976 жылы Лига кубогын жеңіп беруге көмектесті. 1977 жылғы қарашада «Мэн Роудтан» кетіп «Бристоль Ситиге» қосылды, содан кейін «Норвич Ситимен» де бірнеше кездесу өткізді, тіпті 1981 жылы «Норвич Ситидің» үздік ойыншысы атанды. 1982 жылы (33 жасында) тізе жарақатынан кейін карьерасын аяқтауға мәжбүр болды. 2002 жылы «Норвич» жанкүйерлері оны клубтың даңқ залына енгізді. Дегенмен, «Бристоль Ситидегі» өмірі осылай сәтті болған жоқ. Солтүстік Ирландияның «Редс» клубына жалға берілген кезде дебюттік ойында төрт гол соқса да, қалған 100 матчта бар болғаны 14 голмен шектелді.
Халықаралық мансап
Ройл 1971 жылы Мальтаға қарсы Англия құрамасы сапындағы алты ойынының біріншісіне қатысты.
Олдхэм Атлетик
1982 жылғы маусымда Ройл екінші дивизиондағы «Олдхэм Атлетик» командасының бас жаттықтырылуына тағайындалды. Ол «Баундери Парк» стадионында 12 жылдан астам жаттықтырды, 1991 жылы команданы бірінші дивизионға (кейіннен «Премьер-лига» аталған) екінші дивизионның чемпионы ретінде көтерді. Ройлдың командалары өзінің шабуылдық ойын стилімен көптеген жанкүйерлердің ықыласына бөенді, бұл олардың үй стадионында жасанды жабынмен ойнаған маусымда ерекше көзге түсті. «Олдхэм» 1990 жылы алғаш рет кубок финалына өтті, бірақ «Ноттингем Форесттан» 1:0 есебімен жеңілді. Сондай-ақ, сол маусымда Англия кубогының жартылай финалына дейін жетіп, «Мейн Роуд» стадионында өткен алғашқы ойында «Манчестер Юнайтедпен» 3:3 есебімен тең түсті, ал қайта матчта 2:1 есебімен жеңілді. Англия құрамасының бас жаттықтырылуы Бобби Робсон 1990 жылғы мамыр айында жаздағы әлем чемпионатына дейін қызметтен кететінін мәлімдегенде, Ройлдың кандидатурасы осы лауазымға үміткерлердің бірі ретінде қарастырылды және Футбол қауымдастығы оны Грэм Тейлор мен Говард Кендаллмен бірге іріктеуге алды. Бұл Ройлдың әлі бірінші дивизионда жаттықтыру тәжірибесі болмауына қарамастан болды, ал Кендалл «Эвертонмен» екі лига титулын, Англия кубогын және Еуропа кубок иелері кубогын жеңіп алған, ал Тейлор «Астон Вилланы» және «Уотфордты» жоғары лигада күміс жүлдегерлер қатарына қосып, «Уотфордты» Англия кубогының финалына жеткізген еді. Ройлдің іріктеуге алынуы таңғаларлық болды, өйткені ол «Тоттенхэм Хотспердің» бас жаттықтырылуы Терри Венаблстың алдынан шықты, Венаблстың басқарушылық тәжірибесінде «Барселонаны» Испания чемпионатының титулына және Еуропа кубогының финалына жеткізу, сондай-ақ 1982 жылы «Куинз Парк Рейнджерсті» Англия кубогының финалына шығару кірді. Венаблс өзі де бұл лауазымға қызығушылық танытқан болатын, ақырында ол 1994 жылғы қаңтарда бұл қызметке тағайындалды. Соңында Грэм Тейлор Англия құрамасының жаңа бас жаттықтырылуы болып тағайындалды. 1991 жылы «Олдхэм» екінші дивизионда жеңіске жетіп, 68 жылдан кейін қайтадан бірінші дивизионға жолдама алды. Ройл «Олдхэмге» белгілі жұлдыздарды шақырып, жоғары деңгейде өнер көрсетуге қабілетті таланттарды дамытты. Олардың ішінде 1991 жылы «Эвертоннан» келген шабуылшы Грэм Шарп – соңғы он жылдықтың ең табысты гол соғушыларының бірі, жартылай қорғаушы Майк Миллиган (1990 жылы «Эвертонға» 1 миллион фунтқа сатылып, бір жылдан кейін 600 000 фунтқа қайтадан «Олдхэмге» келді), сол қанат қорғаушысы Эрл Барретт (1992 жылдың басында «Астон Виллаға» 1,7 миллион фунтқа сатылған кезде Англияның ең қымбат қорғаушыларының бірі болды) және оң қанат қорғаушысы Денис Ирвин, 1986 жылы «Лидс Юнайтедтен» тегін трансфер бойынша келді және 1990 жылы 625 000 фунтқа «Манчестер Юнайтедке» сатылды, онда ол келесі 12 жылда көптеген ішкі және еуропалық жүлделерді жеңіп алды. «Латикс» командасы 1991-92 маусымда 17-орында тұрып, шамамен 70 жылдан кейін алғаш рет жоғары лигаға жолдама алды және жаңа Премьер-лигада өз орнын сақтап қалды. Сақтап қалуға көмектескен маңызды ойын – «Лутон Таунды» 5:1 есебімен үй стадионында жеңіске жеткен матч, онда Грэм Шарп төрт гол соқты. Олар 1991 жылғы Рождество күні «Манчестер Юнайтедты» қабылдап, маусымның ең қызықты лигалық ойындарының бірінде 6:3 есебімен жеңілді. Олар 1992-93 жылғы чемпионаттың соңғы күнінде «Саутгемптонды» үй стадионында 4:3 есебімен жеңіп, керемет түрде сақтап қалды, бұл жеңіс «Олдхэмнің» жергілікті қарсыласы «Манчестер Юнайтедке» титул сыйлады. Бұл нәтиже «Кристал Паластың» құлдырауына себеп болды. Алайда, 1993-94 жылғы маусымда «Латикс» тағы да құлдыраудан құтылу үшін күресті, бірақ бұл жолы жеңіске жете алмады. Олар маусым бойында үштіктен тысқары шыққан жоқ. Наурыз айының соңында «Саутгемптонды» сырт алаңда жеңіске жеткізу «Латикс» командасын құлдырау аймағынан шығарды, ал келесі ойында «QPR-ге» қарсы 4:1 есебімен үй стадионында жеңіске жетіп, екі ойын қолға алып, құлдырау аймағынан үш ұпай алды. Алайда, «Манчестер Юнайтедтің» соңғы теңестіруі «Уэмблидегі» Англия кубогының жартылай финалындағы армандарына тосқауыл қойды, ал үш күннен кейін «Мейн Роудтағы» қайта матчта 4:1 есебімен жеңілді. Премьер-лигадағы алғашқы матчтарда «Олдхэм» және оның үлкен жергілікті қарсыластары арасында екі қызықты ойын өтті: Рождестводан кейін «Баундери Паркте» «Юнайтед» 5:2 есебімен жеңіске жетті, ал сәуір айының басында «Олд Траффордта» өткен қайта матчта қонақтар 3:2 есебімен жеңіске жетті. «Латикс» соңғы сегіз ойында жеңіске жете алмады, ал маусымның соңғы күнінде «Норвич Ситимен» 1:1 есебімен тең түскеннен кейін құлдыраудан сақтау мүмкін болмады. Ройл құлдырауға ұшыраған «Олдхэмнің» бас жаттықтырылуы қызметін сақтап қалды және бірінші дивизиондағы алғашқы бірнеше айды бақылады.
Эвертон
Оллхэмді 12 жыл басқарғаннан кейін Ройл 1994 жылғы қарашада «Эвертонға» оралып, бір жылдан аспаған мерзімде қызметтен босатылған бас бапкер Майк Уокердің орнын басты. Ол «Эвертонға» жалға берілген шотланд шабуылшысы Дункан Фергюсонмен тұрақты келісімшарт жасасты. Фергюсон Ройлдің келуінен кейін «Эвертонның» жетістіктеріне үлкен үлес қосты және 2005 жылы ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін де командаға адал болды (кейін «Эвертонның» жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, тіпті 2019–20 маусымда үш ойынға уақытша бас бапкер міндетін атқарды, Карло Анчелотти келгенге дейін). Ройл басшылығымен «Эвертонның» лигадағы көрсеткіштері жақсарды және мамыр айының басында Премьер-лигада сақталды, нәтижесінде 15-орынға ие болды. ФА кубогының жартылай финалында «Тоттенхэмді» 4:1 есебімен жеңгеннен кейін, финалда «Манчестер Юнайтедті» 1:0 есебімен ұтып, олардың соңғы маңызды жүлдесін жеңіп алды. Сол жазда Ройл «Манчестер Юнайтедтің» үздік мергені Андрей Канчельскисті клуб тарихындағы рекордтық 5 миллион фунт стерлингке сатып алды. «Эвертон» 1995–96 маусымда лигада 6-орынға қол жеткізді, бірақ Еуропа кубогының иелері кубогында тек екінші раундқа ғана өтті, бұл олардың 11 жылдағы алғашқы еуропалық кампаниясы болды. Содан кейін ол 1996 жылдың жазында «Лидс Юнайтедтен» қанат шебері Гари Спидті 3,5 миллион фунтқа, ал кейін 1996 жылы «Миддлсброудың» шабуылшысы Ник Бармби үшін клуб тарихындағы рекордтық 5,75 миллион фунт төледі. Бірақ «Эвертонның» 1996–97 маусымдағы көрсеткіштері көңіл көншітпеді және 1997 жылғы трансфер терезесінің соңғы күні төраға Питер Джонсон норвегиялық Торе Андре Фло мен Клаус Ефтавагпен келісімшарт жасауына рұқсат бермеді, бұл оның отставкаға келуіне әкелді. Ройл отставкаға кеткен кезде «Эвертон» құлдырау аймағынан тек төрт ұпай ғана жоғары болды, олардың көрсеткіштері екі ай бұрын Андрей Канчельскисті «Фиорентинаға» сатқаннан бері төмендеді. Ройл 2004 жылы ойыншы және бас бапкер ретінде команданың жетістіктері үшін «Эвертонның ұлы» атанды.
Манчестер Сити
11 ай футболдан тыс қалғаннан кейін, ол 1998 жылдың ақпан айында «Манчестер Сити» клубын басқаруға келісті. Ройл келгенде клуб Бірінші дивизионнан құлаудан күресіп жатқан еді. Олар маусымның соңғы ойынында «Сток Сити» клубын өз алаңында 5:2 есебімен жеңді, бірақ басқа үш құлау қатері бар команданың жеңіске жеткеніне байланысты екі команда да құлады. Ройлдің қызметі сақталды және ол келесі маусымда бірден жоғары көтерілуге қол жеткізді, «Сити» 1999 жылғы Екінші дивизион плей-офф финалында «Гиллингемді» пенальтилер сериясында жеңді, ал негізгі уақытта 2:2 тең түсті. Бір жыл өткен соң, ол «Ситиге» екінші рет қатарынан жоғары көтерілуді сыйлады, команда Бірінші дивизионда екінші орынды алып, лига маусымының соңғы күні Премьер-лигада орын алды. Алайда, «Сити» бірден Бірінші дивизионға қайта құлады, ал Ройл 2001 жылдың мамырында қызметтен босатылды.
Ипсвич қаласы
Бір жылдан астам футболдан тыс болғаннан кейін Ройл 2002 жылдың қазан айында «Ипсуич Таун» футбол клубын басқаруға қайта оралды. Бұл клуб өткен маусымда Премьер-лигадан төмендеп, ұзақ жылдар қызмет еткен бас жаттықтырушысы Джордж Берлиден айырылған еді. 2003 жылдың ақпаннан мамырға дейін клуб банкроттық жағдайда болды, нәтижесінде бірнеше маңызды ойыншылар клубтан кетіп, трансферлік және жалақы қоры шектелді. Ройл «Ипсуичті» 2004 және 2005 жылдары екі рет плей-оффқа шығарды, бірақ екі рет те жартылай финалда «Вест Хэм Юнайтед» клубына есе жіберді. Содан кейін бірнеше ойыншы Премьер-лига клубтарына сатылды, ал «Ипсуич» 2005/06 маусымын 15-ші орында аяқтады, бұл 1966 жылдан бергі ең нашар көрсеткіші болды. Ройл клубпен өзара келісім бойынша жол ашты.
Кейінгі мансап
2006 жылдың желтоқсан айында Ройл «Олдхэм Атлетик» клубының ресми жанкүйерлер қауымдастығы «Траст Олдхэмнің» қамқоршысы болып тағайындалды. 2007 жылдың қарашасында Ройл «Лестер Сити» және «Уиган Атлетик» клубтарының бас жаттықтырушылық лауазымдарына үміткер ретінде қарастырылды, бірақ екеуінен де бас тартты. Бас жаттықтырушылық қызметтен демалыс алған кезінде Ройл «Five» телеарнасындағы УЕФА Кубогы футбол жарысын Джон Хелм және Тони Джонс сияқтылармен бірге түсіндіріп берді. 2009 жылдың 15 наурызында Джон Шериданның отставкасынан кейін Ройл уақытша «Олдхэм Атлетик» клубының бас жаттықтырушысы болып қайта тағайындалды. Сәуір айында оған тұрақты қызмет ұсынылды, бірақ 28 сәуірде ол одан бас тарды және соңғы ойыннан кейін клубтан кететінін хабарлады. 2 мамырдағы соңғы ойынында және клубтың маусымның соңғы ойынында Ройл «Олдхэм Атлетик» клубын «Уолсолл» клубына қарсы өткен ойында 2:1 есебімен жеңіске жеткізді. 2014 жылдың 2 маусымында Ройл жаңа бас жаттықтырушы Нил Адамсқа футбол жөніндегі кеңесші ретінде «Норвич Сити» клубына қосылды. Сол жылдың 14 шілдесінде Ройл Дэвид Унсвортпен бірге «Эвертон» клубының жастар дамуын бақылауға тағайындалды. 2016 жылдың 12 мамырында Роберто Мартинестің кеткеннен кейін Ройл Унсвортқа «Эвертонның» «Норвичке» қарсы маусымның соңғы ойынында көмектесті. 2018 жылдың қазан айында Ройл клубты сатып алғаннан кейін «Уиган Атлетик» клубының директоры болып тағайындалды. 2022 жылдың шілдесінде Ройл бұрынғы иелерінен клубты сатып алғаннан кейін «Олдхэм Атлетик» клубының директоры болып тағайындалды.