Деннис Купер: Американдық жазушының өмірбаяны мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық жазушы (1953 жылы туған)

Дэннис Купер (10 қаңтар 1953 жылы туған) – американдық романист, ақын, сыншы, редактор және перформанс суретшісі. Ол ең белгілісі – 1989 және 2000 жылдар аралығында жарық көрген, өзінің өмірінен алынған бес жартылай автобиографиялық романнан тұратын Джордж Майлз циклы. Тони О'Нилл бұл циклды "заманауи әдебиет ешқашан тырыспаған адамдық қарым-қатынастар мен құштарлықтың аса терең талдауы" деп сипаттаған. Купер – 1976-1982 жылдар аралығында шыққан панк-журнал «Little Caesar Magazine» журналының негізін қалаушы және редакторы.

Ерте өмір

Купер Калифорния штатының Пасадена қаласында дүниеге келіп, Аркадияда өсті. Ол Клиффорд Купердің ұлы, ол өзінің күшімен бизнесмен болған және адамсыз ғарыш экспедицияларына қажетті бөлшектерді алғашқы жобалағандардың бірі болған. Оның ата-анасы саяси консерваторлар болған, әкесі бірнеше президенттерге кеңесші болып қызмет еткен, соның ішінде Ричард Никсонмен жақын достық қарым-қатынас орнатқан. Купер мемлекеттік мектептерде оқыған, содан кейін Флинтридж дайындық мектебіне түскен; ол 11-сыныпта оқудан шығарылған. Пасадена қалалық колледжі мен Питцер колледжінде білім алған. Купер 15 жасында француз әдебиетін оқуға кірісіп, әсіресе Маркиз де Садтың бостандыққа ұмтылған, ашық сексуалдық суреттемелеріне қызығушылық танытқан. Оған сондай-ақ Жан Кокто, Ален Роб-Грийе және Маргарита Дюрас сияқты француз романистері мен режиссерлері де әсер еткен. Ол 12 жасында сюрреалистік әңгімелер жаза бастағанмен, 15 жасында жазуға көбірек бейімделді және Артур Рембо мен де Садтың жазу стилін ұстануға тырысты.

Мансап

Купер 1976 жылы Little Caesar Magazine журналын бастады; 1976 және 1982 жылдар аралығында 12 санынан тұратын панк-зинде Энди Уорхол, Дэвид Войнарович, Дебби Гарри, Боб Фланаган және Тоби Росстің мультимедиалық үлестері болды. 1978 жылы ол Little Caesar Press баспасын құрды, ол Эми Герстлер, Питер Шжелдал және Элейн Эки сияқты суретшілерді дамытуға көмектесті. "Күгірткелердің нәзіктігі" сол жылы Лос-Анджелес Таймс кітап сыйлығына ұсынылды. 1979 жылы ол Beyond Baroque әдеби өнер орталығында бағдарламалау директоры болып жұмыс істей бастады, онда ол Little Caesar журналын шығаруды жалғастырды, Нью-Йоркке көшкенге дейін. Ұзақ өтпей ол өзінің Safe атты алғашқы повесін жариялады және он бес жасынан бері жоспарлаған бес кітаптық серияны жазуға бел буды. "Керекке жақындау" романын жазу үшін Купер тұрақты түрде метамфетамин қолданды. Кейін бұл кітап гей әдебиеті үшін алғашқы Ferro Grumley сыйлығын жеңіп алды. Осы кезеңде ол өзін қаржылай қамтамасыз ету үшін The Advocate, Art in America және Artforum сияқты американдық журналдарға жазды, соңғысы оны тұрақты автор ретінде қабылдады. Купер 1987 жылы Нью-Йоркке оралды, онда ол Frisk және бірнеше жобалармен жұмыс істеді, соның ішінде Ричард Хокинспен бірлесіп 1988 жылы LACE галереясында ашылған "Табиғатқа қарсы: Гомосексуал ерлердің жұмыстарының топтық көрмесі" көрмесін ұйымдастырды. Ол сондай-ақ Боуэридегі Кішкентай үйді (Little House on the Bowery) іске қосты, ол Трэвис Джеппсен, Ричард Хелл, Джеймс Грир, Трини Далтон, Дерек МакКормак және басқалардың туындыларын қамтитын, тәуелсіз баспагер Akashic Books басып шығарған жинақтарды ұйымдастырды. 1990 жылдары ол Spin журналына жазды және 2000 жылы Джордж Майлз циклының соңғы кітабы "Period" және Lammy сыйлығын жеңіп алды. Купер 2005 жылы Парижге көшіп келді және француз театр режиссері Жизель Вьенн, композиторлар Питер Реберг және Стивен О'Мэлли, сондай-ақ актер Джонатан Капдевиеллмен бірлесіп театрға арналған алты туынды жасады: I Apologize (2004), Un Belle Enfant Blonde (2005), Kindertotenlieder (2007), оның "Jerk" (2008) повесінің сахналық бейімделуі, This Is How You Will Disappear (2010) және Өткен көктем, преквел (2011). The Weaklings 2008 жылы Fanzine Press баспасында шектеулі таралыммен жарық көрді, ал 2013 жылы The Weaklings (XL) толық жинағы жарық көрді. Францияда тұрғаннан бері Купер бірнеше роман жариялады, Кристоф Оноредің "Homme au Bain" фильмінде эпизодтық рөлде ойнады, Гизель Вьенн және Питер Ребергпен бірлесіп кітап/CD шығарды, 1997 жылы Кит Мейерсонмен бірлесіп шығарған "Horror Hospital Unplugged" графикалық романын қайта басып шығарды және 2012 жылы Гизель Вьеннмен бірлесіп Un Nouveau фестивалінің бір бөлігін ұйымдастырды. 2012 жылы Амстердамның Kunstverein клубында "Жақындау: Деннис Купердің материалдары" (CLOSER: The Dennis Cooper Papers) атты мультимедиалық көрме өтті, ол Джордж Майлз циклына арналған. 2015 жылы Купер суретші Зак Фарлимен бірлесіп Like Cattle Towards Glow атты қысқаметражды фильмдер антологиясын жазып, режиссерлік етті. Кейін екеуі 2018 жылы Халықаралық Роттердам кинофестивалінде көрсетілген "Мәңгілік жасыл жарық" (Permanent Green Light) фильмінде бірлесіп жұмыс істеді.

Cooper started Little Caesar Magazine in 1976; the punk zine, which ran for 12 issues between 1976 and 1982, featured multimedia contributions from Andy Warhol, David Wojnarowicz, Debbie Harry, Bob Flanagan, and Toby Ross. In 1978, he started Little Caesar Press, which would go on to help establish artists such as Amy Gerstler, Peter Schjeldahl, and Elaine Equi. Tenderness of Wolves was nominated for a Los Angeles Times Book Prize the same year. In 1979, he began working as the Director of Programming at the Beyond Baroque Literary Arts Center, where he continued to produce Little Caesar Magazine. when he moved to New York City. Shortly after, he published his first novella, Safe, and became serious about writing the five book series he had been planning since he was fifteen. To get into the right headspace to write Closer, Cooper regularly took meth. The book later won the very first Ferro Grumley Award for gay literature. During this time, he supported himself financially by writing for American magazines such as The Advocate, Art in America, and Artforum, the latter eventually taking him on as a regular. Cooper returned to New York in 1987, where he worked on Frisk and several projects including co curating an exhibit with Richard Hawkins entitled AGAINST NATURE: A Group Show of Work by Homosexual Men, which was open at the LACE in 1988. He also started the Little House on the Bowery curated imprint, which included works from Travis Jeppesen, Richard Hell, James Greer, Trinie Dalton, Derek McCormack, and others, under the independent publisher Akashic Books. In the 1990s, he wrote for Spin and published Period, the last book in the George Miles Cycle, in 2000. and a Lammy. Cooper moved to Paris in 2005 and has collaborated with French theater director Gisèle Vienne, composers Peter Rehberg and Stephen O'Malley, and the performer Jonathan Capdevielle on six works for the theater, I Apologize (2004), Un Belle Enfant Blonde (2005), Kindertotenlieder (2007), a stage adaption of his novella Jerk (2008), This Is How You Will Disappear (2010), and Last Spring, a Prequel (2011). The Weaklings was published in limited numbers by Fanzine Press in 2008 and was followed by a full length collection The Weaklings (XL) in 2013. Since living in France, Cooper has published a number of novels, had a cameo in Christophe Honoré's Homme au Bain, released a book/CD collaboration with Gisèle Vienne and Peter Rehberg, reissued the graphic novel Horror Hospital Unplugged he released with Keith Mayerson in 1997, and curated part of the 2012 Un Nouveau Festival with Gisèle Vienne. In 2012, Kunstverein Amsterdam held CLOSER: The Dennis Cooper Papers, a multimedia exhibit celebrating The George Miles Cycle. In 2015, Cooper worked with artist Zac Farley to write and direct an anthology of short films titled Like Cattle Towards Glow. The two later collaborated for Permanent Green Light, which premiered in 2018 at the International Film Festival Rotterdam.

Google-дің даулары

2016 жылдың ортасында Купер Google компаниясымен екі ай бойы қарым-қатынасты үзіп, компания пайдалану шарттарын бұзды деген сылтаумен ескертусіз оның блогы мен Gmail аккаунтын жойғаннан кейін дауға түсті. Купердің он жылдық жазбалары, соның ішінде романы да жоғалып кетті. Купер бұл жағдайды "қорлыққа" балады. Купердің тағдыры бұқаралық ақпарат құралдарының назарын өзіне тартты, оның ішінде The New York Times, The New Yorker, The Guardian, Le Figaro және Die Welt басылымдары жариялады. Google-дің адвокаттары Купермен байланысып, ұзақ келіссөздерден кейін оның деректерін қайтарды.

Ықпал

Купердің шығармашылығы Трэвис Джеппсен, Кей Габриэль, Тони О’Нилл, Джеки Эсс, Ноа Цицеро, Шив Котеча, Джон Линдси, Доминик Лайн және Поппи З. Брайт сияқты бірқатар жазушыларға әсер еткені мойындалды. Купердің поэзиясы, соның ішінде ол жазған алғашқы өлеңі (Дэвид Кэссиди туралы) «Luster» фильмінде басты кейіпкер Джексонның туындысы ретінде пайда болады. Американдық инди-рок тобы Deerhunter және grindcore тобы Pig Destroyer екеуі де лирика жазуда Денис Купердің ықпалын мойындады. Купер сонымен қатар Райан Трекартин, Джонатан Мейхью, Лизз Брейди, Крис Келсо, Дэниел Портленд, Джаред Паппас Келли, Кен Бауман, Блэр Мастбаум сияқты көптеген суретшілерге әсер етті, оларды «Зылымдар» сияқты көрмелерге қосты немесе жылдар бойы көрсетті. Купер өз шығармаларында көбінесе андеграунд және тәуелсіз музыкадан шабыттанып, цитаталар келтіреді; мысалы, «Try» романындағы Хюскер Дю тобының өлеңдерінің мәтіні және Sebadoh тобының жинағынан алынған 1992 жылғы «The Freed Weed» көрмесінің атауы, көптеген сұхбаттар мен талдауларда талқыланды.